Opvoeder van online winkelend publiek

Bol.com is de grote weg-bereider voor online winkelen. Vanaf de start was het laagdrempelig. 'Een cd is een cd.'

WOUTER KEUNING

Helemaal woest en ledig was het Nederlandse online winkellandschap niet, toen Bol.com het in 1999 betrad. Maar het bedrijf behoorde zeker tot de pioniers. Het is een van de weinige webwinkeliers van het eerste uur, die ruim een decennium later nog bestaat. In die jaren plaveide Bol.com de weg voor online winkelen in Nederland.

Zou de Nederlandse consument anno 2012 net zo actief online shoppen als Bol.com niet in 1999 het levenslicht had gezien? Het is een onbeantwoordbare vraag, maar vriend en vijand zijn het erover eens dat het Utrechtse bedrijf een grote wegbereider is geweest voor webwinkelen in Nederland.

Met haar lancering in 1999 was Bol.com, dat toen nog opereerde onder de naam Bertelsmann Online, niet de eerste webwinkel van Nederland, stelt Wijnand Jongen, directeur van branchevereniging Thuiswinkel.org. 'De eerste webwinkels waren al actief vanaf 1996.' Wat echter wel nieuw was aan het concept van Bol.com, was dat het bedrijf begon als zogenaamde 'pure player'; een bedrijf dat alleen maar spullen online verkoopt. 'Veel andere webwinkeliers kwamen in die periode voort uit bestaande retail-concepten.' Groot voordeel van de Bol.com-aanpak is volgens Jongen dat het concern zich specifiek kon bezighouden met het inrichten en steeds verder verbeteren van dat ene verkoopkanaal. Die strategie maakte dat Bol.com een snelle en betrouwbare dienstverlening op poten kon zetten. 'Als je onderdeel bent van een groter bedrijf, dat ook nog eens is opgegroeid in een heel andere traditie, is zoiets veel lastiger.'

Laagdrempelig

Ook het feit dat het bedrijf in eerste instantie louter boeken en cd's verkocht, droeg bij aan het draagvlak, weet Cor Molenaar. De Rotterdamse hoogleraar e-commerce wijst erop dat boeken en cd's vrij risicoloos kunnen worden aangeschaft. 'Een boek is een boek en een cd is een cd. Daar kan weinig mee mis gaan.' Jongen van Thuiswinkel.org vult aan: 'Het zijn bovendien producten die zo door de brievenbus kunnen. Het was van het begin af aan aan alle kanten laagdrempelig.'

Het financiële risico dat klanten liepen was ook klein in het begin. 'De transactiewaarde van boeken en cd's zijn nou eenmaal relatief laag', aldus Jongen. In de periode dat mensen nog niet breed bekend waren met online winkelen kon dat de twijfelaars over de streep helpen trekken.

Dat vertrouwen in het bedrijf werd bovendien actief aangejaagd door Bol.com. Marieke Verdonk, hoofdredacteur van e-commercetijdschrift Twinkle, wijst erop dat Bol.com al heel snel en als enige in het veld een slimme, zakelijke keuze maakte. Ze zegt: 'Het bedrijf bood klanten van het begin af aan de mogelijkheid om achteraf met acceptgiro's te betalen. In die tijd liepen consumenten nog niet over van vertrouwen in webwinkels. Het probleem was vaak dat ze eerst moesten betalen en pas later hun aankoop in handen kregen. Dat probleem loste Bol.com op met acceptgiro's.' Verdonk weet dat die aanpak Bol.com altijd geld heeft gekost, omdat het betekent dat je nou eenmaal af en toe achter wanbetalers aan moet. 'Toch zijn ze het altijd blijven doen. Blijkbaar heeft het ze meer opgeleverd, dan het ze heeft gekost.'

Afkijken

De 'opvoeding' van het Nederlands online winkelend publiek, zit voor een deel ook in de inmiddels jarenlange aanwezigheid op de markt, Bol.com is een vaste kracht geworden in het veld van online winkeliers. Dat succes is voor een deel ook te verklaren uit de wordingsgeschiedenis van het bedrijf, zegt hoogleraar Molenaar. 'Ze konden ook zo succesvol worden omdat ze in het begin meteen de slagkracht van Bertelsmann achter zich hadden. Dat bedrijf wilde een grote Europese speler worden en zette daar ook vol op in. De marketingkracht was daardoor bijvoorbeeld vanaf het begin af aan groot. Veel met Bol.com vergelijkbare bedrijven verkeerden niet in zo'n positie.'

Molenaar wijst ter verklaring van het succes en het brede draagvlak onder consumenten tot slot ook naar directeur Daniël Ropers. 'Hij was er al heel vroeg bij en is gewoon een goede ondernemer, die mensen kan enthousiasmeren. Dat heeft bijvoorbeeld geholpen toen op de moeilijke momenten investeerders moesten worden gevonden.' Daarnaast, stelt Molenaar, heeft Ropers altijd heel goed gekeken naar de grote, succesvolle partijen in zijn vakgebied. 'Bol Plaza (dat derden de website Bol.com laat gebruiken als verkoopkanaal, red.) en verbreding en uitbreiding van het assortiment heeft hij gewoon slim afgekeken van Amazon.com.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden