Opvang asielzoekers puilt uit door tekort woningen

13 duizend vluchtelingen met verblijfsvergunning wachten op huizen

Asielzoekerscentra puilen uit met vluchtelingen die recht hebben op een woning maar die niet krijgen. Van de 25 duizend bewoners van Nederlandse asielzoekerscentra wacht meer dan de helft op een huis van de gemeente. De gemeenten zeggen dat ze niet genoeg vrijgekomen huurwoningen hebben om aan de vraag te voldoen.

Asielzoekers arriveren bij het nieuw geopende azc in Zeist. Beeld anp

Er zijn nu 13 duizend vluchtelingen met een verblijfsvergunning die op een huis wachten, blijkt uit cijfers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Het Rijk heeft alle gemeenten verplicht, op grond van hun inwoneraantal, een percentage van hen onderdak te bieden. In het komende half jaar komen er nog eens ongeveer 13 duizend woningzoekende vluchtelingen bij. Mogelijk valt dit aantal hoger uit omdat veel Syrische vluchtelingen bezig zijn met gezinshereniging.

Mohamad wacht al maanden op een huis

Veel gemeenten slagen er niet in om voldoende asielzoekers te huisvesten. De Syriër Mohamad Ahmad wacht al maanden op een huis.

Veel gemeenten melden dat ze te weinig sociale huurwoningen in de aanbieding hebben om aan deze opdracht te voldoen. Zij vinden bovendien dat het Rijk hun hiervoor extra geld zou moeten geven; dat is daartoe tot nog toe niet bereid gebleken.

Om te voorkomen dat de achterstanden nog verder oplopen, moeten de provincies de gemeenten steviger aanspreken, vindt ambassadeur Marie-Louise van Kleef van het Platform Opnieuw Thuis. De provincies kunnen daarbij gebruikmaken van hun bevoegdheid woningen van gemeenten te vorderen voor de vluchtelingen - iets wat ze tot nu toe zelden hebben gedaan.

Het Platform Opnieuw Thuis is onder supervisie van het ministerie van Justitie in oktober opgericht door het Rijk, de gemeenten, de provincies en de woningcorporaties. Het moet oplossingen zoeken voor het onderbrengen van 29 duizend vluchtelingen dit jaar. Door de grote toestroom van asielzoekers, vooral uit Syrië en Eritrea, zijn de achterstanden in huisvesting het afgelopen half jaar verder opgelopen.

Provincies hebben de taak erop toe te zien dat de gemeenten de toegewezen vluchtelingen huisvesten. Van Kleef ziet aarzeling bij deze toezichthouders om de regie van de gemeenten over te nemen, als die in hun ogen in gebreke blijven. Dat is vorig jaar één keer gebeurd: de provincie Groningen heeft toen de gemeente Zuidhorn verplicht om per direct twee vluchtelingen te huisvesten.

Van Kleef: 'De vraag is: wanneer kom je in actie? Je moet optreden als het nodig is. Er komt een moment dat ze dat moeten doen. Anders wordt het probleem alleen maar groter.'

Provincies houden het nu bij een stevig gesprek met gemeenten die achterlopen. De provincie Utrecht voert de toezichthoudende taak naar eigen zeggen uit op een 'sobere, terughoudende en proportionele' manier. 'We gaan pas denken over ingrijpen als alle stappen zorgvuldig zijn genomen: eerst ambtelijk overleg, dan verbeterafspraken maken. Als dat geen verbetering oplevert, volgt bestuurlijk overleg.'

Amsterdam heeft de grootste achterstand met ruim 1.100 vluchtelingen die een huis moeten krijgen in de stad. 'Wij grijpen pas in als een gemeente volgens ons verwijtbaar in gebreke blijft, en dat is nu zeker niet het geval', zegt een woordvoerder van de provincie Noord-Holland. 'Wij spreken veel met gemeenten die achterlopen. Als een gemeente goed kan beargumenteren waarom dat zo is - bijvoorbeeld dat er weinig beschikbare woningen zijn, en veel andere urgenten op de wachtlijst - dan hebben wij er begrip voor. Van Amsterdam hebben wij een plan van aanpak gevraagd en goedgekeurd.'

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.