InterviewHoogleraar Frank van Harmelen

Opvallende samenwerking Huawei met Amsterdamse universiteiten: ‘We doen het niet alleen voor het geld’

Het Chinese Huawei, omstreden vanwege zijn netwerktechnologie en vermoedens van spionage, gaat twee Amsterdamse universiteiten helpen met onderzoek naar zoektechnologie. Hoogleraar Frank van Harmelen legt uit waarom.

Het Chinese Huawei gaat een samenwerking aan met twee Amsterdamse universiteiten. Beeld REUTERS

Huawei investeert, verspreid over vier jaar, 3,5 miljoen euro in het gezamenlijke project van de twee universiteiten. Dit gebeurt onder de vlag van een nieuw lab dat onderzoek doet naar artificiële intelligentie (AI), Dreamslab genaamd. Nederlandse universiteiten werken al langer samen met het bedrijfsleven voor onderzoek naar AI, bijvoorbeeld met chipmaker Qualcomm, ING of Ahold. En nu dus ook met Huawei.

Met de miljoenen uit China kunnen de komende jaren in totaal negen postdocs en aio’s worden aangenomen. Zij gaan onderzoek doen naar nieuwe zoektechnologieën. Zoeken moet intelligenter worden (de zoekmachine moet beter begrijpen waarnaar iemand op zoek is), meertalig (een zoekopdracht in het Nederlands moet ook relevante Italiaanse pagina’s opsporen) en conversationeel (de gebruiker moet een gesprek met een zoekmachine kunnen voeren). Frank van Harmelen, hoogleraar kunstmatige intelligentie aan de VU en een van de twee onderzoeksdirecteuren van het lab, benadrukt dat de samenwerking heel logisch is.

Frank van Harmelen, hoogleraar kunstmatige intelligentie aan de VU AmsterdamBeeld Peter Valckx

Bent u gezwicht voor het grote geld?

‘Natuurlijk is 3,5 miljoen veel geld, maar dat is niet het enige waarnaar we kijken. Minstens zo interessant is de inhoudelijke samenwerking. Huawei heeft de beschikking over veel data, wat essentieel is bij onderzoek naar AI. Daarnaast kunnen we straks toepassingen testen in een realistische praktijkomgeving.’

Waarom juist Huawei? Het bedrijf is niet onomstreden.

‘We zijn natuurlijk niet op ons achterhoofd gevallen en zijn ons zeer bewust van de sentimenten die er leven. Overigens is bijvoorbeeld ook Google van harte welkom als ze iets vergelijkbaars willen doen. De strijd om AI-talent is groot en het is lastig om die slag met het bedrijfsleven te winnen. Door zo’n samenwerking kunnen we talent behouden. De combinatie van academische vrijheid en concrete toepassing is aantrekkelijk. Verder is Huawei een partij van de lange adem. Ze hebben zich nu voor vier jaar vastgelegd, maar als het aan beide kanten bevalt, kunnen we dit verlengen.’

Het kabinet waarschuwde vorig jaar nog voor de geopolitieke powerplay van de Chinezen en het gevaar dat ze hoogwaardige kennis en technologie bij ons weghalen. Bent u daar niet bang voor?

‘We zijn niet over één nacht ijs gegaan en hebben gesprekken gevoerd met de ministeries van Economische Zaken en On­der­wijs, Cul­tuur en We­ten­schap, en met de inlichtingendiensten. Zij hoeven ons gelukkig geen toestemming te geven, maar hebben ons wel gewaarschuwd voor de risico’s die er aan zo’n samenwerking kleven. 

‘We hebben ze kunnen overtuigen dat we onze zaken goed op orde hebben. Zo hebben we duidelijke contractuele afspraken met Huawei. Allereerst hebben we volledige academische vrijheid. We mogen alles publiceren, ook als het negatief is. Verder zal iedereen in het nieuwe lab bij de universiteiten in dienst zijn, niet bij Huawei. En tot slot staan alle data op de servers van de UvA en VU. Geen medewerker van Huawei heeft toegang tot die gegevens.’

Oxford stopte eerder zijn samenwerking met Huawei. Ten onrechte?

‘Huawei heeft in Europa tien onderzoekslabs opgezet die vergelijkbaar zijn met wat wij gaan doen, onder ander in Cambridge, Parijs, München, Edinburgh en inderdaad ook Oxford. We hebben natuurlijk onze collega’s aan deze universiteiten naar hun ervaringen gevraagd. In Oxford hebben ze onder druk van alle negatieve aandacht voor Huawei overhaast besloten de samenwerking te beëindigen. Daar hebben ze nu spijt van.’

De vacatures voor onderzoekers staan nu open. Is er een beetje belangstelling?

‘Nogal ja. We krijgen tientallen aanmeldingen per dag.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden