NieuwsSyrië

Opvallende koerswijziging: Nederland toch bereid tot terughalen IS-ganger

De Nederlandse regering verzet zich niet langer tegen het overbrengen van een vrouwelijke IS-verdachte uit een Syrisch kamp naar Nederland. Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) is bereid tot ‘actieve repatriëring’ van de vrouw zodra de veiligheidssituatie in Syrië dat toelaat.

De Syrische stad Raqqa in 2017.Beeld Reuters

Dat stelt de rechtbank Rotterdam in een donderdag gepubliceerde uitspraak. Het gaat om een opvallende koerswijziging in een politiek gevoelig dossier. Tot nu toe stelde Grapperhaus zich op het standpunt dat IS-verdachten niet moeten worden teruggehaald uit Syrische kampen. Terug in Nederland zouden de vrouwen een langdurige bedreiging vormen ‘voor de nationale veiligheid’.

De uitspraak gaat officieel alleen over de 26-jarige terrorismeverdachte Ilham B. uit Gouda. Zij werd drie jaar geleden gearresteerd op het slagveld bij Raqqa, de toenmalige hoofdstad van het kalifaat, en zit sindsdien met haar kinderen vast in een Koerdisch kamp in Syrië. De reikwijdte van de uitspraak is echter groter: in totaal proberen 23 vrouwelijke IS-gangers in Syrische kampen langs juridisch weg terugkeer naar Nederland af te dwingen.

Druk

Grapperhaus stond onder grote druk om zijn opstelling te wijzigen: de rechtbank Rotterdam dreigde de strafzaak tegen Ilham B. gesloten te verklaren, omdat de minister zich volgens de rechters onvoldoende inspande om haar naar Nederland te halen voor het bijwonen van haar rechtszaak. Bovendien overwoog Nederland om Ilham B. en andere Syriëgangers te laten berechten door een Koerdische rechter in Noord-Oost Syrië. Vervolging in Nederland kan dan sowieso worden afgeblazen, aldus de rechtbank.

Omdat Grapperhaus nu van koers lijkt veranderd, krijgt hij van de rechtbank een half jaar extra de tijd om Ilham B. naar Nederland te halen. Op 3 juni zijn de mogelijkheden voor haar terugkeer besproken in een overleg met andere EU-landen. Dat overleg heeft echter niets opgeleverd.

Hoewel de rechtbank ervan uitgaat dat Grapperhaus de vrouwelijke IS-gangers inmiddels in Nederland wil laten berechten en niet voor een Koerdisch tribunaal in Noord-Oost Syrië, meldt de minister donderdag zelf iets geheel anders in een brief aan de Tweede Kamer. In die brief stelt Grapperhaus dat berechting door een lokale rechter in Syrië nog steeds een optie is ‘die het kabinet open wil houden’ om te voorkomen dat de vrouwen vrijuit gaan.

Meer over Ilham B. en de andere Nederlandse IS-gangers 

In 2017 ontmoette Volkskrant-correspondent Ana van Es Ilham B. en andere Nederlandse vrouwen in een vluchtelingenkamp.

Een groep vrouwelijke uitreizigers en hun kinderen proberen via de rechter repatriëring af te dwingen. Na een gewonnen zaak bij de rechtbank verloren zij bij het hof. De uitspraak van de Hoge Raad wordt nu snel verwacht. De Advocaat-Generaal, die de hoogste rechter altijd een advies uitbrengt, oordeelde dit voorjaar dat de de regering de vrouwen en kinderen niet hoeft terug te halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden