NieuwsMeningokokken

Opvallend weinig Haagse tieners halen vaccinatie tegen meningokokken

Instanties moeten pubers de laatste maanden actief benaderen om hen over te halen zich te laten inenten tegen de gevaarlijke meningokokkeninfectie. Zorgen over het coronavirus weerhouden jongeren ervan te komen opdagen bij de vaccinatie. 

In Den Haag kwam 43 procent van de opgeroepen jongeren niet opdagen voor een inenting. Beeld ANP

Dit blijkt uit een rondgang van de Volkskrant bij de vier grootste gemeenten. De opkomst is het laagst onder de jongeren in Den Haag; daar kwam 43 procent van de opgeroepen 14-jarigen niet opdagen. Landelijk is de vaccinatiegraad onder jongeren die tegen meningokokken worden ingeënt normaal gesproken 87 procent. ‘Meestal blijven ze weg zonder bericht’, meldt de gemeente. Bij de mensen die niet komen opdagen maar wel een reden opgeven, is dat meestal bezorgdheid over het coronavirus, zegt een woordvoerder van Den Haag.

In Rotterdam herkennen ze de trend. In Amsterdam en Utrecht beschikken ze nog niet over cijfers, wel zeggen ze tegenwoordig actief jongeren te benaderen om een afspraak te maken voor een vaccinatie.

Dodelijke afloop

Den Haag vindt het zorgwekkend dat zoveel jongeren afhaken. Zeker omdat een variant van de bacterie recentelijk steeds meer pubers heeft getroffen, soms met dodelijke afloop. Ook epidemioloog en kinderarts Patricia Bruijning van het UMC Utrecht benadrukt het belang van dit vaccin, dat pas sinds 2018 in het rijksvaccinatieprogramma is opgenomen. ‘Voordat het coronavirus de kop opstak, zagen we daardoor juist een afname in het aantal infecties met meningokokken type W.’ 

Ook de lockdown zorgt er trouwens voor dat verspreiding van meningokokken als die van het coronavirus vermindert. Het aantal infecties is vrijwel nihil. ‘Maar deze situatie is tijdelijk’, zegt Bruijning. ‘Als we straks uit de lockdown gaan, kunnen ook andere ziekten zoals meningokokken weer de kop opsteken als we niet goed genoeg zijn beschermd.’ 

‘Er is ook geen enkele reden om de vaccinatie te mijden’, benadrukt de woordvoerder van Den Haag. ‘De omgeving is veilig en er is een stringent deurbeleid: maximaal één begeleidende ouder, de tieners worden niet gelijktijdig ingeënt en wie hoest of koorts heeft, kan op een ander moment terugkomen.’ 

Belploeg

Het bellen sorteert effect, zo laat de situatie in Rotterdam zien. In de Maasstad en de regio Rijnmond viel de opkomst bij sommige locaties aanvankelijk tegen. Eefje van Winsen, jeugdverpleegkundige bij het Centrum Jeugd en Gezin, licht een casus toe: ‘Op één locatie was de opkomst 49 procent. Toen hadden we, zoals gebruikelijk, alleen een brief gestuurd. Vervolgens zijn we gaan bellen. Toen kwamen er meer mensen opdagen, maar liefst 84 procent.’ Deze aanpak wordt nu gehanteerd in alle centra.

Een telefoongesprek helpt enorm, zegt Van Winsen. Mensen die zich zorgen maken, worden gerustgesteld. Of er wordt extra uitleg gegeven. ‘Ouders twijfelen ook wanneer hun kind moet hoesten. Dan maken we een nieuwe afspraak, twee weken later.’ Of er zijn kinderen met astma, van wie de ouders liever later een afspraak maken. ‘Dat faciliteren we ook.’ 

De gemeente Den Haag benadert inwoners die een oproep hebben ontvangen ook telefonisch. Wie niet komt, wordt nagebeld. ‘Er zit een hele belploeg op’, aldus de woordvoerder. De gemeente hoopt dat er veel 14-jarigen alsnog komen opdagen.

De meningokokkenbacterie

Er zijn verschillende varianten van de meningokokkenbacterie, die worden aangeduid met letters: A, B, C, W en Y. In 2018 werd een vaccin tegen de varianten ACWY opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma, als reactie op het aantal sterfgevallen dat plotseling toenam door een uitbraak van de W-variant. Sinds 2002 werd al gevaccineerd tegen C.

Het duurde relatief lang voordat het ACWY-vaccin werd aangekocht door de overheid, hoewel in de herfst van 2016 al bekend was dat er veel meer besmettingen waren dan in alle jaren daarvoor. Soms met dodelijke afloop, zoals bij de 17-jarige Maurits Gravendeel.

Een vaccin tegen variant B zit niet in het programma. De Gezondheidsraad adviseerde tot nu toe negatief omdat de bijwerkingen te heftig waren en ze de werking van het vaccin niet voldoende bewezen acht. Mensen kunnen zich wel uit eigen beweging en tegen betaling laten inenten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden