Opvallen of vergeten worden

De Republikeinse presidentskandidaten gingen er vol in dinsdag tijdens het al weer achtste verkiezingsdebat dit jaar. In een hotel langs de Las Vegas Strip, de boulevard met veel bekende casino's, werd enthousiast op de man gespeeld. Stemmen sloegen over, ogen schoten vuur. Het deed commentatoren denken aan de Jerry Springer Show of aan een gevecht in een saloon in het Wilde Westen.

NEW YORK - Het was zonder meer het vermakelijkste debat tot nu toe. Dat de kandidaten elkaar zo ongeremd te lijf gingen, moet te maken hebben gehad met het naderen van de eerste voorverkiezing. Al meteen in de eerste week van het komend verkiezingsjaar, op 3 januari wordt in Iowa voor het eerst gestemd over de kandidaten, werd deze week bekend.


Het is zelfs niet uitgesloten dat New Hampshire daar nog voor gaat zitten door in december naar de stembus te gaan. Voor de kandidaten begint de tijd daarom te dringen. Het is opvallen of vergeten worden. Die profileringsdrang maakt niet het beste los bij de kandidaten, maar staat wel borg voor spektakel.


Rick Perry, de stoere gouverneur van Texas, was weggezakt in de peilingen na een paar slappe optredens in voorgaande debatten. Dat moest anders. In zijn strijd met Mitt Romney, de koploper in de race om de Republikeinse nominatie, besloot hij dit keer te kiezen voor het wapen van de persoonlijke aanval.


Hij beschuldigde Romney ervan dat hij ooit illegalen had ingehuurd om het gras te maaien rond zijn huis. 'Dat wist je'. 'En dat je nu, Mitt', zo vervolgde Perry, 'verkondigt hoe streng je bent op het punt van de immigratie, is op de keper beschouwd het toppunt van schijnheiligheid'.


Romney zei dat hij niet wist dat er illegalen werkten bij het hoveniersbedrijf. 'Rick, ik geloof niet dat ik ooit in mijn leven een illegaal heb ingehuurd. Ik zie ernaar uit dat je op zoek gaat naar de feiten.' Perry hield echter vol: 'Het is tijd dat je de waarheid vertelt.'


De Texaan probeerde ook in te spelen op de argwaan van Republikeinse kiezers dat Romney te gematigd is. 'Ik ben een authentieke conservatief', zei Perry, 'en niet alleen een conservatief als het me goed uitkomt.' Volgens Perry is het 'tijd voor een zeer ernstige discussie over het stoppen met het financieren van de Verenigde Naties'.


Herman Cain was naast Romney de ander die veel vuur aantrok. Als zwarte in een partij die weinig zwarte kiezers trekt en als pizzamagnaat zonder politieke ervaring, is hij de grootste verrassing in de Republikeinse campagne. Als mede-koploper was hij dinsdag met Romney het belangrijkste doelwit van de overige kandidaten, het bewijs dat hij nu als een serieuze bedreiging wordt gezien.


Rick Santorum, oud-senator van Pennsylvania, viel Cains 9-9-9-plan aan. Dit behelst de invoering van een vlaktaks, waarbij alle individuen en bedrijven hetzelfde belastingtarief moeten betalen over hun inkomsten: 9 procent. Daarnaast moet iedereen 9 procent belasting betalen over elk product, zoals brood en melk, dat wordt gekocht.


Santorum verwees naar een analyse, waaruit zou blijken dat onder het plan de belasting omhoog gaat voor 84 procent van de Amerikaanse huishoudens.


Cain noemde dit onwaar. Volgens hem komt de kritiek van lobbyisten, accountants en anderen die 'willen doorgaan het Amerikaanse volk te manipuleren met een brij van tien miljoen woorden', ofte wel het bestaande belastingsysteem.


Toen het debat voorbij was, de rook was opgetrokken en de bewoners van het stadje weer voorzichtig tevoorschijn durfden te komen, vroegen de waarnemers zich af wat er nu veranderd was. 'Niet veel', was de conclusie op Slate.com. De race zal uiteindelijk gaan tussen Romney en Perry, met Cain als pauzenummer, is de voorspelling.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden