Optredens van nu in klassieke zetting

Een buitje, verder zat alles mee op festival Oranjewoud van pianist Ish-Hurwitz. Volgens hem een echt 'gesamtkunstwerk'.

ORANJEWOUD - 'Deze plek vraagt erom', antwoordt de Israëlisch-Nederlandse Yoram Ish-Hurwitz. Het lommerrijke dorpje Oranjewoud, waar eens de lustwarande van prinses Albertine Agnes van Oranje stond, daar moest gewoon een kamermuziekfestival komen. Hier staan 19de-eeuwse landgoederen en bossen vol (pre)historie, er is een modern museum met beeldende kunst. 'De muziek voeg ik daar slechts aan toe. Dit festival is een gesamtkunstwerk', zegt hij, met een pardon voor het inmiddels hol gesleten woord.


Zes jaar geleden kwam hij in het Friese dorpje bij Heerenveen wonen, waar zijn vrouw als medisch specialist werkt. 'Mijn vrienden die het festival bezoeken roepen uit: nu snap ik waarom je hier zit! De omgeving is inspirerend mooi.' Van vrijdagavond tot zondagmiddag vonden negen concerten plaats, verdeeld over de landgoederen, het museum en het Reigerbosch, dat eigenlijk een park is.


Hoe historisch de locaties ook zijn, het programma is verrassend hedendaags. Het thema van deze tweede editie, die ten opzichte van vorig jaar meer concerten en een dubbele bezoekerscapaciteit heeft, is slagwerk. Dat is voor een klassiek kamermuziekfestival geen voor de hand liggende keuze, maar het pakt spannend uit. Zo klinkt op de openingsavond in Museum Belvédère Bach en Scarlatti op marimba, door Theodor Milkov.


Zondagmiddag speelt Slagwerk Den Haag Timber van de Amerikaanse componist Michael Gordon, een compositie voor houten balken. Het was de bedoeling dit in het Reigerbosch op te voeren, maar wegens slecht weer is een overdekte locatie geregeld. Een spannend idee, dat op de plek waar onze neanderthalervoorouders misschien ooit met stokken de eerste muziek vervaardigden, nu een avantgardistisch muziekstuk op balken klinkt.


Het slagwerkthema inspireerde altviolist Esther Apituley tot een concert voor haar achtkoppige Viola Big Band en tapdans, dat zondagmiddag in de Oranjerie van landgoed Oranjestein ten gehore wordt gebracht. Klassieke muziek van Wagner, Bach en Glazunov klinkt naast nieuwe muziek van Maurice Horsthuis, Onno Krijn en Apituley zelf, opgestuwd door de ritmische hielklanken van de dans.


Slagwerker en componist Arnold Marinissen schreef en speelde vrijdagavond Draden, dat men zowel tot performance als muziekstuk kunt bestempelen. Voor de gelegenheid maakte Marinissen van een draad en een houten kastje een eenvoudig snaarinstrument, dat hij met elektronische effecten kan bewerken. Tokkelend, tikkend en plukkend bouwt hij aan een experimenteel drieluik. De zaal reageert verbluft en geamuseerd op de onbegrensde melodische mogelijkheden van het klushokinstrument.


In zijn verlangen om locatie, thema en muziek volledig één te laten worden, had Yoram Ish-Hurwitz het wilde plan om een muziekstuk te laten schrijven voor het Museum Belvédère, vertelt hij. 'De wanden kun je gebruiken als klankbladen. We hebben het uitgeprobeerd: elk wandstuk heeft een ander geluid. Dat klankspectrum kun je ook gebruiken, bedacht ik.' Het bleek niet haalbaar, maar het plan is kenmerkend voor de geest die op zijn festival waait: de omgeving, de geschiedenis en de muziek willen verbinden.


Het museum is een lange, smalle kubus, de beide lange zijden zijn volledig van glas. Als tegen het einde van het concert Café Music klinkt, een jazzy pianotrio van Paul Schoenfield, is de zon al onder, het weiland ligt er mysterieus bij. Rechts schemert het, de bijna onbewolkte lucht heeft de kleur van een vlaflip. Ook het weer werkt mee aan de totaalervaring.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden