Optische opslaggiganten

Een van de trucs die een computergebruiker onder de knie moet zien te krijgen is het werken met grote getallen....

Je kunt je nog iets voorstellen bij een floppy van 1,4 megabyte (1,4 miljoen tekens). Voordat je zo'n flop vol hebt geschreven ben je een weekje tikken verder. Op zo'n flop kan bijvoorbeeld de volledige redactionele tekst van een zaterdagse Volkskrant. Een harde schijf van 500 megabyte lijkt daarbij vergeleken een oceaan aan ruimte die nauwelijks te vullen is. De complete tekst van de Dikke Van Dale kan er in zwemmen. In de drie dikke Van Dale-delen staan ongeveer 62 miljoen tekens en je kunt op zo'n harde schijf dus pakweg acht van die series kwijt. Nauwelijks voor te stellen. En dan te bedenken dat er al druk geadverteerd wordt met schijven van 1 gigabyte, waarop dus duizend miljoen tekens kunnen.

Is dat gebrek aan voorstellingsvermogen er wellicht de oorzaak van dat we een harde schijf altijd te klein kopen? Stel je voor dat je besluit om gek te doen en een schijf te kopen met de overdreven grote opslagcapaciteit van 800 megabyte. Daar moet je voorlopig mee uit de voeten kunnen, denk je. Niet dus. Geheid dat je over een jaar of wat al weer klem loopt. De programma's voor de besturing vragen steeds meer schijfruimte, de toepassingen ook en het resultaat van ons geknutsel op de computer kost ook steeds meer ruimte. Om een foto op te slaan op je harde schijf heb je al gauw een megabyte aan ruimte nodig, zeker als je het bestand niet comprimeert. Windows 95, het nieuwe besturingssysteem van Microsoft, vraagt meer dan 40 megabyte aan schijfruimte. Kortom, het is in de computerwereld blijkbaar onmogelijk om te veel opslagcapaciteit te hebben.

Toch zijn er ware opslaggiganten in de handel. De techniek groeit mee met onze behoeften of loopt erop vooruit. Als dat niet het geval zou zijn, had bijvoorbeeld NASA een probleem. Daar worden enkele megabytes per seconde aan satellietinformatie ontvangen en weggeschreven. Per dag komt NASA op ruim 1 terabyte aan informatie. Een tera is een 1 met twaalf nullen.

Hoe NASA die gigantische stroom gegevens verwerkt is te lezen in Werken met optische media, een informatief boek over veel van die opslagmedia. Een boek trouwens dat vijf jaar geleden de helft dunner zou zijn

geweest dan de 600 pagina's die het nu telt. De veranderingen gaan snel.

Kennen we optische media, de rode draad door het boek? Ja. Elke cd met muziek is een optisch medium; het schijfje wordt immers gelezen met behulp van een lichtstraaltje en een elektronisch oog. Er zijn meer optische media, veel meer. Een bijna onoverzienbare hoeveelheid. De auteurs van het boek hebben op kundige en informatieve wijze die soorten en types in kaart gebracht.

Het is trouwens verheugend te merken dat ook zij nog verrast kunnen worden door opslagprodukten die tot dan toe onbekend voor ze waren. Zo blijkt er een verschil te zijn tussen een video-cd en een cd-video en er bestaat een formaat cd waar meer dan twintig uur muziek op past en die toch de afmeting heeft van een gewone geluid-cd. De kwaliteit van de muziek is minder en de term 'geluid van cd-kwaliteit' komt dan in een ander daglicht te staan.

Op het eerste gezicht vrij droge stof, die optische media. Een wereld van afkortingen ook. Cd-i, WORM, CD-ROM-XA. Toch is het allemaal vrij compact en helder opgeschreven. Hier en daar zijn beide heren misschien wat al te kort door de bocht gegaan en had wat meer uitleg op zijn plaats geweest, maar wat het boek vooral aantrekkelijk maakt is de vertaling van al die gegevens naar de praktijk van alle dag.

Zo kom je te weten waarom een cd-rom speler nog steeds zo traag is (door het mechanische loopwerk), hoe je een speler aansluit op je pc en wat de software doet die het mogelijk maakt om de speler aan te sturen vanaf de pc. Ook wordt uitgelegd waarop je moet letten wanneer je een cd-rom speler koopt (niet alleen de draaisnelheid van het schijfje is belangrijk, maar ook het tempo waarmee de gegevens naar de pc worden gepompt).

Een van de interessanstste hoofdstukken gaat over de optische kaart. Ze bestaan al enkele jaren en de ontwikkeling is nu zo ver gevorderd dat op een kaart alle denkbare digitale gegevens kunnen komen. Er is ruimte genoeg voor, want zo'n kaart, met de afmeting van een standaard bankpas, kan 6,6 megabyte bevatten. Dat is genoeg voor duizenden pagina's tekst, gescande documenten, medische beelden, pincodes, persoonlijke gegevens, vingerafdrukken, spraak enzovoort. De gegevens zijn niet te wissen en de kaart kan desnoods zonder beschadiging in de kookwas mee.

Gerard Geradts

H. Cimen en H. Zimmerman: Werken met Optische Media.

Sybex Uitgeverij; ¿ 99,00.

isbn 905160694x.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden