nieuws

Optimisme over vaccins in tweede kwartaal: GGD’s verdubbelen aantal priklocaties naar 140

Als alle leveringen doorgaan kunnen in het tweede kwartaal zo'n 10 miljoen Nederlanders volledig worden beschermd. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Als alle leveringen doorgaan kunnen in het tweede kwartaal zo'n 10 miljoen Nederlanders volledig worden beschermd.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De GGD’s zijn bezig met een flinke opschaling van de prikcapaciteit. Dit ter voorbereiding op het tweede kwartaal, vanaf april, als volgens planning aanmerkelijk meer vaccins worden geleverd aan Nederland. Het aantal vaccinatielocaties wordt tot aan mei verdubbeld, van 70 naar 140.

Ook komen er meer zogeheten XL-priklocaties met minimaal negen vaccinatiestraten: nu zijn dat er 4, halverwege mei moeten dat er 42 zijn. ‘We bereiden ons voor op het zetten van 1,5 miljoen prikken per week’, zegt Tiemen Bloemberg, programmadirecteur GGD GHOR testen en vaccineren. ‘Zodra er meer vaccins binnenkomen, staan we klaar.’

In de tabellen van het ministerie van Volksgezondheid is te zien dat de vaccinleveringen in de loop van het tweede kwartaal flink moeten oplopen. Deze eerste drie maanden van dit jaar kwamen zo’n 4 miljoen doses binnen, voor het tweede kwartaal worden 16,5 miljoen doses verwacht. Daarvan is bijna de helft van Pfizer – dat zich heeft ontpopt tot de meest betrouwbare leverancier – en 3 miljoen doses van Janssen, het vaccin dat met één prik volstaat.

Als die inderdaad binnenkomen – vaccinleveringen willen nog weleens tegenvallen – kunnen daarmee in het tweede kwartaal zo’n 10 miljoen Nederlanders volledig worden beschermd; 14 miljoen Nederlanders van 18 jaar en ouder komen in aanmerking voor vaccinatie.

‘We hebben nu overcapaciteit’, zegt Fieke Struijk, programmamanager vaccinaties van de GGD Haaglanden. ‘We zijn er positief over dat in de loop van het tweede kwartaal meer vaccins binnenkomen. En dat we die dan snel kunnen toedienen.’

Gepensioneerde artsen

In de grootste vaccinatiestraat in haar regio, de XL-prikstraat bij het ADO-stadion, moeten dan twaalf prikstraten open kunnen zijn. Naast die efficiënte grote priklocaties openen de GGD’s in alle regio’s ook kleinere locaties, zodat alle inwoners relatief snel een prik kunnen halen. Er is voldoende personeel om al deze priklocaties te bemannen, vertellen Struijk en Bloemberg. ‘We krijgen bijstand van het Rode Kruis waar zich ook gepensioneerde artsen melden om mee te werken. Tot juni kunnen we vooruit.’

De GGD-callcenters voor testen en vaccineren hebben inmiddels zo’n 14 duizend werknemers. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
De GGD-callcenters voor testen en vaccineren hebben inmiddels zo’n 14 duizend werknemers.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De GGD’s kunnen zo’n boost wel gebruiken. In de afgelopen anderhalve week werden beduidend minder prikken gezet: 30 duizend per dag. Dit omdat tijdelijk was gestopt met het vaccin van AstraZeneca, na een reeks ziektegevallen in Europa. Daardoor liepen ook de voorraden vaccins flink op. Na onderzoek van het Europees geneesmiddelenagentschap EMA die het vaccin veilig verklaarde, hebben de GGD’s afgelopen woensdag het prikken ermee hervat.

‘Zondagavond 14 maart kregen wij van het ministerie van Volksgezondheid te horen dat er een prikstop was ingesteld voor AstraZeneca’, vertelt Bloemberg. ‘We hadden voor die maandagochtend al veel prikken ingepland. Die moesten allemaal worden afgezegd. En ook het ingeroosterde personeel moesten we last minute afbellen.’

Herstart vaccinaties

Nadat minister Hugo de Jonge de donderdagavond daarop bekendmaakte dat het vaccin weer gebruikt kon worden, hebben de GGD’s de in totaal 43 duizend mensen van wie de afspraak was verzet, geappt dat zij een nieuwe afspraak konden maken. Sinds die herstart hebben alweer ruim 45 duizend medewerkers in de langdurige zorg een afspraak gemaakt voor een prik met AstraZeneca, vertelt Bloemberg. Onder hen ook degenen die na de stop zijn uitgenodigd.

Veel werk dus. De GGD-callcenters voor testen en vaccineren hebben inmiddels zo’n 14 duizend werknemers. Als het RIVM bekendmaakt hoeveel vaccins worden geleverd, openen de GGD’s tijdslots waarop mensen die bellen voor een afspraak kunnen intekenen. Die moeten wel eerst door het RIVM per brief worden uitgenodigd om de afspraak te maken.

Toch lijkt het vaccineren tergend traag te gaan. Van de 75- tot 80-jarige thuiswonende ouderen, die sinds drie weken wordt uitgenodigd, heeft nog maar 15 procent een eerste prik gehad.

Afgelopen week is het RIVM begonnen uitnodigingsbrieven te sturen aan de 484 duizend 75-, 76- en 77-jarige thuiswonende ouderen. ‘Na elke lading verstuurde brieven staat de telefoon bij ons callcenter roodgloeiend’, zegt Bloemberg.

‘Voordringen’

Dan is er een kleine groep ouderen die niet meer wil wachten, en het afsprakennummer al belt voordat de uitnodigingsbrief op de mat valt. ‘Die hebben dan van leeftijdsgenoten gehoord dat die al wel een brief hebben gehad. Deze mensen kunnen, als wij hun leeftijd hebben gecontroleerd aan de hand van hun bsn-nummer, toch een afspraak maken als ze in de categorie vallen die aan de beurt is’, zegt Bloemberg. Anderen noemen dit ‘voordringen’. Bloemberg: ‘We zien natuurlijk liever dat iedereen de uitnodiging afwacht.’

Struijk en Bloemberg kunnen zich voorstellen dat veel mensen denken: wat duurt het toch lang voor ik m’n prik krijg. ‘Ook wij zijn ongeduldig, maar we zijn afhankelijk van de leveringen. De hoeveelheden willen nog weleens schommelen’, zegt Struijk. ‘Het liefst willen we per week precies weten hoeveel vaccins binnenkomen. Die onbetrouwbaarheid van de voorspellingen vraagt van ons een enorme flexibiliteit. Daarom hebben we altijd meer capaciteit achter de hand dan we meteen inzetten. We moeten meebewegen met wat komt, dat maakt het lastig.’

Bij de 25 GGD’s wordt al maanden keihard gewerkt, zeven dagen per week, zegt Struijk. Maar ze krijgen er wel wat voor terug. ‘Ik vind het zo mooi om te zien, al die mensen die zich laten beschermen. Mensen zijn ontzettend blij als ze bij ons een prik komen halen. We krijgen veel complimenten voor hoe we hen ontvangen. Daar doen we het voor.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden