Optimisme in Kiev na overleg met betogers

Na dagen van gewelddadige protesten waarbij voor het eerst doden vielen, lijken de Oekraïense regering en de oppositie serieus op zoek naar een uitweg uit de politieke chaos. 'We streven ernaar om een einde te maken aan het bloedvergieten, en de kans is erg groot', zei oppositie-kopstuk Arseni Jatsenjoek donderdagavond na overleg met president Viktor Janoekovitsj.

KIEV - Eerder op de dag was het politieke geweld uit de Oekraïense hoofdstad Kiev overgeslagen naar andere steden in het land. Terwijl de oppositie en regering in Kiev een 'wapenstilstand' in acht hielden, braken in de westelijke stad Lviv heftige rellen uit.


De gouverneur van Lviv, Oleg Salo, werd gedwongen af te treden, nadat demonstranten zijn kantoor hadden bestormd. Salo klaagde later dat hij zijn ontslagbrief onder dwang had getekend. Ook in vier andere steden in het westen van Oekraïne kwam het tot rellen. Het gebied is een bolwerk van de pro-westerse nationalistische oppositie.


De politieke onrust begon eind november, toen president Janoekovitsj op het laatste moment een samenwerkingsakkoord met de Europese Unie afsloeg. In plaats daarvan klopte Janoekovitsj, die vooral veel steun heeft onder Russisch-sprekende Oekraïeners, bij Moskou aan voor financiële steun. Dat is bij veel Oekraïeners in het verkeerde keelgat geschoten.


Na een dag van extreem geweld, hing er donderdag in Kiev een gespannen sfeer. Ex-bokser Vitali Klitsjko, één van de leiders van de oppositie, had gedreigd met een 'aanval' als president Janoekovitsj niet in de loop van de avond op de eisen van de oppositie zou ingaan.


In een poging wat van de spanning weg te nemen verzocht Janoekovitsj de voorzitter van het parlement, Volodymyr Rybak, voor komende week een spoedzitting uit te schrijven om over de politieke crisis te praten.


Volgens Rybak zal daarop mogelijk gesproken worden over de eis van de oppositie dat de regering onmiddellijk aftreedt. Ook zullen volgens hem de strenge wetten tegen 'ongeoorloofde' demonstraties aan de orde komen. Die joeg de regering eind vorige week door het parlement.


In een telefoongesprek met voorzitter Barroso van de Europese Commissie verzekerde Janoekovitsj dat hij niet de noodtoestand zal uitroepen om greep te krijgen op de chaos. Vandaag komt eurocommissaris Stefan Füle (Uitbreiding) naar Kiev om te bemiddelen tussen de partijen.


Premier Mykola Azarov sloeg echter harde taal aan vanuit Davos, waar hij het Wereldforum bezoekt. Hij beschuldigde de betogers ervan dat zij een 'staatsgreep' proberen te plegen. Tegelijkertijd liet hij weten dat van vervroegde verkiezingen, zoals de oppositie eist, geen sprake kan zijn.


De Duitse bondskanselier Angela Merkel veroordeelde het optreden van de Oekraïense autoriteiten tegen de betogers. Zij eiste dat de regering de strenge beperkingen op demonstraties intrekt. De Amerikaanse vice-president Joe Biden drong er donderdag in een telefoongesprek met Janoekovitsj op aan dat het geweld tegen demonstranten wordt gestaakt. Hij waarschuwde dat dit anders 'consequenties' zou hebben.


Bij massale straatgevechten met de politie waren woensdag drie betogers om het leven gekomen. Twee van hen werden door kogels gedood, maar de autoriteiten ontkennen dat de politie daarvoor verantwoordelijk was. Eén van de slachtoffers had zich aangesloten bij Una-Unso, een ultranationalistische groepering uit Lviv.


Donderdag werd in een bos even buiten Kiev het lijk gevonden van een activist die eerder deze week was verdwenen. Volgens leden van de oppositie vertoonde zijn lichaam sporen van marteling.


Een verslaggever van de BBC sprak met een 17-jarige betoger die vertelde dat hij maandag door de oproerpolitie was opgepakt. De agenten zouden hem urenlang hebben mishandeld. Hij werd gedwongen zich uit te kleden, ondanks de kou. Zij tuigden hem af met de wapenstok en dwongen hem het volkslied te zingen. Ook werd hij met een mes bewerkt.


Voor de regering-Azarov is het zorgelijk dat de onrust overslaat naar andere delen van het land. In de westelijke stad Rivne bestormden duizenden betogers het kantoor van de regionale autoriteiten. Zij drongen het gebouw binnen en eisten de vrijlating van betogers die bij eerdere demonstraties waren opgepakt.


Ook in Zjitomir, Chmelnitski en Ivano-Frankovsk kwam het tot rellen.


Terwijl in de hoofdstad Kiev na al het geweld een dag van wapenstilstand in acht werd genomen, sloeg elders de vlam in de pan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden