Optimisme in Brussel: EU en Cameron willen toch samen verder

EU-president Tusk vertrouwt erop dat Groot-Brittannië lid blijft van de Europese Unie. De Britse premier Cameron toonde zich donderdagnacht bereid tot een compromis over minder vergaande hervormingen van de EU dan hij eerder had geëist.

David Cameron. Beeld afp

'Vooraf vreesde ik voor een buigen of barsten moment', zei EU-president Tusk rond middernacht na afloop van de discussie tussen de Europese regeringsleiders over de eisen van hun collega Cameron. 'Maar nu ben ik veel optimistischer dan voorheen over een goede afloop.' Hij waarschuwde wel dat er nog veel werk verzet moet worden om in februari een akkoord met Londen te bereiken.

Het diner tijdens de EU-top werd met spanning tegemoet gezien. Cameron verklaarde bij aankomst bereid te zijn tot een 'hard nachtelijk gevecht' om zijn eisen ingewilligd te krijgen. Cameron wil onder meer dat werknemers uit andere EU-landen die naar Groot-Brittannië komen, pas na vier jaar recht krijgen op sociale zekerheid.

Discriminerend
Bij de besprekingen werd duidelijk dat de EU-landen niet akkoord zouden gaan met het immigratievoorstel van Cameron. Dat is volgens een aantal landen discriminerend.

'Geen discriminatie'
Ook wil af van het Europese streven naar een ever closer Union en vraagt hij wettelijk verankerde garanties dat niet-eurolanden als Groot-Brittannië nooit nadeel ondervinden van besluiten van de eurozone. Alleen bij een akkoord hierover wil hij het EU-lidmaatschap verdedigen bij het referendum erover in Groot-Brittannië (vermoedelijk in 2017).

De andere leiders maakten Cameron duidelijk geen discriminatie te accepteren van hun burgers op de Britse arbeidsmarkt. Ook wensen zij niet te tornen aan het recht om in een ander land te gaan werken. 'We zijn hard op deze kernwaarden van de EU', aldus Tusk.
Die omschreef de stemming aan tafel als positief. 'Iedereen heeft de wil om een oplossing te vinden.'

Lichtere procedure
Volgens Tusk heeft Cameron het 'misverstand' uit de weg geruimd dat hij niet-Britse EU-werknemers zou willen discrimineren. De Britse premier zette zijn eisen in een betoog van 45 minuten uiteen. Volgens betrokkenen heeft nooit eerder een premier zijn collega's zo lang toegesproken.

Cameron toonde zich bereid te kijken naar andere opties dan een wijziging van het Europees Verdrag om de door hem gewenste hervormingen vast te leggen. Zo'n verdragswijziging is een langdurige (al snel twee jaar) en riskante onderneming omdat elk nationaal parlement zijn goedkeuring moet geven. Volgens betrokkenen gaat Cameron akkoord met een lichtere procedure: een verklaring van de regeringsleiders waarin de toezeggingen aan Groot-Brittannië worden vastgelegd.

EU-president Donald Tusk Beeld ap

Uitzonderingen
Om de instroom van EU-werknemers te beperken zou het land gebruik kunnen maken van de reeds bestaande noodremprocedure. Bij een te groot beroep op sociale zekerheid of zorg, mag de komst van andere EU-burgers dan aan banden worden gelegd. Oostenrijk en België kennen volgens de Europese Commissie al zo'n uitzondering om te voorkomen dat hun medische universiteiten worden overstroomd met buitenlandse studenten. In Denemarken gelden beperkingen voor de koop van huizen door burgers uit andere EU-landen.

Komende weken brengen juristen van de Commissie voor Cameron de mogelijkheden in kaart. Dat zijn er volgens betrokkenen 'heel erg veel'. Op basis daarvan starten de onderhandelingen tussen de politiek adviseurs van de premiers waarna die in februari het akkoord met Cameron moeten sluiten. 'Dat zal niet eenvoudig zijn, maar als de wil er is zullen we oplossingen vinden', zei de Duitse bondskanselier Angela Merkel na afloop. Zij sloot een verdragswijziging op langere termijn niet uit.

Brexit is geen loos dreigement
Wat wil Cameron precies? Lees hier meer over zijn lijst met hervormingen (+)

De Britse premier David Cameron Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden