Optimisme als lokkertje

‘Ik ben verbijsterd’, roept Kamerlid Van Baalen (VVD) als een vertegenwoordiger van de Verenigde Naties nog eens uitlegt dat Uruzgan te gevaarlijk is om daar spoedig aan de slag te gaan....

De uitbarsting levert een onverwacht doorkijkje op in de opbouwinspanningen in Uruzgan. De beledigde Unama-bestuurder Masadykov: ‘Om eerlijk te zijn: hulporganisaties geven daar een beetje voedsel- en landbouwhulp via lokale partners. In sommige gevallen overhandigen ze eenderde van de goederen aan de Taliban als betaling.’

Het is een van de weinige nieuwe inzichten tijdens een tien uur durende hoorzitting over de missie in Uruzgan. In een zaaltje naast de Tweede Kamer kwamen vrijdag 24 betrokkenen aan het woord, waaronder 13 Afghanen. Zij lieten, als verwacht, een ander geluid horen dan dat van de critici die donderdag aan het woord kwamen.

Gouverneur Assadullah Hamdam was heel direct: ‘Ik vraag het Nederlandse parlement het besluit van de regering te ondersteunen’. Hij pleitte onder meer voor begeleiding van de Afghaanse politie door Nederlandse militairen.

Generaal Abdul Rahim Wardak, de minister van Defensie, vindt de verhalen over corrupte politieagenten overdreven. ‘Hun salaris is net verhoogd van 60 naar 100 dollar. Rekruten hoeven geen smeergeld te betalen. Alleen wie een hogere functie wil, misschien die wel.’

Over de kwaliteit van zijn jonge leger, de andere peiler van de Nederlandse exitstrategie, gaf de minister hoog op. ‘In Uruzgan kunnen wij al vóór 2010 de leiding overnemen van de Nederlanders.’ Die houden daarna een ondersteunende rol. Een dergelijke wisseling van de wacht vindt volgens Wardak bij wijze van experiment al plaats in Oost-Afghanistan met Amerikaanse eenheden.

Zijn optimisme wordt later wat getemperd door VN-diplomaat Everts, die ook uit Kabul is overgekomen. ‘Als oud Mujahideen-leider denkt generaal Wardak alles aan te kunnen.’ Volgens Everts blijft ook na 2010 een ISAF-inspanning nodig. ‘Iedere gekozen datum is arbitrair. Maar als dat nodig is voor het politieke proces in Nederland, dan moet dat maar.’

Everts ergert zich aan de gehoorde critici van de missie, waaronder oud-minister Pronk, het IKV en enkele hulporganisaties, die triomfantelijk stellen dat de Taliban niet militair verslagen kunnen worden. ‘Dat is een geweldige open deur. Iedereen weet dat veiligheid maar één deel van de problematiek is, naast bestuur en ontwikkeling.’ Hij erkent wel dat meer samenhang tussen de onderdelen gewenst is.

Over de veiligheidssituatie wordt dikwijls incorrect gerapporteerd, waarschuwt de diplomaat. Als voorbeeld noemt Everts het zogeheten Senlis-rapport dat vorige week veel aandacht kreeg. Daarin staat dat de Taliban ruim de helft van Afghanistan beheersen. ‘Ik hoop niet dat iemand van jullie dat serieus neemt. Wij in Kabul in ieder geval niet.’ Everts noemt 15 procent een meer serieuze schatting.

Luitenant-kolonel Gino van der Voet, oud commandant van het Provincial Reconstruction Team in Uruzgan, tempert de verwachtingen over opbouw. Het kabinet trekt 20 miljoen euro extra uit voor opbouw, maar dat maakt volgens de overste niks uit. ‘Geld is niet het probleem, het gaat om het absorptievermogen van het bestuur. Je geen projecten naar binnen blijven schuiven bij het lokale ministerie van landbouw.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden