Opstelten wil politie recht geven hackers te hacken

Politie en justitie mogen inbreken in computers, Skype-gesprekken aftappen en verdachten dwingen wachtwoorden vrij te geven. Dat staat in het wetsvoorstel van minister van Justitie en Veiligheid Ivo Opstelten (VVD). Met meer opsporingsbevoegdheden hoopt de minister adequater op te treden tegen cybercriminaliteit. De Leidse hoogleraar Gerrit-Jan Zwenne noemt het plan ondoordacht.

VAN ONZE VERSLAGGEVER AVINASH BHIKHIE

DEN HAAG - Opstelten wil met zijn nieuwe wet de strijd aangaan tegen de cybercriminelen. De afgelopen maanden kregen grote instellingen, zoals banken, te maken met zogenoemde DDoS-aanvallen. Volgens de minister moeten politie en justitie, met goedkeuring van de rechter, daarom de mogelijkheid hebben in te breken op computerservers om erachter te komen wie achter de aanvallen zit.

Ook moet het mogelijk zijn in te breken op computers van verdachten. Op die manier kunnen opsporingsambtenaren gesprekken via Skype en e-maildiensten aftappen en observeren. Nu lukt dat vaak niet, omdat die gegevens versleuteld zijn.

In het voorstel van Opstelten kan de versleuteling ook worden omzeild door het zogenoemde decryptiebevel. Verdachten worden dan verplicht beveiligde gegevens vrij te geven. Wie dat niet doet, hangt een gevangenisstraf van drie jaar boven het hoofd.

Gerrit-Jan Zwenne, hoogleraar recht en informatiemaatschappij aan de Universiteit Leiden, vindt het goed dat de wet er komt, maar vraagt zich af of die wel goed doordacht is. Zeker het inbreken op servers die in het buitenland staan, is volgens Zwenne geen goed plan. Vooral omdat het ook de ander kant op kan werken: 'We moeten dan niet raar opkijken als Iran inbreekt op onze servers. Zoals Opstelten het legitiem vindt in te breken op servers in het buitenland, zal Iran het misschien legitiem vinden accounts van Iraanse dissidenten in Nederland te hacken.' Daarom moeten er goede internationale afspraken gemaakt worden om te voorkomen dat we een precedent scheppen voor Iran of andere landen, aldus Zwenne.

Ook heeft hij vraagtekens bij het decryptiebevel. 'Er is een heel oud rechtsbeginsel: nemo tenetur. Dit houdt in dat niemand verplicht is mee te werken aan zijn eigen veroordeling.' Volgens Zwenne staat het decryptiebevel daarom op gespannen voet met internationale mensenrechtenverdragen, zoals artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. (EVRM)

Tegenstander van het wetsvoorstel Bits of Freedom (BoF) ziet in een uitbreiding van de opsporingsbevoegdheden geen oplossing: 'Als de bevoegdheid er eenmaal komt, zal er meer en meer gebruik van worden gemaakt.' Zwenne vindt daarom dat Opstelten elk jaar verplicht een brief naar de Tweede Kamer moet sturen waarin hij inzichtelijk maakt hoe vaak de nieuwe opsporingsbevoegdheden zijn gebruikt en wat dat heeft opgeleverd. 'Een minister die niets te verbergen heeft, kan dat laten zien.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden