Background

Opstelten en Teeven: De hofleveranciers van Rutte

Ze vormen het VVD-dreamteam, staatssecretaris Teeven en minister Opstelten van Veiligheid en Justitie. Collega's kijken licht jaloers naar hun prestaties, op een bedje van PVV-steun. De oppositie ziet praatjesmakers, grossierend in symboolbeleid.Vandaag verdedigen ze hun begroting in de Tweede Kamer.

Ivo Opstelten en Fred Teeven in de Tweede Kamer. © ANP.

Een inbreker mag je best een klap geven. Een gevangene die niks wil, kan de pot op. Je blijft met je poten van agenten en ambulancepersoneel af.

Het dreamteam van de VVD
Zomaar een greep uit het eerste jaar van minister Ivo Opstelten en staatssecretaris Fred Teeven op het nieuwe departement van Veiligheid en Justitie. Ze vormen 'het dreamteam' van de VVD. Trefwoorden van hun beleid: zero tolerance, waar nodig met onverholen repressie. Vandaag verdedigen ze de plannen voor komend jaar in de Tweede Kamer.

De dadendrang van 'Ivo en Fred' is in hoge mate bepalend voor het imago van het kabinet. Ze staan graag in de krant met alweer een kordaat actieplan of nieuw lik-op-stukbeleid. Vorige week nog met het pleidooi om het Openbaar Ministerie zelf straffen te laten uitdelen aan inbrekers en vandalen, buiten de rechter om.

Zij komen met het goede nieuws
Dat zijn de geluiden die de VVD-kiezer graag hoort, weet premier Rutte als geen ander. Niet voor niets zijn Opstelten (oud-burgemeester van Rotterdam) en Teeven (voormalig officier van Justitie) de hofleveranciers van dit kabinet. Waar de andere ministers vooral moeten bezuinigen, komen zij met het goede nieuws: dit kabinet gaat boeven vangen. Soms, zeggen ingewijden, levert dat scheve ogen op in de ministerraad.

VVD-Kamerlid Ard van der Steur, specialist Justitie: 'Ze vullen elkaar goed aan. Opstelten is met zijn bestuurlijke ervaring de gedroomde minister om de nationale politie tot stand te brengen. Die is hard nodig. Teeven kent justitie van binnenuit. Samen hebben ze precies de vaardigheden die nu vereist zijn.'

VVV'er pur sang
Verschillen zijn er ook. Opstelten (67) is het type Leidse rechtenstudent en een VVD'er pur sang. Hij was voorzitter van de liberalen en als informateur was hij vorige zomer de architect van het kabinet-Rutte. Justitie is een van de vier thema's waarvoor de PVV heeft getekend in het gedoogakkoord, dus het kabinetsbeleid heeft in principe altijd steun. Hij hoeft niet de boer op om meerderheden te zoeken, zoals collega's als Kamp (pensioenakkoord), De Jager (euro) of Hillen (buitenlandse missies). Maar de diplomaat Opstelten streeft ernaar dat vooral immense operaties als de nationale politie op een zo groot mogelijk draagvlak bij de oppositie kunnen rekenen.

Crimefighter Teeven (53) gaf in 2002 zijn VVD-lidmaatschap op om lijsttrekker te worden van Leefbaar Nederland, nadat Pim Fortuyn uit die partij was verwijderd. Toenmalig voorzitter Jan Nagel: 'Teeven heeft zich zelf gemeld. Een interessante optie, na Fortuyn. Wij kwamen met twee zetels in de Kamer. Teeven bleek een keiharde werker, hij kent zijn stukken altijd goed. Maar na de val van het eerste kabinet-Balkenende en de verkiezingen van januari 2003 raakten we onze zetels kwijt.'

Rita Verdonk
Teeven sloot zich opnieuw aan bij de VVD, waarvoor hij in 2006 Kamerlid werd. In 2007 aarzelde hij andermaal over zijn lidmaatschap, hij was het niet eens met de beslissing van Mark Rutte om Rita Verdonk uit de fractie te zetten. Uiteindelijk berustte hij. Nagel: 'Teeven heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Hij vond dat Verdonk niet goed werd behandeld. Maar als hij eenmaal heeft gekozen, gaat hij er ook voor. '

Beiden gelden als ambitieus en dominant. Dat schuurt soms, maar ze delen een missie: de VVD-agenda voor veiligheid uitvoeren - die ook de PVV-agenda is. Rode draad: daders harder aanpakken, slachtoffers een sterkere positie geven. En ze leveren. Het kraakverbod is ingevoerd. Er komt meer cameratoezicht. Idem de nationale politie. Er liggen voorstellen voor minimumstraffen en volwassenenstrafrecht voor 15-plussers. Een belofte is gebroken: die van drieduizend extra agenten. De animal cops zijn onderweg.

Het leidt wel tot gefronste wenkbrauwen in de juridische praktijk van alledag. Het verhogen van de drempel voor toegang tot gefinancierde rechtshulp bracht veel juristen in beweging. Bij rechters heerst grote onvrede over de aanstaande minimumstraffen, die de autonomie van de rechterlijke macht inperken. Het bezuinigen op nazorg in het gevangeniswezen wordt in de sector als risicovol gezien.

Lees meer in de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.