Opstand pensionado\\'s onvermijdelijk

Onvoorstelbaar hoe slecht belangen van pensionado's worden behartigd.

In de loop van enkele tientallen jaren zijn we in Nederland net als de Amerikanen alles in geld gaan uitdrukken. Tot en met het laatste levensjaar. Als de medische zorg in dat laatste jaar niet meer dan 80 duizend euro kost, mag het, anders wordt het te duur.

Veertigers
Hoever dat denken zich van ons heeft meester gemaakt, las ik dinsdag in mijn krant op de voorpagina: ‘Bevriezen pensioenen raakt vooral veertigers en vijftigers’. Daar keek ik van op, want mensen die al gepensioneerd zijn worden direct getroffen door het niet-indexeren van hun pensioen. Veertigers en vijftigers hebben nog vijftien tot vijfentwintig jaar om de nu opgelopen schade te herstellen.

Maar, las ik: deze groep werknemers heeft in euro’s het meeste nadeel van de versobering van pensioenen omdat ze al een behoorlijk pensioen hebben opgebouwd en nog lang een pensioen zullen ontvangen. Met andere woorden: wie nog kort pensioen ontvangt, heeft de minste last van de maatregel.

Beter af
Als u dus in de overlijdensadvertenties leest over een gestorven 65-jarige: ‘veel te vroeg ging van ons heen . . . Jan Splinter’, geloof het niet. Hij is juist het beste af. Hij heeft immers geen last van de bevriezing van zijn pensioen.

De context van dit denken is de ingeslopen opvatting dat mensen dienstbaar zijn aan de samenleving, in plaats van andersom. Mensen worden geacht te zorgen dat ze geschikt zijn om de samenleving te dienen. Ze moeten levenslang werken aan hun geschiktheid voor de arbeidsmarkt.

Nette brief
Ze moeten leren een nette sollicitatiebrief te schrijven, zich netjes te kleden en te gedragen. Als ze er niet goed uitzien – dat geldt vooral voor vrouwen – is het aanbevelingswaardig dat ze er iets aan doen of laten doen. Het minste is wel de kapper, maar rimpelvrij en mooie grote nieuwe borsten is natuurlijk beter.

Mensen moeten ook langer gaan werken om de economische groei zo groot mogelijk te maken. Want in de wereldwijde moordende concurrentie werken we niet om te leven, maar leven we om te werken.

Straf
Vandaar dat de AOW-leeftijd naar 67 moet. Er is niets tegen dat mensen die 65 zijn, blijven werken als ze daar plezier aan beleven. Er zijn nog genoeg belemmeringen die dat in de weg zitten. Maar er zijn ook categorieën waarvoor de huidige pensioenleeftijd al een straf is.
Die waren dolblij met de mogelijkheid vervroegd uit te treden. Daar moet een eind aan komen.

Als ze niet kunnen, moeten ze zich maar omscholen voor iets anders. En als niemand ze meer wil hebben? Tja, dat is nu eenmaal het risico van de arbeidsmarkt.

Dat vind ik het stuitende van het gemak waarmee over het verhogen van de pensioenleeftijd wordt gepraat: het treft de mensen met de laagste opleiding en het laagste inkomen het hardst, want die hebben een leven lang het smerigste en zwaarste werk gedaan.

Minste last
Maar dezelfde redenering die leidt tot de conclusie dat gepensioneerden die het kortste leven, het minste last hebben van het bevriezen van de pensioenen, kan ook hier worden toegepast: mensen met de laagste opleiding en het laagste inkomen leven gemiddeld zes jaar korter dan gemiddeld. Ze hebben dus ook het minste last van langer doorwerken.

Trouwens, als we toch alles in geld uitrekenen: wat gebeurt er eigenlijk met het geld dat de staat en de pensioenfondsen overhouden aan die categorie? Zij hebben hun leven lang premies betaald en ze profiteren er gemiddeld zes jaar korter van dan de mensen die een vorstelijk inkomen hebben omdat ze op kosten van de gemeenschap lang konden studeren en pas veel later zijn gaan werken.
En dus ook veel korter premie betalen.

Plunderen
Het is ongelooflijk hoe achteloos er met de belangen van gepensioneerden wordt omgesprongen. Het is nog niet zo lang geleden (maar het collectieve kortetermijngeheugen wordt er niet beter op) dat pensioenfondsen, ook dat van de overheid, werden geplunderd door werkgevers omdat er ‘overschotten’ waren.

Miljarden werden aan de fondsen onttrokken. Nu wordt gedaan alsof er geen andere mogelijkheid is dan het bevriezen van de pensioenen.

Slecht behartigd
De belangen van gepensioneerden worden slecht behartigd mede omdat pensioenfondsen worden beheerd door werkgevers- en werknemersorganisaties die er belang bij hebben de pensioenpremies zo laag mogelijk te houden.

De vakbonden houden tegen dat ook gepensioneerden medezeggenschap bij de fondsen krijgen. Invloed van de bij de FNV aangesloten ouderenbond is niet merkbaar.

Dat de onvrede bij gepensioneerden tot uitbarsting zal komen, is een kwestie van tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden