Opstand bereikt de drempel van Tripoli

Zawiya, een stad vlak bij de Libische hoofdstad Tripoli, is in handen gevallen van de opstandelingen.

Amsterdam - Het deel van Libië dat kolonel Kadhafi nog in zijn greep heeft, is zondag verder geslonken. De stad Zawiya, vlak bij Tripoli, viel in handen van zijn tegenstanders. Honderden bewoners verschenen juichend op het centrale plein om hun 'bevrijding' te vieren.


De val van Zawiya, een stad van ruim 200 duizend inwoners op 50 kilometer afstand van de hoofdstad, is een pijnlijke nederlaag voor de Libische leider. De regering had gisterochtend juist buitenlandse journalisten meegenomen naar Zawiya om aan te tonen dat deze stad trouw was gebleven aan de kolonel. Maar behalve een kleine georkestreerde demonstratie ten gunste van Kadhafi zagen de verslaggevers strijders van de oppositie die barricades bemanden en zwaaiden met vlaggen die een vrij Libië symboliseren.


Zawiya is geheel in handen van opstandelingen en overgelopen militairen. Ze brachten tanks en luchtafweergeschut in stelling om een eventuele aanval van Kadhafi-getrouwe troepen af te slaan. Gevreesd wordt dat de strijd om Zawiya nog niet voorbij is. Soldaten van het Libische leger omsingelden de stad met tanks en richtten controleposten in op de toegangswegen.


Aan de gaten in gebouwen in het stadscentrum is te zien dat er fors gevochten is om de controle over de stad. Getuigen vertelden dat het leger zware granaten in de stad had afgevuurd. Bewoners zouden zich met stenen tegen het leger hebben verzet. 'We hebben 42 jaar geleden en wij vragen nu hetzelfde als andere mensen in de wereld - echte democratie', zei een technicus tegen een verslaggever van The New York Times.


De 'bevrijding' van Zawiya brengt de opstand op de drempel van Tripoli, waar Kadhafi zich heeft verschanst. Maar niemand verwacht dat de kolonel gemakkelijk zal opgeven. Zijn zoon Seif Islam bleef voor internationale tv-zenders volhouden dat de regering de zaak onder controle heeft. 'Het zuiden is rustig, het westen is rustig, het midden is rustig, zelfs een deel van het oosten is rustig', aldus Kadhafi's tweede zoon tegen CNN. Gisteren waren ook in de hoofdstad schoten te horen, maar het was onduidelijk wie er vuurde.


De staatstelevisie meldde dat elk Libisch gezin een bonus krijgt van omgerekend zo'n 350 euro 'als begin van de herverdeling van de olierijkdom'. In Tripoli leidde de mededeling tot een run op banken.


In de oostelijke stad Benghazi, bakermat van de Libische opstand, werden de eerste pogingen ondernomen om een tijdelijke regering op poten te zetten. Het stadsbestuur wees een ex-minister van Justitie aan om deze interimregering te leiden.


Intussen is door de massale uittocht van buitenlanders aan de Tunesische grens een humanitaire noodsituatie ontstaan. Het grensgebied wordt overspoeld door Egyptische gastarbeiders die terug willen naar hun land. Volgens de VN hebben 20 duizend Egyptenaren voedsel en tenten nodig. De afgelopen week zijn naar schatting 100 duizend buitenlanders Libië ontvlucht.


Een groot aantal westerse burgers is nu geëvacueerd, maar vooral veel gastarbeiders uit Afrikaanse en Aziatische landen wachten in de havenstad Benghazi en op de luchthaven van Tripoli nog steeds op vertrek.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden