Opslag van CO2 wil maar niet van de grond komen

De officiële opening vorige week van de nieuwe kolencentrale van producent Uniper op de Maasvlakte stond in het teken van wat jarenlang is beloofd, maar juist nu het nodig is ontbreekt: de voorziening die de klimaatschade van de kolencentrale met een kwart zou kunnen verminderen.

Actievoerders van Greenpeace beklimmen in februari uit protest de schoorsteen van de nieuwe kolencentrale op de Maasvlakte.Beeld ANP

Omdat die voorziening ontbreekt, stijgt de Nederlandse CO2-uitstoot zelfs weer terwijl iedereen roept om verlaging. Die had er kunnen zijn wanneer naast de centrale een extra fabriek zou zijn gebouwd die (een deel van) het broeikasgas opvangt en afvoert naar een plek onder de bodem van de Noordzee.

Dat staat bekend als Carbon Capture and Storage (CCS) en is een van de manieren waarmee opwarming van de aarde kan worden bestreden. In Europa komen de projecten vanwege de hoge kosten echter niet van de grond. Het Rotterdam Opslag en Afvang Demonstratieproject (ROAD) zou die impasse gaan doorbreken, zo werd in 2011 afgesproken tussen de stroomproducent en de Nederlandse en Europese overheid.

Stroomproducent Uniper (voorheen E.ON) liet bij de openingsplechtigheid in het midden waarom dit nog steeds niet is gebeurd. De verklaring is echter niet spectaculair, stelt projectbeheerder ROAD. De stilstand zit in bureaucratische hindernissen vanwege de lange periode van nietsdoen. Reeds toegezegde subsidies, zoals van de Europese Commissie, moeten bijvoorbeeld opnieuw worden zekergesteld omdat die bepaalden dat het project in 2015 operationeel zou zijn.

Finaal besluit

Ook werd vorig jaar gekozen voor een andere methode en locatie om het broeikasgas onder de Noordzee op te slaan, om kosten te besparen. Verder moest extra geld worden binnengehaald bij Noorwegen en Duitsland, in ruil voor kennis en ervaring uit het project. 'In principe is alle subsidie rond en is iedereen het met elkaar eens. Het moet alleen nog allemaal worden vastgelegd', zegt ROAD-woordvoerder Marc Kombrink.

Het project komt er waarschijnlijk dus wel, maar zolang het finale investeringsbesluit over de CO2-opvang nog niet is genomen, is niets zeker. Dat finale besluit staat volgens Kombrink 'later dit jaar' op de agenda. In 2020 zou de installatie dan volledig operationeel kunnen zijn. Dat is vijf jaar na de oorspronkelijke planning; een kostbare periode waarin de geproduceerde CO2 gewoon de lucht ingaat.

In 2020 zou één miljoen ton CO2 per jaar kunnen worden opgevangen en opgeslagen in een gasveld vlak bij (3,5 kilometer) de Maasvlakte. Dat is een kwart van de totaal geproduceerde hoeveelheid CO2, waardoor de kolencentrale dus niet volledig groen wordt. Méér CO2 opvangen maakt het project duurder en is nooit de bedoeling geweest.

Cynisme

Zo zitten er meer nadelen aan het project, zoals de benutting van het broeikasgas in een nog werkend gasveld. Daar zal het gebruikt worden als 'drijfgas' voor de productie van gas en lichte olie. 'Het is cynisme ten top om geld voor hernieuwbare energie te gebruiken om efficiënter gas en olie te winnen', vindt directeur Donald Pols van Milieudefensie.

Volgens exploitant Oranje-Nassau Energie wordt de opbrengst inderdaad wat hoger, maar levert dat door de extra investering geen financieel voordeel op. Bekende grootaandeelhouders van het bedrijf zijn oud-ABN Amro-topman Rijkman Groenink en investeerder Marcel van Poecke.

Rijkman Groenink.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden