Oproep tot bananenboycot ingetrokken 'Wij bestaan gewoon niet meer in Honduras'

CNV en GroenLinks hebben dinsdagavond hun oproep ingetrokken om geen bananen van de merken Chiquita en Dole te kopen. De vakcentrale en de politieke partij hebben dat besloten omdat geen sprake lijkt te zijn van massaontslag van Hondurese plantagemedewerkers na de verwoestingen van orkaan Mitch....

Van onze verslaggever

Bart Dirks

AMSTERDAM

Chiquita en Dole reageerden dinsdag woedend op de oproep tot een boycot van hun bananen. Volgens de twee multinationals is er geen sprake van massaontslag in Honduras. De bedrijven zeggen juist miljoenen dollars te spenderen aan noodhulp.

'Ik verwachtte dat de mensen trots op ons zouden zijn, omdat we zoveel hulp aan Honduras verstrekken', zei William Feeney, Europees president van Dole, na de boycot-oproep van CNV en GroenLinks. 'De mensen behandelen ons oneerlijk en zijn onaardig tegen ons.'

Sinds de orkaan Mitch drie weken geleden zijn verwoestende werk deed in Midden-Amerika, heeft Dole aan twintigduizend mensen voedsel verstrekt, aldus Feeney. 'De mensen zijn het belangrijkste wat we hebben. Met schepen, vliegtuigen en helikopters sturen we graan, rijst en koffie. Onze directeur heeft samen met een vakbondsleider goederen staan lossen.'

Volgens Feeney betaalt Dole zijn Hondurese plantage-arbeiders ongeveer tweehonderd dollar per maand. 'Dat is twee keer zoveel als het minimumloon.' De multinational bouwde op zijn plantages elf basisscholen, zestien klinieken, elf supermarkten en 28 voetbalvelden. 'Wij hebben met zes vakbonden te maken', zegt Feeney, 'en die zijn niet gek.'

De duizenden arbeiders zijn niet ontslagen, maar voorlopig op non-actief gesteld, zegt Feeney. Hetzelfde is bij Chiquita gebeurd. 'Volgens de Hondurese wetgeving zijn wij verplicht om binnen drie dagen na een natuurramp de overheid op de hoogte te stellen van de overmachtsituatie', zegt Francis Kint, vice-president verkoop en marketing van Chiquita in Noord-Europa. 'Tot de omvang van de ramp is vastgesteld, worden de werknemers op non-actief gesteld. De komende drie maanden worden de lonen volledig doorbetaald.'

Onduidelijk is of de duizenden plantage-arbeiders daarna weer aan de slag kunnen, of hun inkomen alsnog verliezen. 'Ik vermoed dat Dole en Chiquita na Mitch concluderen dat opnieuw beginnen geen zin heeft', zegt Nico Roozen van de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie Solidaridad, initiatiefnemer van de Max Havelaar-banaan. 'Dat zou rampzalig zijn.'

Volgens Roozen, die contact onderhoudt met de Hondurese vakbonden, is de productie van Dole en Chiquita de laatste jaren gehalveerd. 'De multinationals vinden de lonen in Honduras te hoog en de vakbonden te sterk. Bovendien is de bodem vervuild door de grootschalige bestrijding van sigatoka, een schimmelziekte die de bladeren van de bananenplant aantast. Daardoor is de opbrengst per hectare in Honduras flink afgenomen.' Solidaridad ondersteunt een eventuele boycot-oproep tegen Dole en Chiquita niet. 'We hopen dat ze deze ramp aanwenden om de productie opnieuw aan te pakken, socialer en milieuvriendelijker.'

'We houden ons aan strenge milieuregels en we betalen goed', zegt Dole-topman Feeney. 'We zullen zeker niet uit Honduras vertrekken. Die schimmel is overal ter wereld een probleem en voor de Noord-Amerikaanse markt is Honduras onmisbaar.'

Chiquita heeft volgens eigen zeggen binnen twee dagen na de ramp al ruim twee miljoen dollar aan voedsel, geneesmiddelen en transportkosten uitgegeven. 'In 1974 leidde de orkaan Fifi tot een vergelijkbare catastrofe. Toen hebben we ook hard gewerkt aan de wederopbouw.'

'En ook als de tv-camera's weg zijn, zijn het bedrijven als de onze die de wegen weer aanleggen', zegt Francis Kint van Chiquita Europe. Dole en Chiquita domineren in Honduras vrijwel de volledige productie en export van bananen. Veel is daar sinds de verwoestende orkaan Mitch niet meer van over. Dole is naar eigen zeggen 70 procent van zijn plantages kwijt en denkt in het vierde kwartaal 50 tot 70 miljoen dollar af te moeten schrijven door de verwoestingen in Honduras, Guatemala en Nicaragua. Chiquita verloor in Honduras zijn totale productie-areaal, tienduizend hectare. 'Wij bestaan daar gewoon niet meer', zegt Kint.

Zie ook pagina 5

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden