nieuwsoeganda

Oppositiekandidaat Bobi Wine vreest voor leven na ‘frauduleuze’ Oegandese verkiezingen

De Oegandese president Yoweri Museveni (76) heeft afgelopen weekeinde voor de zesde keer de verkiezingen in zijn land gewonnen. Volgens oppositiekandidaat Bobi Wine (38) was er sprake van fraude. Wine wordt in zijn huis gegijzeld door militairen, en zegt voor zijn leven te vrezen.

Aanhangers van president Yoweri Musevini vieren de verkiezingsoverwinning.  Beeld AFP
Aanhangers van president Yoweri Musevini vieren de verkiezingsoverwinning.Beeld AFP

Boven het huis van Bobi Wine, de artiestennaam van zanger Robert Kyagulanyi, cirkelt de afgelopen dagen constant een surveillancevliegtuig. Binnen zit Wine, behalve zanger ook presidentskandidaat en daarmee de nieuwste uitdager van de zittende Oegandese president Yoweri Museveni, opgesloten met zijn vrouw – opgesloten, constant in de gaten gehouden, en omsingeld door enkele tientallen militairen en politieagenten.

‘Wij hebben zaterdag geprobeerd zijn huis te bereiken, maar werden door oproerpolitie tegengehouden’, zegt Afrika-correspondent Mark Schenkel vanuit Kampala. De overheid heeft het internet in het land afgesloten, waardoor Schenkel via de telefoon verslag moet doen. ‘Hij wordt vrijwel geheel incommunicado vastgehouden. Zo ging het trouwens ook met de vorige uitdager van de president, bij de verkiezingen vijf jaar geleden. Die is er daarna mee opgehouden.’

Vreedzaam protest

De Britse BBC is er wel in geslaagd Wine te spreken. Wine zegt dat ‘alle opties op tafel liggen, inclusief vreedzaam protest’. Hij zegt dat hij voor zijn leven vreest, dat zijn telefoon is afgesloten, en dat zowel zijn partijgenoten als lokale en internationale media bij hem worden weggehouden. Hij is wel in staat om zo nu en dan via Twitter een bericht de wereld in te krijgen.

Grootschalige protesten tegen zijn huisarrest zijn tot nu toe uitgebleven. Bij kleinere betogingen op zaterdag buiten de hoofstad Kampala kwamen wel twee mensen om. Zeker 23 werden er gearresteerd. Het feit dat het internet is afgesloten maakt het moeilijk voor tegenstanders van de president om zich te organiseren, in een land waar men volop communiceert via Facebook en WhatsApp. Bovendien is protesteren tamelijk zinloos, en tegelijk ook levensgevaarlijk. 

‘Toen Wine in november werd opgepakt, schoten regeringstroepen zeker vijftig mensen dood’, zegt Schenkel. ‘Dus je denkt wel twee keer na voordat je de straat opgaat, zeker als je weet dat het weinig uithaalt.’

‘Onregelmatigheden’

Museveni won bij de verkiezingen afgelopen donderdag 59 procent van de tot nu toe getelde stemmen, volgens officiële resultaten. Wine kreeg 35 procent van de stemmen. Zijn partij, de National Unity Party, heeft in ieder geval 56 van de 426 parlementszetels gewonnen. Er waren geen Amerikaanse en Europese waarnemers bij de verkiezingen, maar waarnemers van de Afrikaanse Unie zeggen ‘onregelmatigheden’ te hebben geconstateerd. 

De Amerikaanse topdiplomaat voor Afrika, Tibor Nagy, twitterde zaterdag dat de verkiezingen ‘zeer gebrekkig’ waren verlopen. Hij verwees naar berichten over stemfraude, geweld tegen oppositieleden en arrestaties van activisten.

‘Maar zo gaat het altijd in Oeganda’, zegt Schenkel. ‘Even protest tijdens de verkiezingen, en dan gaat men over tot de orde van de dag onder Museveni, en draait het Westen de geldkraan weer open.’

Baken van stabiliteit

Oeganda is een trouwe bondgenoot van het Westen en een regionale militaire groomacht. Het land is onder Museveni een baken van stabiliteit, ook in de wijdere regio. Kampala levert bijvoorbeeld een cruciale bijdrage aan de vredesmissie van de Afrikaanse Unie in Somalië, door 1.400 militairen te sturen. Oeganda vangt ook 1,4 miljoen vluchtelingen op, voor het overgrote deel afkomstig uit Zuid-Soedan en de Democratische Republiek Congo.

Museveni kwam in 1986 aan de macht, nadat hij als leider van het rebellenleger National Resistance Army vanuit de rimboe de hoofdstad Kampala binnenmarcheerde. Oeganda was op dat moment in de greep van een machtsstrijd tussen verschillende militaire facties, die was ontstaan nadat voormalig president Milton Obote een jaar eerder was afgezet. Obote op zijn beurt was in 1980 aan de macht gekomen, een jaar nadat de beruchte dictator Idi Amin de aftocht moest blazen. Met de machtsovername door Museveni in 1986 kwam een einde aan zes jaar bloedige en chaotische burgeroorlog in Oeganda.

Sindsdien regeert hij onafgebroken. Hij ziet zichzelf als de grootvader van het volk, en noemt Oegandezen graag Bazukulu: ‘kleinkinderen’ in het Lugandees.

Lees verder

President Museveni van Oeganda wint verkiezingen, oppositiekandidaat klaagt over fraude
Wine claimt de onregelmatigheden bij de verkiezingen met videobeelden te kunnen staven. Publicatie ervan was alleen nog niet mogelijk vanwege de internetblokkade die de regering woensdag invoerde.

Geen internet tijdens Oegandese verkiezingen: ‘Het voelt als een staat van beleg’
Mark Schenkel zit in de Oegandese hoofdstad Kampala, zonder internet, maar wel met een hoop contacten die hem per telefoon van de laatste ontwikkelingen rondom de onrustige verkiezingen op de hoogte brengen. De Volkskrant belt met de Afrika-correspondent.

Bij de verkiezingen in Oeganda is het jong tegen oud – en jong lijkt kansloos tegen Museveni (76)
De verkiezingen in Oeganda donderdag gelden als een generatiestrijd. De artiest Bobi Wine is de kandidaat van de jongeren – en driekwart van de Oegandezen is onder de 30 jaar. Toch zal president Museveni, aan de macht sinds 1986, wel weer tot winnaar worden uitgeroepen, voorspelde onze correspondent daags voor de verkiezingen. Lees hier de reportage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden