Oppositie ziet senaat nu wel zitten

Sinds het einde van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) is het niet meer voorgekomen, maar opiniepeilers houden er nu rekening mee: dat het nieuwe kabinet geen meerderheid krijgt in de Eerste Kamer....

Van onze verslaggeversMichiel Kruijt en Marc Peeperkorn

De VVD-voorman toert deze dagen alle provincies af om zo veel mogelijk stemmen te winnen bij de Provinciale Statenverkiezingen op 7 maart. Maandag was Gelderland aan de beurt, vandaag stopt de liberale karavaan in Utrecht. Rutte: ‘Natuurlijk gaat het om de samenstelling van de Staten maar de mensen realiseren zich dat via die Staten ook de samenstelling van de Eerste Kamer wordt bepaald. Let wel, het gaat om een van de machtigste senaten ter wereld: hij kan wetten tegenhouden.’

De SP is een verklaard tegenstander van het voortbestaan van de senaat, maar wil zich tegelijkertijd niet de kans laten ontglippen om de ‘de regering en de Tweede Kamer op de vingers te kunnen tikken’, zoals campagneleider Hans van Heijningen het uitdrukt.

De hoop dan wel de vrees dat de oppositie volgende week woensdag in de Eerste Kamer de macht grijpt, zou wel eens het landelijke thema kunnen worden waaraan het tot nu toe bij deze verkiezingen heeft ontbroken.

Jos Werner, de voorzitter van de CDA-fractie in de Eerste Kamer, hamert er al een paar weken op dat er naast de provinciale stoelendans nóg een gewichtige zaak op het spel staat: ‘De coalitie moet straks kunnen bogen op een fatsoenlijke meerderheid in de senaat.’ Als dat niet lukt? ‘Het zal de stabiliteit van de coalitie niet ten goede komen. Een minderheid in de Eerste Kamer beperkt de mogelijkheden van het kabinet. Ik zie niet dat VVD en SP elkaar zullen omhelzen, maar zij kunnen verschillende redenen hebben om tegen een wetsvoorstel te stemmen.’

Zijn evenknie bij de PvdA, Han Noten, reageert luchtiger op het het gevaar van een oppermachtige oppositie. ‘Er is bijna altijd wel een oppositiepartij die de coalitie aan een meerderheid kan helpen.’

Maar zelfs als de regeringspartijen een meerderheid halen, is het machtsblok niet gegarandeerd. Regeringsfracties in de Eerste Kamer kunnen met de oppositie meestemmen. Zij zijn niet gebonden aan het regeerakkoord, zoals hun partijgenoten in de Tweede Kamer. Noten: ‘Als senator zie ik toe op de kwaliteit van de wetgeving. Dat hoor je politiek onafhankelijk te doen. Dat neemt niet weg dat ik me wel met het regeerakkoord verbonden voel. Het is het akkoord van mijn partij.’

Werner: ‘In beginsel staan wij positief tegenover het regeerakkoord. Dit akkoord is ook minder controversieel dan het vorige met zijn gekozen burgemeester en het nieuwe zorgstelsel. Ik zie nu geen voorstellen waartegen wij te hoop lopen. Maar je weet nooit wat de uitwerking gaat worden.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden