Oppositie waarschuwt kabinet: 'Niet twee jaar op de handen gaan zitten'

Oppositiepartijen D66 en ChristenUnie zetten het kabinet onder forse druk om veel meer ambitie en daadkracht te tonen. Anders vervalt in het komende parlementaire jaar op onderdelen hun steun aan dit kabinet.

ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob (2eL) en D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold arriveren bij het ministerie van Financien voor overleg over de overheidsbegroting voor volgend jaar. Beeld anp

'Ze kunnen niet ruim twee jaar op hun handen gaan zitten, daar is het de tijd niet voor', zegt Pechtold. 'Anders krijg je een soort herhaling van het tweede paarse kabinet, dat ook dacht dat alles voor elkaar was. Dat is een groot risico.' Het tweede kabinet-Kok (1998-2002) was volgens Pechtold uitgeregeerd. Dat gebrek aan energie maakte de opkomst van Pim Fortuyn en de LPF mogelijk.

Cruciaal
Volgens ChristenUnie-leider Slob is het komende half jaar 'cruciaal' voor het kabinet. Hij hoopt dat die boodschap doorkomt, in de aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2015. 'Als je kijkt naar de agenda van het kabinet, daar gaan grote gaten in vallen.' Slob doelt op het feit dat er grote hervormingen zijn doorgevoerd. 'Het kabinet moet vol aan de wind gaan zeilen, omdat ze anders stranden. We willen verantwoordelijkheid nemen waar het kan en anders zetten we een duidelijke streep. '

De grondhouding van D66 is volgens Pechtold 'constructief waar het kan, kritisch waar het moet.'

D66 en de ChristenUnie zijn de laatste jaren bijgesprongen door inhoudelijk mee te praten over de hervormingen en begrotingen van het tweede kabinet-Rutte. De SGP was hier de derde oppositionele gesprekspartner. Die partijen konden de laatste anderhalf jaar met resultaten pronken. Op hun beurt kregen regeringspartijen VVD en PvdA een meerderheid in de Eerste Kamer door de stemmen van D66, CU en SGP.

Belastingstelsel
Beide partijen hameren op een nieuw belastingstelsel. Het kabinet liet hiervoor in de Miljoenennota een voorzichtige aanzet zien met een 'stappenplan' voor de toekomst, dat in werking wordt gezet als er genoeg geld is. Pechtold: 'De VVD wil de toeslagen aanpakken en de PvdA de vermogens. Dus gebeurt er niets.' De urgentie om door te pakken is groot, vindt de D66'er. Hij wijst erop dat 70 procent van de Nederlanders toeslagen krijgt die worden rondgepompt, het aandeel van de loonbelasting is gestegen naar 57 procent: 'Het aannemen van personeel is hartstikke duur. Dit remt de economie.'

Voor Slob is van groot belang dat in een nieuw belastingstelsel de aftrekbaarheid van giften intact blijft. 'Daar staan we voor. Als je de participatiesamenleving aanmoedigt, moet je dat niet afschaffen.'

Blinde vlek
D66 eist verder een radicaal energieplan van het kabinet dat beduidend verder gaat dan 13 procent duurzame energie in 2020. 'Het schiet niet op zo', aldus Pechtold. Ook eisen beide partijen forsere inspanningen om de werkloosheid aan te pakken. 'Vooral in de regio', zegt Slob, want daar is de werkloosheid hoger dan het landelijk gemiddelde. 'De regio is gewoon een blinde vlek van het kabinet.'
Beide oppositiefractieleiders kijken naar de Statenverkiezingen van 2015. De uitkomst daarvan bepaalt of het kabinet een werkbare meerderheid houdt in de Eerste Kamer.

Pechtold spreekt van een 'nieuw weegpunt'. Wijzend op de slechte electorale positie van de PvdA in de peilingen zegt hij: 'Alles is zo gefocust op de 38 zetels van de C5 in de senaat, de vraag is of dat houdt'.

Ook Arie Slob ontkomt niet aan vooruitblikken. 'Misschien dat de kaarten opnieuw moeten worden geschud als er geen meerderheid is. Maar het moet niet zo zijn dat de blik op die verkiezingen de politici gaat verlammen. Dan ben je niet voor de mensen bezig, maar voor jezelf.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.