Oppositie vraagt beveiligde routes voor hulp

De Syrische oppositie dringt aan op het instellen van humanitaire corridors. Via deze zogeheten 'safe havens' zou humanitaire hulp moeten worden aangevoerd om de burgerbevolking in belegerde steden als Homs, Aleppo, Deraa en Idlib van voedsel en medicijnen te voorzien.

AMSTERDAM - De Syrische Nationale Raad oppert om te beginnen drie beschermde gebieden: een bij de grens met Libanon om de situatie in Homs te verlichten, een bij de grens met Turkije voor de stad Idlib en een bij de grens met Jordanië voor Deraa.


In de stad Homs is de situatie zeer ernstig door de onophoudelijke beschietingen door troepen van president Bashar al-Assad, die bijna drie weken geleden begonnen. 'Iedere minuut telt', zei activist Omar Shaker tegen persbureau AP. 'De toestand is catastrofaal. Mensen zullen binnenkort instorten vanwege gebrek aan slaap en voedsel.'


Volgens getuigen hechten artsen noodgedwongen wonden met kledingdraad en riskeren hongerige inwoners te worden neergeschoten door scherpschutters als ze op zoek gaan naar schaarse voorraden brood of blikvoedsel. Inwoners zeggen dat 70 procent van de opstandelingenbuurt Baba Amr onbewoonbaar is geworden.


VN-onderzoekers zeggen dat er 'misdaden tegen de menselijkheid' zijn gepleegd en hebben een lijst opgesteld van regeringsfunctionarissen die zich hieraan schuldig hebben gemaakt. Ook president Assad staat op deze lijst.


Turkije stelde vorig jaar als eerste voor om 'safe havens' in te stellen; ook de Franse minister van Buitenlandse Zaken Juppé is hier voorstander van. Rusland en China hebben deze aanpak afgewezen in de VN-Veiligheidsraad. Zij vrezen dat de corridors smokkelroutes worden voor wapens en dat op die manier een burgeroorlog wordt uitgelokt.


De hulporganisatie Artsen zonder Grenzen heeft zich eerder deze week fel tegen humanitaire corridors uitgesproken.


'Een gewapende internationale macht instellen om medische benodigdheden te transporteren zou een ramp zijn', zei Marie-Pierre Allié, voorzitter van AzG. 'Dan wordt medische hulp gemilitariseerd en tot doelwit gemaakt.'


De organisatie noemt het 'hypocriet en gevaarlijk' om gewapende steun te verlenen aan de oppositie 'in naam van gewonden en artsen'. AzG pleit eerder voor het 'demilitariseren' van ziekenhuizen en gebieden daaromheen zodat zorg kan worden verleend en hulp aangevoerd.


'Een mooie gedachte maar niet realistisch', zegt defensiedeskundige Ko Colijn, directeur van Clingendael over dit voorstel van AzG. 'Je hebt dan toch de garantie nodig dat er niet wordt geschoten.'


Een alternatief is dat Kofi Annan als speciaal gezant voor Syrië een staakt-het-vuren weet af te dwingen zodat humanitaire hulp kan worden afgeleverd. Als dit niet lukt, is het instellen van humanitaire corridors volgens Colijn de 'nette, moeilijke, diplomatieke weg' om de burgerbevolking te beschermen.


'Als ik de uitspraken van Hillary Clinton (de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, red.) beluister, gaat het eerder richting de bewapening van Syrische rebellen, voor zover dat niet al gaande is. We gaan toe naar een ondergrondse oorlog. Dan is er eigenlijk al sprake van buitenlandse interventie en wordt het instellen van 'safe havens' een gepasseerd station.'


Er is een precedent. In 1991 werd na het uitbreken van de Golfoorlog in het noorden van Irak een humanitaire corridor ingesteld om de Koerden te beschermen tegen dictator Saddam Hussein. Turkije hield zijn grenzen dicht voor de circa 3 miljoen vluchtelingen die daardoor vast kwamen te zitten in de bergen tussen de grens en de troepen van Hussein.


Zonder voedsel, water of onderdak en in de vrieskou stierven naar schatting achthonderd mensen per dag. De toenmalige Amerikaanse president George Bush sr. gaf opdracht tot Operation Provide Comfort die Noord-Irak omvormde tot een gedemilitariseerde en een no-flyzone. 'Dit gold alleen niet voor helikopters', zegt Ko Colijn. 'De helikopters van Hoessein voerden dus nog aanvallen uit.' De operatie duurde drie maanden, waarbij ruim zesduizend ton hulpgoederen werd afgeleverd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden