Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Oppositie slijpt de messen: bewaart Rutte III de eenheid in het klimaatbeleid?

Lilian Marijnissen, Jesse Klaver (Groenlinks) en Lodewijk Asscher (PvdA). Beeld ANP - Bart Maat

Goedemiddag,
De Tweede Kamer gaat een boeiende avond tegemoet, nu het debat over het klimaatbeleid eindelijk ook daar weer eens wordt gevoerd. Intussen krijgen de verpleeghuizen het geld niet op. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
Het klimaatdebat

Alweer ruim vijf weken geleden presenteerden de tafels van Ed Nijpels hun menulijst voor het klimaatbeleid. Sinds vanmiddag, vanaf 16.20 uur, wordt het debat eindelijk ook in de nationale vergaderzaal gevoerd. Eindelijk, want in de tussentijd was er wel debat, maar alleen via de media. De overstijgende vraag die door al die inleidende beschietingen inmiddels boven het kabinet hangt: zijn de coalitiepartijen het nog wel eens over de doelstellingen?

Die indruk wekken de vier coalitiepartijen al een tijdje niet meer. Het begon op de eerste werkdag van 2019 met D66-voorman Rob Jetten die zijn enthousiasme van de daken schreeuwde via de Volkskrant: ‘Nederland ambieert een internationale voorbeeldfunctie.’

Daarna volgde VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff met zijn rustig-aan-oproep in De Telegraaf: ‘Het is, laat ik het maar gewoon zeggen, het is een strijd met drammers.’ Daarmee sloot hij zich in feite aan bij de in de zomer al geuite scepsis van CDA-leider Buma: ‘Dat praten over duurzaamheid is een groot risico aan het worden.’

Vandaag sloten de 12 provinciale lijsttrekkers van het CDA zich op hun beurt bij Buma aan via een ingezonden stuk in De Telegraaf: ‘Een succesvolle klimaataanpak vraagt allereerst om draagvlak in plaats van doordrukken.’

Zo is het klimaatbeleid langzaam maar zeker uitgegroeid tot het meest brisante politieke onderwerp van deze kabinetsperiode. Tot nu toe luidt de interne bezweringsformule in de coalitie dat ieder zo z’n eigen prioriteiten heeft in de beeldvorming, maar dat ze het in elk geval eens zijn over de doelstellingen uit het regeerakkoord. Daarin staat dat het kabinet aankoerst op 49 procent CO2-reductie in 2030. En: ‘In de EU nemen we het voortouw om het doel op 55 procent te krijgen.’

Over dat laatste zei Dijkhoff dat Nederland in elk geval niet in z’n eentje voorop moet gaan lopen: ‘We hoeven niet te doen alsof we het lichtend voorbeeld voor de hele wereld moeten zijn en ons vervolgens blauw betalen om een soort studieplek te zijn waar de wereld kan komen kijken.’

Ook de CDA-lijsttrekkers uit de provincie waarschuwen: ‘Nederland moet zich aansluiten bij de Europese doelen, ook als die lager zijn dan de ambities waar het kabinet nu vanuit gaat.’

Rob Jetten, voor wie het zijn eerste grote debat als D66-fractieleider wordt, reageerde daarop vanmorgen meteen als door een wesp gestoken:

Vandaar dat de vraag vandaag in vele varianten op de vier fractieleiders van Rutte III zal worden afgevuurd: wat is jullie doel? Alle andere vragen, over hóe ze dat doel dan willen bereiken, zullen door de coalitiepartijen zonder twijfel worden vermeden tot eind volgende maand, als de doorrekeningen van de planbureaus bekend zijn en de provinciale verkiezingen van 20 maart achter de rug. 

TREND VAN DE DAG
Het kan niet op

In de verpleeghuiszorg dient zich een trend aan die door deskundigen al een tijdje werd voorspeld: de verpleeghuizen krijgen de miljarden niet op die hen door het huidige en het vorige kabinet in het vooruitzicht zijn gesteld. Liefst 40 procent van de 2,1 miljard euro die door de politiek is uitgetrokken, zal niet worden benut. Dat komt vooral door de krapte op de arbeidsmarkt: extra personeel is bijzonder lastig te vinden. Dat blijkt uit de Financiële Zorgthermometer, de enquête die die beroepsvereniging Fizi en Finance Ideas ieder kwartaal houden onder experts in de zorg.

Zonder aanbod van personeel, kunnen verpleeghuizen de investering niet ten gelde maken, want het kabinet heeft bepaald dat 85 procent van het extra budget ten goede moet komen aan extra handen aan het bed. En dat is dan weer naar aanleiding van het politieke trauma over verpleeghuisgeld dat op sommige locaties jarenlang vooral in vastgoed, managerssalarissen en andere bijzaken leek te verdwijnen.

De suggestie, vorig jaar in deze krant, dat het kabinet misschien eens kan nadenken over hoe al dat extra geld dan wél kan worden besteed, stuit tot nu toe steeds op minister De Jonge, die niet de indruk wil wekken dat hij terugkomt van zijn belofte. Het geld ligt ‘gewoon klaar’ om ingezet te worden, benadrukt hij. 

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA). Beeld ANP - Robin Utrecht

EN DAN DIT NOG


Forum springt bij
Een markant moment eerder vanmiddag in de Kamer. De voltallige oppositie keerde zich bij de stemmingen tegen de nieuwe spelregels op de arbeidsmarkt. Op twee partijen na: SGP en Forum voor Democratie (dat verder niet aan het voorafgaande debat had deelgenomen). 

Dat de hele linkse oppositie afhaakt is voor minister Koolmees een waarschuwing van jewelste, want daardoor dreigt hij straks in de Eerste Kamer onderuit te gaan als de coalitie daar bij de verkiezingen van 20 maart z'n meerderheid verliest.

Als de huidige peilingen niet bedriegen, zal ook de steun van de SGP dan niet voldoende zetels leveren. Maar toen meldde zich vanmiddag dus plotseling het Forum, dat waarschijnlijk wel op enkele Eerste Kamer-zetels kan rekenen. 

Zou het voor Forum, dat eerder al zinspeelde op onderhandelingen met het kabinet, dan echt menens zijn? Denkt Thierry Baudet de gedoogpartner te kunnen worden die premier Rutte straks  zoekt? 

‘Maak de rente aftrekbaar’
Het studieleenstelsel blijft voor het CDA een steen des aanstoots. In de oppositie verzetten de christendemocraten zich fel tegen de invoering. In de verkiezingscampagne mikten ze op het terugdraaien van het stelsel: de basisbeurs moest terug. In de formatie legden ze zich neer bij de politieke realiteit.

Maar niet van harte. Een voorstel van de CDA-jongeren om dan tenminste de rente op de studieleningen voortaan fiscaal aftrekbaar te maken, kreeg vandaag meteen een enthousiast onthaal van de Kamerfractie

Thierry Baudet (FvD) in de Tweede Kamer. Beeld ANP - Bart Maat

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.