Nieuwsstaatssecretaris

Oppositie roept staatssecretaris Visser op het matje: ‘De onderste steen moet boven’

Oppositiepartijen in de Tweede Kamer roepen VVD-staatssecretaris Barbara Visser van Defensie op het matje. SGP, SP, GroenLinks, PvdA en PVV (samen 60 zetels) willen uitleg nu blijkt dat Visser de Kamer op het verkeerde been heeft gezet over het verhuizen van de marinierskazerne.

Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie na een overleg met het bestuur van de provincie Zeeland, gemeente Vlissingen en het waterschap over de problemen rond de verhuizing van de marinierskazerne.Beeld ANP

Uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat staatssecretaris Visser in het diepste geheim ruim anderhalf jaar (zomer 2018 tot december 2019) actief zocht naar een nieuwe locatie voor de marinierskazerne, die nu nog in Doorn staat maar eigenlijk naar Vlissingen zou gaan. Aan de Tweede Kamer vertelde ze eerder dat het formele alternatievenonderzoek pas in mei 2019 begon. 

‘De onderste steen moet boven', zegt het SGP-Kamerlid Chris Stoffer. Zijn partij wil aankomende donderdag wederom in debat met de Visser over haar besluit om de kazerne niet naar Vlissingen te verhuizen. 

‘Ik snap dat het formele alternatievenonderzoek in mei 2019 niet zomaar uit de lucht kwam vallen. Daar zijn wat gesprekken aan vooraf gegaan’, zegt SGP’er Stoffer. ‘Maar als je Co Verdaas inschakelt, met de burgemeester van Rotterdam praat en topoverleggen voert, dan gaat het niet alleen om een beetje nadenken. Zijn dat dan nog informele gesprekken te noemen? Ik wil daar donderdag over praten en daarna een conclusie trekken.’ In februari overleefde Visser ternauwernood een motie van afkeuring van de SGP. 

Rol van Bijleveld en Rutte

Pikant is dat de SGP ditmaal ook nadrukkelijk uitleg wil over de rol van CDA-Defensieminister Ank Bijleveld bij deze affaire. ‘In het stuk in de Volkskrant lees ik dat Bijleveld al langer op de hoogte was van een zoektocht naar andere locaties. Tot nu was mijn indruk dat dit een solitair proces was van Visser. Het beeld was dat het kabinet en ook Defensie verrast waren over haar besluit. Maar als Bijleveld er van wist, dan kan het niet anders dan dat de rest van het kabinet ook op de hoogte was. Bijleveld zit elke vrijdag met hen om tafel. Een onderwerp zoals dit piept er dan niet langs. Ik wil ook graag horen wat de minister-president hiervan wist.’ 

Voor de SGP staat al vast dat het kabinet in dit dossier ‘gefaald’ heeft. De Zeeuwen zijn ‘echt voor het lapje gehouden’, aldus Stoffer. Hij wil nu eerst ‘wederhoor plegen, daarna pas kan ik zeggen of er nog extra stappen gezet moeten worden.’

Leugen op leugen

Ook de SP wil zowel van Visser als Bijleveld ‘duidelijkheid krijgen’ wanneer er wat is besloten. Als het klopt dat Visser al anderhalf jaar serieus zocht naar alternatieve locaties voor de marinekazerne, dan ‘heeft ze ons echt bedonderd’, zegt het SP-Kamerlid Sadet Karabulut. ‘Ik vond eerder dit jaar al dat ze de Zeeuwen een enorme rotstreek heeft geleverd. Nu lijkt het erop dat ze nog meer informatie heeft achtergehouden. Dat kan je niet maken richting Zeeland, maar ook niet naar de Kamer. Wij moeten erop kunnen vertrouwen dat de informatie die ze in de Kamer geeft klopt en dat ze eerlijk is. Dit is een zeer ernstige zaak.’ 

De PvdA vind het ‘heel kwalijk dat je als Kamerlid informatie uit de krant moet halen en niet zoals het hoort van een bewindspersoon ontvangt’, aldus het PvdA-Kamerlid John Kerstens. ‘Op informatie aan de Kamer moet je kunnen vertrouwen in plaats van dat je er steeds aan moet twijfelen.’ Vooral bij Defensie is dit volgens hem schering en inslag. ‘Van leugen op leugen wordt het niet beter, van woordspelletjes ook niet.’

Volgens het net aangetreden GroenLinks-Kamerlid Tom van den Nieuwenhuijzen ‘lijkt het proces nog minder fraai te zijn verlopen dan het geschetste beeld van toen en daarmee zijn Zeeuwse bestuurders en de Kamer op het verkeerde been gezet en geschoffeerd. Nog langer dan we al dachten.’

SP, PvdA en GroenLinks willen pas na een nieuw debat met Visser een conclusie trekken of zij moet aftreden of kan aanblijven. De grootste oppositiepartij, de PVV, rept al over een mogelijk aftreden. ‘De PVV is het gemanipuleer en het gemarchandeer van dit kabinet, en nu van Visser in het bijzonder, helemaal zat. Als ze daadwerkelijk de Kamer heeft voorgelogen hierover, dan kan zij niet anders dan de eer aan zichzelf houden en opstappen. Een tweede debat kan ze niet overleven’, zegt het Kamerlid Gabriëlle Popken tegen de NOS en het AD.  

Coalitie wacht af

De coalitiepartijen wachten intussen af. De woordvoerders van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zijn zeer spaarzaam met woorden en zeggen allen een brief met uitleg van de staatssecretaris af te wachten.

‘Verontrustend’, noemt het ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind de berichten wel alvast. D66'er Salima Belhaj: ‘Dit komt heel slordig over. Het is bovendien opnieuw een klap voor de Zeeuwen, die al veel meer te verduren hebben gehad. Daarom moet de staatssecretaris wat D66 betreft zo snel mogelijk uitleg geven.’

Kortom, ze wordt niet met hand en tand verdedigd, maar de coalitie laat haar ook niet vallen. 

Defensie ontkent
Dat komt mede doordat de staatssecretaris stellig ontkent dat zij iets verkeerd heeft gedaan. Volgens een woordvoerder heeft Visser terecht aan de Kamer gemeld dat er pas in mei 2019 formeel met een alternatievenonderzoek is gestart. Daarvoor zou Defensie alleen  informele ‘verkennende gesprekken’ hebben gevoerd. 

Uit geheime documenten die in handen zijn van de Volkskrant blijkt echter dat Visser al in mei 2018 een officiële verkenner aanstelde (Co Verdaas) om serieus te onderzoeken of de kazerne in Utrecht kon blijven. Op 1 oktober 2018 gingen Visser en CDA-minister Ank Bijleveld hierover officieel met Utrechtse bestuurders in gesprek. 

En op 29 januari 2019 organiseerde Defensie een  ‘topoverleg heroverweging’, waar werd gesproken over alternatieve locaties en compensatie voor Zeeland. Daar werd tevens afgesproken dat de Commandant der Zeestrijdkrachten (Rob Kramer) een rapport zou opstellen over zeven mogelijke locaties in Rotterdam. Dat rapport belandde in mei 2019 al op het bureau van Visser. Daarna is Visser nog meer locaties gaan onderzoeken.

Meer lezen over de marinierskazerne:

Hoe het zover kwam: Reconstructie van een lijdensweg 

Barbara Visser overviel velen met haar besluit niet naar Zeeland te gaan: hoe de staatssecretaris blunderde met haar aankondiging 

De Zeeuwen zijn woedend: Rutte waagt zich in het hol van de leeuw , maar de Zeeuwen voelen zich evengoed bedonderd. ‘Belachelijk, zo ga je als regering niet met de bevolking om.’

Wat gaat er gebeuren nu verhuizing naar Vlissingen niet doorgaat? Het kabinet steggelt nog over compensatie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden