Oppositie Eerste Kamer kraakt pensioenplan kabinet

Oppositiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie zijn nog lang niet overtuigd van de plannen van het kabinet om de pensioenopbouw te verlagen. Dat bleek uit het eerste deel van het pensioendebat dat vandaag wordt gevoerd in de Eerste Kamer.

Staatssecretarissen Weekers (Financiën) en Klijnsma (Sociale Zaken) in de Eerste Kamer. Beeld ANP

Het kabinet is voornemens om de jaarlijkse belastingvrije pensioenopbouw te verlagen. Omdat mensen langer gaan werken, zouden zij met een jaarlijks lagere pensioenopbouw aan het eind van hun loopbaan alsnog op een vergelijkbaar pensioen moeten kunnen uitkomen, is de redenering. Doordat pensioensparen belastingvrij is, loopt de regering geld mis. Door de pensioenopbouw te verlagen hoopt het kabinet jaarlijks 3 miljard euro extra op te halen. Essentieel is echter dat pensioenfondsen in navolging van het kabinet hun premies verlagen, maar de fondsen zijn dat vooralsnog niet van plan.

Vanochtend verwoordden oppositiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie in de Senaat hun bezwaren tegen de plannen. Het debat zal tot in de avond duren. De staatssecretarissen Klijnsma (Sociale Zaken) en Weekers (Financiën) moeten met wel heel goede argumenten komen om alsnog steun te verwerven bij de oppositie.

'Kabinet heeft pensioendebat politieke lading gegeven'
CDA-senator Wopke Hoekstra hekelde dat het kabinet het pensioendebat een 'sterke politieke lading' heeft gegeven. 'Het is namelijk het kabinet geweest, dat heeft gemeend de grootste opbrengst uit het regeerakkoord uit de pensioenpot te moeten halen.'

Hoekstra heeft fundamentele bezwaren tegen de kabinetsvoorstellen. Het verlagen van de opbouw noemde hij 'een greep in de kas van de toekomst'. Toekomstige gepensioneerden hebben volgens hem straks minder te besteden. Ook meent hij dat de aanname van het kabinet dat de pensioenfondsen hun premies zullen verlagen, onjuist is. De fondsen zullen hooguit de premies niet verhogen, in plaats van ze daadwerkelijk te verlagen, denkt hij. Daarnaast is hij tegen de poging van het kabinet om te nivelleren via de pensioenen.

Hoekstra concludeerde: 'Deze voorstellen zijn onverstandig. Wij zouden het kabinet daarom in overweging willen geven om ze in te trekken.' Hij adviseert het kabinet het hele plan van de baan te halen en niet te proberen met kleine aanpassingen er alsnog iets moois van te maken.

Hoekstra (rechts) schudt de hand van staatssecretaris Klijnsma. Beeld ANP

Zelfde zorgen bij D66 en ChristenUnie
Ook de zorgen van de Eerste Kamerfractie van D66 zijn nog niet weggenomen. 'In dit voorstel neemt het kabinet met de ene hand door de pensioenopbouw te verlagen, maar kan niet met de andere hand geven, want daar gaat het kabinet niet over', zei D66'er Joris Backer. Hij verwacht dat pensioenfondsen hun premies niet zullen verlagen. 'Als die premie niet daalt zou er voor een lagere en tragere opbouw hetzelfde moeten worden betaald.' Volgens hem is de opbrengst van 3 miljard de enige motivering van het kabinet om het plan door te zetten.

Soortgelijke zorgen leven bij de ChristenUnie. 'Het kabinet kan simpelweg geen zekerheid bieden dat pensioenfondsen hun premies zullen laten dalen', zei Senator Peter Ester. Het kabinetsplan gaat uit van een loopbaan van veertig jaar waarin een pensioen wordt opgebouwd van 70 procent van het gemiddelde loon. Ester verwacht dat dit voor de jongeren van nu echter steeds moeilijker zal worden. Werk wordt immers steeds flexibeler. Het kabinet draagt daar zelf aan bij, memoreerde hij. Hij concludeerde: 'Het wetsvoorstel zoals dat nu voorligt, draagt niet bij aan een toekomstbestendig en stabiel pensioenstelsel.'

PvdA deelt zorgen over mogelijk uitblijven premieverlaging
De Partij van de Arbeid verdedigde namens de coalitie de kabinetsplannen, maar ook bij PvdA-senator André Postema bestaan zorgen over het mogelijk uitblijven van lagere pensioenpremies. Alle oppositiepartijen menen dat de pensioenfondsen de premies niet zullen verlagen, dat tast immers de inhoud van hun pensioenkassen aan. Postema noemde het 'essentieel' dat de premies omlaag gaan als het kabinet de opbouw verlaagt. 'Wij maken ons daar zorgen over. Dat is precies het debat dat wij vandaag met de staatssecretarissen willen voeren.'

De fractiewoordvoerders spreken vanochtend en vanmiddag. Pas na het avonddiner reageren beide staatssecretarissen op de zorgen die leven bij de oppositie. De kans is groot dat het kabinet vraagt om uitstel om nogmaals aan de plannen te sleutelen. In dat geval presenteert het kabinet op een later moment een zogenoemde 'novelle' aan de Tweede Kamer en vervolgens aan de Eerste Kamer, een tweede wetsvoorstel met aanpassingen van het eerste voorstel.

De kritiek van de oppositie is echter dusdanig groot dat de vraag is hoeveel het kabinet daarvan kan wegnemen door op onderdelen te repareren. In de Eerste Kamer komen VVD en PvdA acht zetels tekort voor een meerderheid. Zonder steun van een deel van de oppositie gaan de plannen dus niet door.

D66-senator Joris Backer. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden