Oppositie drijft nieuw kabinet verder in de verdediging

VAN ONZE VERSLAGGEVERS REMCO MEIJER en RAOUL DU PRÉ

DEN HAAG - De plannen met de inkomensafhankelijke zorgpremie staan een soepele start van het kabinet-Rutte II nog steeds in de weg. In de VVD groeit het verzet tegen het plan. De liberale fractie in de Eerste Kamer heeft er 'grote moeite' mee.

Pas vandaag beslist de Tweede Kamer of premier Rutte zijn regeringsverklaring donderdag mag uitspreken. Dat hangt af van de helderheid van de koopkrachtplaatjes, die vanmiddag moeten komen.

De negen oppositiefracties hebben de handen ineen geslagen met hun eis dat er volledige duidelijkheid moet komen over de financiële gevolgen van het regeerakkoord voor grote groepen kiezers. Vooral de hoogte van de inkomensafhankelijke zorgpremie, die het kabinet in januari 2014 wil invoeren, zorgde de afgelopen week voor veel onrust.

Die is vooral in de VVD nog niet gaan liggen. Uit een peiling van TNS NIPO bleek dinsdag dat de VVD door de helft van haar kiezers in de steek is gelaten. De onvrede is groot: de VVD-stemmers zijn massaal van mening dat de VVD zich in de formatie de kaas van het brood heeft laten eten door de PvdA.

De oppositie heeft een drukmiddel gevonden in de regeringsverklaring, het officiële startsein van een nieuw kabinet in het parlement. Gebruikelijk is dat die verklaring zo snel mogelijk wordt afgelegd na de beëdiging bij de koningin. Die was maandag. Omdat premier Mark Rutte (VVD) dinsdag en woensdag een reis naar Turkije in de agenda had staan, waren de regeringsverklaring en het debat daarover voorzien voor donderdag, toch al aan de late kant.

Nu dreigt meer uitstel omdat de oppositie eerst meer duidelijkheid eist over de koopkracht. VVD-fractieleider Halbe Zijlstra zei dinsdag in de Volkskrant dat de laagste inkomensgroepen er de komende kabinetsperiode 0,5 procent op vooruit gaan en de hoogste inkomens grosso modo 4 procent op achteruit. Maar volgens berekeningen in meerdere media kan die achteruitgang, niet alleen voor individuen maar ook voor groepen, oplopen tot 10 of soms zelfs 30 procent.

'De mensen in het land hebben het recht te weten wat de koopkrachteffecten van het regeerakkoord zijn', aldus SP-leider Roemer mede namens de andere partijen. Met 23 Kamervragen die allemaal verzoeken bevatten om nadere berekeningen, wil de oppositie voor vanmiddag meer duidelijkheid. Niet alleen voor veel voor- komende huishoudtypen als gezinnen met kinderen, maar ook voor specifieke groepen als chronisch zieken, gehandicapten, alleenstaanden en gepensioneerden.

Een deel van de Kamer heeft ook het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) ingeschakeld om aparte rekensommen te maken over de huishoudboekjes van vele typen gezinnen. Dat verzoek van CDA-leider Buma werd vorige week nog door VVD en PvdA - ondanks aanvankelijke instemming van partijleider Diederik Samsom - tegengehouden. Nu gaan zij toch akkoord. Zijlstra wil 'gelijkwaardige informatievoorziening' voor alle partijen.

De regeringspartijen gaan er wel vanuit dat de regeringsverklaring niet hoeft te wachten op de Nibud-berekeningen die er pas volgende week zijn. Zij verwachten dat de antwoorden waarmee het kabinet vandaag komt, duidelijk genoeg zijn om het debat te kunnen voeren.

Als donderdag het debat over de regeringsverklaring niet doorgaat, kan het op zijn vroegst volgende week dinsdag plaatshebben. Tot die tijd ligt de behandeling van alle begrotingen van de ministeries stil en loopt het kabinetsbeleid vertraging op.

De Eerste Kamerfractie van de VVD sprak dinsdag twijfel uit over de zorgplannen van de coalitie. Het gaat de senatoren niet zozeer om de koopkracht maar om de gevolgen voor het zorgstelsel. De inkomensafhankelijke premies dragen in hun ogen niet bij aan verdere kostenbeheersing in de zorg.

'We hebben grote moeite met het plan zoals dat er nu ligt', aldus fractievoorzitter Loek Hermans. Eerder lieten partijen als CDA, SP en D66 al weten dat zij niet van plan zijn het zorgplan in de Eerste Kamer te steunen. De coalitie heeft in de senaat geen meerderheid.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden