Nieuws

Oppositie betwijfelt of iedereen wel geholpen is met energieplafond, maar Rutte belooft opheldering

Premier Rutte belooft binnenkort meer details bekend te maken over het kabinetsplan om de exploderende energienota van miljoenen Nederlanders te temperen. De oppositie vreest dat het voorgestelde energieplafond niet iedereen zal helpen en pleit voor uitbreiding van de coulanceregeling.

Avinash Bhikhie en Natalie Righton
Premier Mark Rutte en de ministers Sigrid Kaag en Hugo de Jonge tijdens een schorsing op de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Premier Mark Rutte en de ministers Sigrid Kaag en Hugo de Jonge tijdens een schorsing op de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Uiterlijk in oktober wordt meer bekend over het prijsplafond voor de energietarieven van huishoudens, is achter de schermen bij het ministerie van Financiën te horen. ‘Over een dag of tien’, gokte premier Rutte op Prinsjesdag in een persgesprek. Donderdag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen gaf de minister-president nog geen exacte datum; wel beloofde hij ‘de komende tijd’ met een uitgewerkt plan te komen.

Ondertussen zwelt de roep om opheldering aan. Van links tot rechts uiten de oppositiepartijen donderdag hun ‘grote zorgen’ of het voorgestelde energieplafond voldoende huishoudens uit de brand zal helpen. Zo zijn er mensen die in extreem tochtige huizen wonen, waardoor hun energieverbruik veel hoger is dan het gemiddelde verbruik waarvoor het kabinet financiële steun wil geven.

Ontploffende mailboxen

Ook de bijna één miljoen huishoudens met een warmtepomp zijn de klos, omdat zij bovengemiddeld veel elektriciteit gebruiken. Volgens het reddingsplan moeten zij de volle mep betalen zodra ze boven het landelijk verbruiksgemiddelde uitkomen, iets wat vrijwel zeker zal gebeuren. Zorgen zijn er ook over ondernemers met een energie-intensief bedrijf, zoals bakkers en tuinders. Voor hen komt er pas in november duidelijkheid.

Veel ruis is ontstaan doordat het kabinet de maximumprijzen voor gas en elektra nog niet heeft vastgesteld (gedacht wordt aan 1,20 tot 1,50 euro per kuub gas en 70 cent per kWh elektra) en ook het maximale verbruik waarvoor de coulanceregeling geldt is nog niet in beton gegoten (gedacht wordt aan 1.200 kuub gas en 2.400 kWh elektra per jaar).

Ondertussen ‘ontploffen’ de mailboxen van de leiders van PVV, SP, GroenLinks, PvdA en Bij1 door alle wanhopige berichten van Nederlanders die hun energierekening nu al niet meer kunnen betalen. Maandelijkse voorschotbedragen van 900 euro voor consumenten en tienduizenden euro’s voor mkb’ers zijn niet ongewoon. Attje Kuiken (PvdA) waarschuwt: ‘De tarieven gaan nú omhoog. De boodschappen zijn nú duur. Dus mensen hebben nú duidelijkheid nodig van het kabinet.’ Geert Wilders (PVV) noemt de voorgestelde energiesteun ‘een lachertje’. Hij wil dat het kabinet ‘ruimhartiger’ is voor mensen die hulp nodig hebben, ook als ze een modaal inkomen hebben.

Whatever it takes

Premier Rutte wringt zich tijdens de Algemene Beschouwingen in alle bochten om de maatregelen van het kabinet tegen de hoge energienota te verdedigen. Hij zegt de zorgen en de roep om meer hulp te begrijpen, maar waarschuwt ook dat de de steun ‘op de lange termijn wel houdbaar moet zijn voor de overheidsfinanciën: dit is al een enorme extra uitgave die we doen’. Met de huidige regeling, die mogelijk rond de 15 miljard euro kost, worden volgens de premier 50 tot 60 procent van alle Nederlandse huishoudens geholpen.

GroenLinksleider Jesse Klaver vindt desondanks dat Rutte meer moet doen om het volk gerust te stellen. ‘Tijdens de coronacrisis zei dit kabinet: whatever it takes, wij laten bedrijven niet failliet gaan. Ik verwacht van de minister-president eigenlijk nu eenzelfde uitspraak: whatever it takes om ervoor te zorgen dat gezinnen deze winter doorkomen’, aldus Klaver.

Maar dat wil Rutte niet beloven. ‘Ik zeg niet dat we mensen in de steek laten’, aldus de premier. Tegelijkertijd zullen er altijd ‘schrijnende gevallen zijn’. Het kabinet kan alleen garanderen dat het alles zal doen ‘om te voorkomen dat mensen worden afgesloten’ als ze hun rekening niet kunnen betalen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden