Opperduivel Wilmots moet vertrouwen nog zien te winnen

De Belgen hebben alle vertrouwen in hun sterrenelftal. Maar die coach, dat is nog afwachten. Is Marc Wilmots niet veel te defensief en afwachtend voor een team met zulke goede spelers?

Marc Wilmots in actie als coach van het Belgische nationale elftal. Velen verwijten hem een te defensieve opstelling.Beeld afp

Op de populaire Belgische radiozender Studio Brussel wordt dagelijks een onderwerp of persoon opgeworpen waaraan luisteraars een plaat kunnen koppelen. Donderdag was dat Marc Wilmots, de bondscoach van België.

Greep uit de inzendingen: Geef mij nu je angst van André Hazes, Release Me van Pearl Jam, Hard to Explain van The Strokes en Haters Gonna Hate van Taylor Swift. Het lijstje blijkt, na een paar dagen rondneuzen bij de Rode Duivels in Bordeaux, de perfecte soundtrack voor het verhaal over de coach van de Rode Duivels.

Geef mij nu je angst

Als een schildpad die zijn kop intrekt, zo handelt Wilmots (47) tactisch. Van 4-3-3 met echte buitenspelers naar 4-2-3-1 naar, waarschijnlijk, 4-5-1 komende maandag tegen Italië. Met de twee creatiefste middenvelders (De Bruyne en Hazard) weggestopt op de flanken en drie harde werkers (Nainggolan, Witsel, Fellaini) als extra blok voor de gammele defensie. 'Toevalsvoetbal', oordelen de Vlaamse journalisten aan de rand van het trainingsveld te Bordeaux.

4-3-3 is al jaren het dogma van de Belgische bond, en er zijn geweldige buitenspelers opgeleid. Maar op een toernooi gaat het om presteren, vindt de bondscoach, niet om 'champagnevoetbal'. Toch blijft zijn doelstelling bescheiden. 'Allemagne, France, Espagne', luidt zijn vaste rijmpje als hem gevraagd wordt hoe het voelt om favoriet te zijn. Niet België - dat is slechts 'een outsider'.

Beeld belga

Wilmots wisselt niet alleen veel van tactiek en samenstelling. Sinds zijn aanstelling in 2012 knikkerde hij de keeperstrainer, fitnesscoach, buschauffeur, perschef en kok eruit. 'Iedereen moet naar zijn pijpen dansen', liet de ex-perschef optekenen.

Angst en achterdocht zijn zijn raadgevers, menen de Vlaamse volgers. Dat de ploeg neerstreek op een dikke acht uur rijden van de grensovergang is bewijsstuk B. De 47-jarige boerenzoon uit Waals Brabant voetbalde een seizoen in Bordeaux en heeft er nog steeds een huis. Glimlachend ondergaat hij de loftuitingen en bedankjes van de plaatselijke spreekstalmeester als België fans toelaat bij een training.

Release Me

Toch oogt hij best toegankelijk. Via zijn Twitteraccount (@wilmotsmarc) deelt hij felicitaties uit aan jarige spelers en stafleden. Vergezeld van een actiefoto van de jarige en de bondscoach. Dagelijks laat hij zich in Frankrijk ondervragen door de media en kosten noch moeite worden gespaard. Wifi en airco werken uitstekend, er zijn statafels, megaparasols, loungebanken, gekoelde biertjes en zelfs tafelvoetbaltafels. Plus zaagsel op de DIXI-toilets dat over de grote boodschap kan worden gestrooid. Na bijna elke training staan drie spelers klaar om te worden ondervraagd.

'Kijk om je heen, we hebben alles gedaan voor een goede sfeer', roept Wilmots op een van zijn persconferenties theatraal op de vraag waarom de Vlaamse pers zo hardvochtig is. En dan: 'Ik weet het niet. Vraag het hun.'

Misschien speelt het verleden mee. Op het WK 2002 in Japan en Zuid-Korea boycotte aanvoerder Wilmots de meegevlogen vaderlandse pers.

Hoe dan ook druipt de scepsis over zo'n beetje alles wat Wilmots doet uit elk stuk van Het Nieuwsblad en Het Laatste Nieuws. De chef voetbal van die laatste krant, Stephan Keygnaert, wordt door Wilmots vangaaliaans aangesproken met 'mijn beste vriend van Het Laatste Nieuws'. Hun confrontaties zijn even amusant als ongemakkelijk. Keygnaert stelt zijn vragen over het steeds verdedigender voetbal met lichte stemverheffing. Wilmots antwoordt dat het niet raar is je aan te passen en kijkt daarbij zijn beste vriend niet aan, maar blikt quasimeewarig naar het Franstalige deel van de pers.

'Hadden wij maar een tactisch sterke coach als Conte, zoals de Italianen', moppert Keygnaert even later, roerend in een espresso. 'Of een Van Gaal. Een Advocaat. Preud'homme. Gewoon iemand met een duidelijk plan, die alles uit dit overvloedige talent perst. Dit is zo zonde.'

Ook het volk lijkt er wel klaar mee. Uit een enquête van Het Nieuwsblad blijkt dat meer dan de helft Wilmots een matige tot slechte coach vindt.

Hard to Explain

Waarom stelde de KBVB hem aan in 2012? Hij heeft vooral ervaring als voetbalmakelaar, was even senaatslid en als hoofdcoach slechts actief bij Sint-Truiden, dat hem na amper een jaar ontsloeg. Als voetballer droeg hij de weinig fijnzinnige bijnaam Kampfschwein mee.

Voormalig ploeggenoot bij Schalke Youri Mulder: 'Marc at een biefstuk voor een wedstrijd en ging dan door een betonnen muur heen als het moest. Geen topspeler? Hij was de man van de beslissende acties en goals toen we de UEFA Cup wonnen, hoor. Wist precies wat hij wilde. Totaal geen twijfelaar.'

Wilmots' voorganger als bondscoach Georges Leekens: 'Marc gaat gewoon door met de lijn die ik heb uitgezet. Alles stond op de rails toen hij het van me overpakte. Marc was als assistent overal bij betrokken. Hij is de juiste man op de juiste plek.'

Marc Degryse speelde vroeger met Wilmots bij de Rode Duivels en volgt hem kritisch als analist. 'Je hoeft niet de hele wedstrijd goed te spelen, maar een uur controle hebben tegen een mindere ploeg is toch het minimale. Ik mis automatismen. Hazard en De Bruyne spelen nooit beiden goed.'

Er sluimert bovendien iets van polemiek tussen beide vedetten. Aanvoerder Hazard eiste tijdens het laatste oefenduel halverwege de centrale positie op van De Bruyne, de duurste Belgische voetballer ooit. Koren op de molen van de criticasters. Wie is nu de baas, Hazard of Wilmots?

Beeld belga

Youri Mulder: 'Pfff... wat een onzin. Er is veel boulevardachtige sportpers in België. Ik zou als trainer blij zijn als spelers zelf initiatief nemen. Zo was Marc als speler ook. Hij heeft België opgestuwd naar de top van de FIFA-ranking! Waar hebben we het over?'

Wilmots zegt immuun te zijn voor de kritiek. 'Je moet niets lezen, naar voren kijken en je op de ploeg concentreren.'

Haters Gonna Hate

De bondscoach loopt een beetje gebogen over het trainingsveld, een verbandje op zijn knie ('ik heb overal ontstekingen'), schreeuwt dan plots in twee talen aanwijzingen. Zweet. Steunt. Klapt. Hij is als de mijnwerker die vroeger in Duitsland voor hem juichte op de tribune van Schalke. Maar hij heeft geen mijnwerkers tot zijn beschikking, alleen maar raspaardjes.

Carrasco, Mertens en Dembélé krijgen alle ruimte om uit te blinken van hun matig getalenteerde opponenten tijdens de partijspelletjes. Zij gaan allen niet spelen, waarschijnlijk. Carrasco en Dembélé geven standaard antwoorden voor de microfoon. Natuurlijk willen ze spelen, maar ja, de coach beslist.

Uiteindelijk draait Studio Brussel in de gezongen ode aan Marc Wilmots een nummer van Noir Desir, getiteld Un jour en France. En daarna toch maar Follow the Leader.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden