nieuwscoronamaatregelen

Opnieuw stromen de horeca en de sportvelden leeg: kabinet wil dat Nederland thuisblijft

Het kabinet lanceert dinsdag een nieuw offensief dat het sociale verkeer verder aan banden legt. Nederland moet de komende twee weken zoveel mogelijk thuisblijven. Daarmee keert grotendeels het coronabeleid terug dat in maart van kracht werd, met opnieuw ingrijpende gevolgen voor de amateursport en de horeca.

Een medewerker van een café waarschuwt klanten dat ze om tien uur sluiten.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Bronnen rond het kabinet benadrukken dat de lessen van de 'intelligente lockdown’ van het voorjaar inmiddels wel hebben geleid tot nieuwe inzichten. Details volgen dinsdagavond op een nieuwe persconferentie van premier Rutte en minister De Jonge, maar het uitgangspunt is dat de scholen en de winkels zoveel mogelijk open blijven en dat bezoek in de verpleeghuizen mogelijk blijft. 

Verder zal het dringende verzoek zijn om zoveel mogelijk thuis te blijven en daar ook bezoek beperkt te houden. Dat is thuis niet te controleren, maar het kabinet rekent op het effect van sociale controle, net als in de lente. Om het aantal ontmoetingen en reisbewegingen verder te beperken, wordt gewerkt aan een ban op teamsport voor volwassenen (vanaf 18 jaar). Een beperking van het openbaar vervoer voor noodzakelijke doeleinden ligt op tafel, maar daarover is nog niets besloten. De maximale groepsgrootte in de buitenlucht gaat waarschijnlijk terug naar vier personen.

‘We hebben ons schrap te zetten voor aanvullende maatregelen’, waarschuwde minister De Jonge van Volksgezondheid maandag. Achter de schermen klinkt dat het kabinet liefst maatwerk zou willen bieden met gerichte ingrepen, waarbij de cafés bijvoorbeeld sluiten, maar niet de restaurants met genoeg ruimte. Het probleem is echter dat elke uitzondering  leidt tot nieuwe handhavingsproblemen. Een volledige sluiting van de horeca is daarom dichtbij. Om te voorkomen dat mensen uitwijken naar winkels, krijgen die waarschijnlijk te maken met een verbod op de verkoop van alcohol na 20.00 uur. 

Reisbewegingen

Ingewijden benadrukten maandag dat het kabinet sowieso op een complex punt is beland in de bestrijding van de pandemie. Pas twee weken geleden werden de laatste beperkingen voor de horeca en de sportclubs aangekondigd. Ook werd iedereen verzocht thuis te werken en daar niet meer dan drie mensen te ontvangen. De hoop was toen nog dat het virus bestreden kon worden zonder dat het al te ongezellig hoefde te worden. Op 20 oktober zou een rustige evaluatie volgen. 

Intussen is duidelijk dat het aantal reisbewegingen sindsdien nog niet substantieel is afgenomen. Nu het aantal besmettingen ook nog geen dalende lijn laat zien, vraagt een groot deel van de bevolking en de deskundigen  inmiddels om strengere maatregelen terwijl het effect van de vorige ingrepen eigenlijk nog niet te meten is. 

RIVM-directeur Van Dissel beklemtoonde onlangs nog in de Tweede Kamer dat het resultaat van de maatregelen in het voorjaar pas na twee weken voorzichtig zichtbaar begon te worden in een stabiliserend aantal besmettingen. Gezien de huidige wachttijd in de teststraten van de GGD moeten daar nu waarschijnlijk nog enkele dagen bij worden opgeteld. 

Snel ingrijpen

Toch voelt het kabinet zich gedwongen tot actie. Er is een risico dat het beleid nu steviger wordt dan misschien nodig was, maar het alternatief is wachten tot eind deze week. Als blijkt dat er dan nog steeds geen effect zichtbaar is, zijn er weer enkele dagen verspeeld. Deskundigen binnen en buiten het Outbreak Management Team dringen bovendien aan op snel ingrijpen. 

Met de huidige aantallen besmettingen – maandag weer een dagrecord van 6.854 positieve testen erbij – is het een kwestie van wachten tot de ziekenhuizen vol liggen met coronapatiënten.  De Federatie Medisch Specialisten waarschuwde maandag  voor ‘een tsunami’ van ziekenhuisopnamen en vroeg het kabinet dringend om snelle en stevige ingrepen. 

Op veel plekken is de zorg al afgeschaald, evenals het bron- en contactonderzoek door de GGD’s. Het eerste ondermijnt de volksgezondheid, het tweede een adequaat zicht op de brandhaarden. Alleen als het land zichzelf weer een paar weken aan de ketting legt, komt er weer ruimte voor gerichte maatregelen, zo is inmiddels de overtuiging in en rond het kabinet. De herfstvakantie (nu in Noord-Nederland, volgende week in de rest van het land) wordt gezien als een nieuwe bedreiging, omdat veel mensen geneigd zullen zijn eropuit te trekken. 

Spanje gniffelt bij oranje-uitbraak

Tot in het verre Bilbao, in het noorden van Spanje, is het opgevallen dat het in Nederland de verkeerde kant op gaat met het coronavirus. ‘Terwijl Nederland in het voorjaar neerkeek op de landen in het zuiden van Europa en kritiek had op de manier waarop ze de pandemie aanpakten, heeft het nu een recordaantal van 6.504 besmettingen op een dag bereikt’, schreef het regionale dagblad El Correo maandag.

Het is zo erg, vervolgde de journaliste, dat ‘de regering zelfs haar dwarse opvattingen over mondkapjes overboord moest zetten’. En toen er ook nog tekorten ontstonden aan de virusremmer remdesivir, was ‘het Nederlandse drama’ volgens haar compleet. Tussen de regels door schemert het leedvermaak, over dat land dat het altijd beter denkt te weten dan de rest van de wereld.

Een verklaring voor de slechte coronacijfers? Wellicht komt het door ‘de chaotische maatregelen in Nederland’ – de term is van de landelijke krant El Mundo. Alleen al het gedoe rond mondkapjes. Eerst moesten ze in een bepaalde regio’s op, daarna in het hele land. Dat wil zeggen, het wordt geadviseerd. Tegelijkertijd mogen supermarkten niet-dragers de toegang weigeren. En terwijl kinderen vanaf 13 jaar een mondkapje moeten dragen in publieke binnenruimtes, geldt dat advies niet in de klas.

Je proeft de verbazing over zo’n liberale aanpak. Want de enige dreiging? ‘Dat er opnieuw een intelligente lockdown komt – zo’n lockdown waarbij de burgers zelf mogen beslissen of ze binnenblijven.’

Ondertussen onthoudt de Spaanse regering zich van wraakzucht of spot. Zij houdt het hoofd koel en stelt vooralsnog geen speciale eisen aan reizigers vanuit Nederland. Ze moeten een gezondheidsformulier invullen, dat is alles.

Andersom moeten reizigers die vanuit Spanje komen in Nederland tien dagen in quarantaine. Zélfs als ze van de Canarische eilanden komen– een gebied waar per 100 duizend inwoners bijna vier keer zo weinig besmettingen worden vastgesteld als in de Nederlandse koploper Zuid-Holland.
Maartje Bakker

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden