Opnieuw groot Frans bedrijf in moeilijkheden

Na Air France, Alstom en Peugeot-Citroën verkeert opnieuw een 'Franse kampioen' in moeilijkheden: kerncentralebouwer Areva maakte bekend dat het in 2014 een astronomisch verlies van 4,8 miljard euro heeft geleden, meer dan de helft van de omzet. Areva gaat activiteiten afstoten en het personeelsbestand met 15 procent inkrimpen.

Het hoofdkantoor van Areva in Parijs. Beeld ap

Sinds de ramp in Fukushima in 2011 is de markt voor kerncentrales ingezakt. Daarnaast maakte Areva grote strategische fouten en blijkt de ontwikkeling van een nieuwe generatie reactoren vooralsnog een fiasco.

Aan het begin van deze eeuw spraken experts van een 'nucleaire renaissance'. De vraag naar kernenergie zou toenemen door het klimaatprobleem. Anders dan kolen- of gascentrales stoten kerncentrales geen CO2 uit. De ramp in Fukushima boorde deze verwachting de grond in. Volgens een studie van consultant Roland Berger werden sindsdien 24 reactoren stopgezet, terwijl er 15 in gebruik werden genomen. Daarnaast telde Berger 32 projecten die waarschijnlijk nooit zullen worden uitgevoerd.

Bovendien slaagt de nucleaire industrie er niet in nieuwe, goedkoop producerende reactoren te ontwikkelen, zo wordt geconstateerd in het onafhankelijke World Nuclear Industry Status Report uit 2014. Een nieuwe generatie, EPR gemaand en ontwikkeld door Areva en het Duitse Siemens, is daar een sprekend voorbeeld van. In 2005 begon Areva aan de bouw van een EPR-centrale in het Finse Olkiluoto. De bouw zou vier jaar duren en 2,5 miljard euro kosten. Inmiddels draait de centrale nog steeds niet, zijn de kosten opgelopen tot 6,6 miljard en is Areva in een bitter juridisch gevecht verwikkeld met zijn Finse opdrachtgever. De bouw van een EPR in het Normandische Flamanville verloopt al even moeizaam. In 2016 moet de centrale gaan draaien, drie jaar later dan gepland. De kosten zijn met 8,5 miljard drie keer zo hoog als geraamd.

Concurrentie

Tegenwoordig moeten Areva zich redden op een wereldmarkt met keiharde concurrentie van Toshiba-Westinghouse, General Electric-Hitachi en het Russische staatsbedrijf Rosatom. In dit spel heeft Areva grote strategische fouten gemaakt. Anne Lauvergeon ('Atomic Anne'), topvrouw van 2001 tot 2011, volgde een strategie van diversificatie. In Finland leverde Areva niet alleen de reactor, maar wierp het zich op als bouwmeester van de hele centrale, een taak waaraan het zich ernstig vertilde. Merkwaardig was de aankoop in 2007 van het Canadese mijnbouwbedrijf Uramin voor 1,6 miljard, zes keer de prijs waarvoor de aandelen aanvankelijk werden aangeboden. Inmiddels onderzoekt justitie of er sprake was van corruptie bij deze deal. De nieuwe topman Philippe Knoche wil zich concentreren op de sterke punten van het bedrijf: reactorbouw en afvalverwerking.

Nog altijd heeft de Franse staat 87 procent van Areva in bezit. 'Zonder de staat zou Areva het bijltje er allang bij neer hebben gegooid', zegt een niet bij name genoemde expert in Le Parisien. Minister van Economische Zaken Macron wil echter niet op voorhand extra kapitaal in het bedrijf pompen. Anders dan in de tijd van De Gaulle is de staatskas leeg.

Niettemin deed de staatsbemoeienis zich meteen voelen. Nog voor een uitgewerkt reddingsplan op tafel ligt, zei minister van Arbeid Rebsamen al dat er geen gedwongen ontslagen mogen vallen. Ook de vakbonden reageerden heel Frans. Als er banen geschrapt worden, komt de veiligheid van de afvalverwerkingsfabriek in La Hague in gevaar, aldus Philippe Launay van de lokale Force Ouvrière: 'We proberen de staat te wijzen op dit probleem. Maar als er niet naar ons geluisterd wordt, zullen we niet aarzelen een staking uit te roepen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden