Opnieuw acties tegen uitzetting asielzoekers

Advocaten, belangengroepen en hulpverleners protesteren opnieuw tegen gedwongen uitzettingen van afgewezen asielzoekers. Vijftien advocaten hebben in een open brief staatssecretaris Schmitz van Justitie en de Tweede Kamer opgeroepen in elk geval de 'onmenselijke uitzettingen' naar Iran stop te zetten....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Ook Vluchtelingenwerk Nederland wil dat het uitzettingsbeleid opnieuw wordt bekeken, omdat plannen voor vrijwillige terugkeer van afgewezen asielzoekers niet van de grond zijn gekomen. Een actiegroep van het Autonoom Centrum bezette woensdagochtend op Schiphol twee uur het hoofdkantoor van Martinair, de vliegmaatschappij die in opdracht van Justitie de meeste uitgewezen vreemdelingen naar hun land van herkomst terugbrengt.

De acties zijn vooral gericht op de Tweede Kamer, die het uitzettingsbeleid volgende week bespreekt. Ook het functioneren van het verwijdercentrum in Ter Apel komt dan aan de orde. Het centrum is opgezet om zeker tweehonderd uitgeprocedeerde asielzoekers te herbergen, maar draait op minder dan halve kracht omdat de helft van de afgewezen vluchtelingen uit vrees voor gedwongen terugkeer onderduikt.

Ter Apel blijkt ook geen oplossing te zijn voor afgewezen asielzoekers die niet naar hun land kunnen worden teruggestuurd, omdat de autoriteiten daar medewerking aan onvrijwillige terugkeer weigeren. Naar schatting worden maandelijks een tiental van zulke vreemdelingen (voornamelijk uit Ethiopië, Eritrea, Libanon en China) op straat gezet. Ze verdwijnen daarna in de illegaliteit.

Onder de uitgeprocedeerde asielzoekers nemen die uit Iran een aparte positie in. Tientalllen Iraniërs die naar hun land dreigden te worden teruggestuurd, hebben het afgelopen jaar serieuze pogingen tot zelfdoding gedaan. In de

Willem II-gevangenis in Tilburg sneed de Iraniër Amir Mazloom Borham afgelopen weekeinde zijn polsen door.

'Hij wil onder geen beding levend naar Iran', zegt zijn raadsman mr. J. van Zundert, een van de vijftien ondertekenaars van de open brief aan Schmitz. De angst van de Iraniërs is volgens hem reëel. Zo is bijvoorbeeld al weken niets meer vernomen over het lot van de teruggestuurde asielzoeker Babak, die op 9 november werd aangehouden door de Iraanse veiligheidsdienst.

De advocaten wijzen op de radicaal verschillende opvattingen van Amnesty International en het ministerie van Buitenlandse Zaken over de veiligheid in Iran. Justitie heeft naar aanleiding daarvan weliswaar toegezegd 'terughoudend' te zijn met nieuwe uitzettingen, maar in de praktijk is er niets veranderd. 'De regering gaat door met haar deportaties', aldus de brief.

Volgens Vluchtelingenwerk draait niet alleen het verwijdercentrum in ter Apel slecht, maar is er in het hele land sprake van een 'volstrekt onverantwoorde situatie' in de asielcentra. De wachttijden in de centra, die wat betreft voorzieningen vaak berekend zijn op een verblijf van maximaal een jaar, lopen nog steeds op. In maart zaten drieduizend asielzoekers langer dan anderhalf jaar in de centrale opvang. In juli waren het er al tienduizend.

Wat betreft het verwijdercentrum in Ter Apel stelt de organisatie dat het ontbreekt aan concrete actie op het gebied van vrijwillige terugkeer van vluchtelingen. Onlangs heeft minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking wel plannen in die richting aangekondigd. Ook de repatriëring van vluchtelingen uit Somalië zal middels gedoseerde ontwikkelingssamenwerking en vrijwillige terugkeer worden aangepakt, heeft Justitie laten weten.

Maar in de praktijk komt het terugkeerbeleid nog steeds neer op verwijderingsbeleid, constateert Vluchtelingenwerk. Het Terugkeerbureau, dat de vrijwillige terugkeer van afgewezen asielzoekers begeleidt, heeft in Ter Apel bijvoorbeeld nog geen medewerkers. Gesprekken met 'terugkeerfunctionarissen' van Justitie zijn volgens Vluchtelingenwerk vaak gericht op het verzamelen van persoonsgegevens, om zo de uitzetting van de betrokken personen te vergemakkelijken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden