Opnieuw aanrijding op onbewaakte spoorovergang: vader en zoontje gedood

Voor de tweede keer in korte tijd heeft op een onbewaakte spoorwegovergang een ernstig ongeluk plaatsgevonden. Maandag overleden een 31-jarige man en zijn zoontje (3) toen ze bij Harlingen werden geramd door een dieseltrein. Beheerder ProRail wil al langer iets doen aan de ruim achthonderd spoorboomloze plekken waar spoor en weg elkaar kruisen, maar gesteggel over geld en belangen van betrokkenen staat dit in de weg.

Hulpdiensten aan het werk op het spoor bij de Oude Trekweg bij Harlingen waar een auto in botsing kwam met een trein. Beeld anp

De inzittenden van de auto op de Harlingse Oude Trekweg hoorden bij de deelnemers aan een schooluitje die net de lammetjes op de boerderij naast het spoor hadden bezocht. De Harlingse boer is eigenaar van de grond waarop de spoorwegovergang ligt. Hij is, na een aanrijding zonder slachtoffers in februari, in gesprek met ProRail over een alternatieve route naar zijn erf.

Een vergelijkbaar ongeval op een openbare overgang deed zich vorig jaar voor in Winsum. Op 18 november klapte een trein tegen een melkwagen. Er vielen alleen gewonden, maar over onbewaakte overwegen barstte de discussie toen al in alle hevigheid los. De overweg is inmiddels opgeheven.

ProRail zegt al langer zo snel mogelijk af te willen van alle onbewaakte overgangen, en dan als eerste die op openbare wegen. Daarvan telt Nederland er nu nog ruim 100. Het ongeluk in Harlingen gebeurde op een van de 325 particuliere overwegen. En dan zijn er ook nog 400 onbewaakte overwegen op 'minder openbare terreinen', zoals in havens en op emplacementen.

Overwegenbeleid

Het aantal bewaakte en onbewaakte overwegen nam de afgelopen dertig jaar af van 3.500 naar 2.500. Van de 26 ongevallen op het spoor in 2016, vonden er 10 plaats op onbeveiligde overwegen.

In de nasleep van het ongeval bij Winsum kondigde staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur en Milieu) aan het overwegenbeleid aan te scherpen. Uiterlijk in 2028 moeten alle ruim 100 zogenoemde openbare nabo's (niet-actief beveiligde overwegen) zijn verdwenen of beveiligd. Begin dit jaar maakte Dijksma bekend hiervoor nog eens 25 miljoen euro uit te trekken. Dat komt boven op de 10 miljoen die hiervoor al gereed lag.

Het verdriet van een onbewaakte spoorwegovergang - Toine Heijmans in Winsum

Om half 12 reed Gerjon Kazemier tegen een trein, werd uit de wagen geslingerd en brak zijn nek, twee jaar geleden. Hij was 24. De spoorwegovergang ligt erbij als toen, een beetje opgetild in het landschap. Iemand is in staat geweest twee matrixborden te regelen met waarschuwende woorden. De generator die ze aandrijft bromt, het geluid drijft weg over wit uitgeslagen weilanden.

Volgens ProRail is er meer geld nodig. Zo'n 70 miljoen euro, stelt woordvoerder Jaap Eikelboom. En dan bovendien binnen vijf jaar. 'Voor alleen de openbare overwegen kost het beveiligen 800 duizend euro per stuk, saneren is mogelijk goedkoper.' De grootste uitdaging is volgens ProRail het mobiliseren van de politieke wil bij de gemeenten, provincies en het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Dijksma legt het probleem bij de wegbeheerders (provincie en gemeente), als ze in een Kamerbrief schrijft dat zij 'te weinig prikkels voelen om een goede invulling te geven aan de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor veilige overwegen'. Dijksma hoopt dat zij hiervoor meer geld gaan vrijmaken. En dan met name Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en Gelderland, die 75 procent van de nabo's herbergen.

De plannen richten zich niet op de 725 onbeveiligde overwegen op grond van particulieren en op minder publieke plaatsen. Volgens ProRail moeten bij particuliere overgangen - op grond van landeigenaren of mensen die recht van overpad hebben - ook de belangen van omwonenden, belangengroepen als wandelnet en betrokken burgers worden meegewogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden