Opmerkelijke visuele kracht van mimemaker Schweigman

Na een tocht door een steeds donker wordend gebouw, betreed je enigszins gedesorieerd een volledig verduisterde ruimte. In deze gitzwarte nacht zweeft ver weg een ondefinieerbaar oranje object....

Mirjam van der Linden

Mimemaker en -speler Boukje Schweigman grossiert in sterke beelden. Ook Grond, haar eerste productie sinds haar afstuderen in 2003, getuigt van een opmerkelijke visuele kracht. Psch en sensitief, maar ook helder, direct en ruimtelijk. Centraal in de taal van dit jonge talent, dat zowel de Ton Lutz- als de Top Naeff-prijs won, staan het lichaam en het manipuleren van de kijkervaring.

Eerder zaten Schweigmans toeschouwers in karretjes door kijkgaten naar (delen van) spelerslijven te kijken (Klep), of werd hun blik op een solo bepaald door een bewegend plafond (Benen). In Grond hangt boven het publiek een schuin afdak dat kadreert als een klassiek lijsttoneel (hoe hoger de performers gaan, hoe meer ze uit beeld geraken) en zijn het jonge lichaam van Schweigman zelf (1974) en het oude lichaam van dansicoon Jaap Flier (1934) elkaars tegenspelers.

Tegenspelers die verschillen, maar ook aanvullen. Aanvankelijk zelfs letterlijk: Fliers hoofd past Schweigmans romp die zich met maaiende armen en benen uit de klei loswurmt. Hun stille verhaal, soms gekleurd door warme celloklanken, gaat over zwaartekracht en dromen, over dood en leven, en wordt verteld via de tegenstelling laag-hoog.

Zis benieuwd wat daarboven is, waarheen de vuurbal verdween. Ze takelt de oude man met een katrol overeind, richt zijn hoofd omhoog of stut met haar lichaam het zijne. Hij wil graag terug en wroet op zijn buik door de aarde. Maar natuurlijk raakt hij gehecht aan dat onrustige kind dat zichzelf omhoog wil takelen en zelfs in haar slaap telkens overeind schiet. De binnenkomst van de sensuele cello met zijn musicus kondigt het einde van hun intimiteit aan en van het verhaal. Een handig conflict en een handige afloop, maar weinig spannend en ergerlijk direct in vergelijking met het voorgaande.

Schweigman liet zich inspireren door Afdaling op klaarlichte dag: schilderij van Co Westerik en gedicht van Rutger Kopland. Net als deze heren sleutelt ook zij aan de realiteit om een eigen, herkenbare doch vreemde, wereld te scheppen. De dynamiek kan beter - meer vaart, minder dubbelingen, scherpere omslagen - maar die eigenheid heeft Schweigman zeker.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden