Opmerkelijk: pais en vree bij Ikea

Nederlanders zijn kortaangebonden. We hebben een kort lontje, blijkt uit onderzoek, en er was een campagne voor nodig om dat onder ogen te zien....

Marcel van Lieshout

Juist tijdens de zomervakantie ligt één kort lontje van de Nederlanders veilig opgeborgen. ‘In de rij staan’ bevat in andere tijden van het jaar explosiegevaar. Nu zijn er amper rijen. Niet bij Ikea, niet bij de supermarkt, niet bij bus of trein. Hooguit op de snelweg omdat Rijkswaterstaat ‘werkt’, maar dat type rij blijft hier buiten beschouwing.

Een snelle rondgang langs mogelijke lontjes-plaatsen levert geen bruikbaar materiaal op. In de supermarkt is slechts één kassa open, maar de acht wachtenden zijn allerminst aangebrand. Het branden van de zon heeft ze juist on-Nederlands mild gemaakt. Bij Ikea is het, ondanks het geringe aantal werkende kassa’s, ook al pais en vree. Van het gebruikelijke botsautootje spelen met de winkelwagens (‘Ik sta hier al veel langer dan U! Mijn vrouw is alleen nog even fotolijsten aan het halen!’) is geen sprake.

Ja, voor de musea staan nu enorme rijen. Maar die zijn voornamelijk gevormd door buitenlanders, dus die tellen qua kort lontje niet mee.

Hoeveel explosief materiaal het in de rij staan in potentie bevat, is buiten de zomertijd het best waar te nemen bij het openbaar vervoer. Daar ligt de ruzie altijd om de hoek omdat instappende Nederlanders nooit kunnen wachten op uitstappende. Instappende Nederlanders doen niet aan rijen.

Het ene verenigde Europa is in dezen ver te zoeken. Op de bus wachtende Britten staan keurig in de rij. Duitsers staan zelfs keurig in de rij voor een rood stoplicht! EU-bewoners uit het zuiden winden zich niet snel op over welke rij dan ook. Ruzie en opwinding kosten zweet en de gebruikelijke warmte in Zuid-Europa leidt juist tot mildheid. Nederlanders zijn snel aangebrand omdat het hier gewoonlijk fris is.

Met de gevolgen van het in de rij staan in winkels zou SIRE zo weer een 26 delen tellende tv-reeks kunnen vullen. Met het in de rij staan (of zitten) als automobilist ligt het een tikkeltje anders. Veel Nederlanders begrijpen inmiddels dat het fileprobleem nooit zal worden opgelost en hebben zich met deze rij verzoend. Verkeerspsychologen winnen steeds meer veld met hun opmerking dat het in de rij staan met de auto heel gezond is voor de mens. Even een moment van bezinning en rust tussen het drukke werk en het drukke huisleven.

Het blootleggen van de Nederlandse ziel (vol korte lontjes) in relatie tot de rij is fenomenaal beschreven door wijlen Bob den Uyl. In Een zwervend bestaan wordt op hilarische wijze geadviseerd hoe explosiegevaar kan worden beteugeld: door rijen met 65-plussers te mijden, rijen met kinderen, rijen met gastarbeiders. Ook het achter aansluiten in rijen met toeristen, filatelisten, wereldvreemden en dames in bontjassen wordt door Den Uyl ten strengste afgeraden.

Een zwervend bestaan kan onmogelijk met droge ogen worden gelezen. Het boek dateert van 1977. Den Uyl kan weer helemaal sinds een aantal fans oud materiaal gebundeld hebben in prachtige verzamelwerken. Voor dit boek zou de snel aangebrande, kortaangebonden Nederlander in de rij moeten gaan staan.

Een waarschuwing vooraf: ga ook niet achter ‘kantoorlopers’, ‘lieden onder invloed’ of ‘carnavalsfiguren’ staan.

Marcel van Lieshout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden