Opmerkelijk: gangbaar is beter dan bio

Biologische champignons, geteeld zonder kunstmest of chemische toevoegingen. Zijn ze beter voor het milieu?


Champignons worden in afgesloten cellencomplexen gekweekt, op speciale compost van paarden- en kippenmest, stro, gips en water: restproducten, die na de teelt worden gerecycled als 'champost'. Het compostmengsel wordt door natuurlijke fermentatie en pasteurisatie geschikt gemaakt voor het mycelium, het 'champignonbroed' waaruit de champignons zullen groeien. Dit proces verloopt volkomen gecontroleerd en kost weinig extra energie: de gistende compost produceert zelf warmte, de ammoniak en de stank die vrijkomen worden afgevangen en daarna geneutraliseerd door luchtwassers en speciale boomschorsfilters. Heel milieuvriendelijk allemaal.


Helaas bestaat de dunne grondlaag waarmee de teler de compost afdekt grotendeels uit veen, dat als natuurlijke CO2-opslag fungeert. Door veen af te graven, komt dat broeikasgas weer in de roulatie en dat is slecht voor het klimaat, zegt Milieu Centraal.


De teler laat de 'bebroede' compost in klimaatbeheerste ruimten bij 16 tot 18 graden Celsius ontkiemen en oogst de champignons vervolgens in 'vluchten' van twee tot drie weken. Daarna wordt de cel acht uur met stoom ontsmet en het proces begint opnieuw. Vooral door de hoge frequentie is dat stomen de grootste energievreter van de champignonteelt, maar door betere hygiënemaatregelen kunnen de stoomfrequentie en -temperatuur (nu zo'n 60 graden) omlaag. Verder heeft de gangbare teelt de laatste tien jaar een duurzaamheidssprintje getrokken. Kunstmest werd al niet gebruikt, maar ook het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is flink verminderd, waardoor het onderscheid met biologische champignons steeds kleiner is geworden.


Welke verschillen zijn er nog wel tussen biologische en gangbare champignons? Ze worden hetzelfde geteeld. Het energiegebruik is gelijk. Biologische champignoncompost mag alleen biologisch geteelde bestanddelen bevatten, maar omdat er nauwelijks biologische paardenmest bestaat, is dat vervangen door extra stro en kippenmest. Hierdoor leidt biologische compost tot kleinere oogsten.


Doordat de vraag naar biologische compost klein is en de eisen voor verwerking streng zijn, laten compostleveranciers de eerste fermentatiefase van biologische compost, waarin de ammoniakuitstoot het grootst is, doen in Duitsland, waar de compost in contact met de buitenlucht en zonder ammoniakfilters vergist. Kleinere opbrengsten, hogere ammoniakuitstoot: biologische champignons lijken nog wat te kunnen leren van hun gangbare broertjes. Tijd voor een nieuw keurmerk dat 'biologisch' uitbreidt naar 'duurzaam'?


Loethe Olthuis


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden