Opmars lokale nieuwssites

De regionale journalistiek heeft het moeilijk en goede plaatselijke verslaggeving verdwijnt. 'Hyperlokale' nieuwssites vullen het gat op. Maar is er ook wat mee te verdienen?

AMSTERDAM - Wat is er gaande in kleinere steden, dorpen en gemeenten? Wie het wil weten heeft nog maar weinig aan de regionale kranten en omroepen, die steeds minder verslaggevers sturen naar de kleine plaatsen. Dat bleek vorige maand uit een onderzoek in opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Pers.

Uit onvrede over dit gebrek aan lokale verslaggeving verschijnen steeds meer 'hyperlokale' nieuwssites: veelal particuliere initiatieven met als doel de lokale politiek en andere gebeurtenissen weer gedegen te verslaan. Vaak blijkt het lastig voor de doehetzelvers om hun nieuwssite rendabel te maken.

'Je ziet zo'n vijf verschillende verdienmodellen', zegt Piet Bakker, een van de onderzoekers. 'Sommigen plaatsen gesponsorde berichten, anderen rekenen op giften of verkopen hun materiaal door. Soms worden sites gesteund door lokale overheden. Maar de meeste goedlopende sites vertrouwen op advertenties. Als je afhankelijk blijft van donaties kun je meestal geen betaalde krachten inzetten.'

Volgens Bakker zijn sommige initiatiefnemers ten onrechte bang voor advertenties. 'Volgens mij is dat koudwatervrees. Het hoeft niet altijd een grote casinobanner op hun site te zijn. Advertenties van een theater of het winkelcentrum uit de buurt kunnen ook relevante informatie bevatten voor de buurtbewoners.'

Een constante stroom van inkomsten voor zo'n medium is wel een vereiste, zegt collega-onderzoeker Marco van Kerkhoven. 'Niemand kan tot in lengte der dagen vrijwilliger zijn. Dat is de keiharde realiteit van de markt. Andersom is geld geen garantie voor kwaliteit. Sommige sites verdienen goed, maar bieden weinig journalistieke meerwaarde.'

'Eigenlijk moet je de burger de vraag stellen: waarom bent u niet bereid te betalen voor kwaliteitsjournalistiek?', vindt Van Kerkhoven. 'Maar uiteindelijk zal de overheid structurele steun moeten bieden aan lokale verslaggeving. Een beter geïnformeerde burger is immers een betere kiezer.'

De onderzoekers stelden het Stimuleringsfonds voor de Pers voor een samenwerkingsmodel te verzinnen, zodat succesvolle hyperlokale sites anderen kunnen helpen met het ontwikkelen van een verdienmodel. Nu proberen hyperlokale nieuwssites nog allemaal zelf te bedenken om geld te verdienen. Dit maakt het voor bijvoorbeeld het Stimuleringsfonds moeilijk om de opkomende nieuwssites effectief te steunen.

Van Kerkhoven: 'Er zijn al sites die met collega's in andere gemeenten bijvoorbeeld hun opmaaksysteem delen, maar wel hun eigen nieuws brengen.'

Zijn hyperlokale sites de redding van de lokale journalistiek? Bakker: 'Hyperlokaal nieuws is een van de manieren om lokale verslaggeving weer een impuls te geven. En als je ziet met hoeveel enthousiasme en creativiteit de sites worden gemaakt, hebben ze denk ik best kans van slagen.'

Van Kerkhoven: 'We krijgen nog maar net een beeld van de potentie van hyperlokale sites. Misschien is over enkele jaren de meerderheid van de sites heel succesvol. Maar het kan ook dat het over vijf jaar bij goede bedoelingen is gebleven.'

'Ik wil de vinger op de zere plek leggen'

WatZwartewaterkrant.nl WieRonald de Vreede (sales) en Heleen Schaapman (hoofdredacteur)

Sinds1999

'Wij waren er vroeg bij met nieuws op internet. Bij de Kamer van Koophandel wisten ze nauwelijks wat een domeinnaam was.

'We bouwden een netwerk op en verzamelden schrijvers en fotografen. De juiste mensen vinden is belangrijk. Kwaliteit staat bij ons bovenaan, dat kun je niet bij anderen kopen.

'We begonnen een bedrijf: Z-RTV Nieuwsmedia. Daarmee houden ons ook bezig met reclameontwerp voor opdrachtgevers. Om de pluriformiteit te waarborgen valt onze krant, samen met twee zusterkranten, sinds 2009 onder de noemer Digitale Kranten Nederland.

'Ons eigen geld zit in het bedrijf. Als je de beste wilt blijven, moet je er helemaal voor gaan. Je kunt niet even drie weken op vakantie.

'Binnen zes maanden kwam de eerste adverteerder. Wij gaan voor langetermijncontracten en stemmen advertenties af op onze inhoud. Gesponsorde inhoud plaatsen we ook, dat geven we dan duidelijk aan.

'Nieuws is ons product. De klant, dus de lezer, bepaalt. We doen huwelijksjubilea, want de gewone kranten doen dat niet meer. Als we geen verslag doen van gemeenteraadsvergaderingen horen we dat ook meteen. Je moet nieuws benaderen als serieuze business. Het was zeven jaar investeren, maar nu zorgt het bedrijf voor ons.'

WatCulemborgnieuws.nu

WieAd Moerman (freelance journalist) Sinds2012 (in oprichting)

'Vorig jaar ontstond ophef toen plotseling bekend werd dat een kudde gemeentelijke koeien werd geslacht. Ik zei: die koeien zijn weg omdat inwoners niet willen betalen voor journalistiek.

'Zo ontstond het idee voor Culemborg Nieuws. Zo'n vijftien vrijwilligers meldden zich en als stichting openden we een bankrekening. Als iedere Culemborger daarop een euro stort, kunnen we overleven.

'Ik wil echt iets toevoegen. Mededelingen en aankondigingen gaan wel rond via sociale media. Ik wil verbanden zoeken, de vinger op de zere plek leggen.

'In raadsvergaderingen worden besluiten genomen, maar het gaat om het proces dat daaraan vooraf gaat. Gemeentelijke stukken moeten weer worden uitgeplozen. De slachting van die koeien had maanden eerder ontdekt kunnen worden.

'De Gelderlander en het Utrechts Nieuwsblad zeiden: als het in Culemborg beter moet, regelen we dat zelf. Maar dat gebeurt niet. Plaatselijke correspondenten gaan nauwelijks nog ergens een paar uur achteraan zitten bellen.

'Aan het einde van dit jaar kijken we of er genoeg geld binnen is. Zoals het er nu naar uitziet, kan het lukken. Zo niet, dan gaat de stekker eruit.'

'De klant, dus de lezer, bepaalt'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden