Opmars ISIS in Irak gaat door: 'Er kunnen elk moment granaten vallen'

De strijders van terreurbeweging ISIS hebben hun opmars in het noordoosten van Irak vandaag doorgezet. Ze namen de plaatsen Saadiyah en Jalawla in. Koerdische strijders zijn ook naar het gebied gestuurd, om daar de Koerdische belangen te beschermen. Volkskrant-correspondent Remco Andersen is net geland in Kirkuk: 'Het is omstreden gebied. De Koerden beschouwen Kirkuk historisch gezien als hun gebied, maar de soennitische Arabieren, die er ook wonen, zijn het daar niet mee eens.'

Redactie
In Jalawla ontplofte op 8 juni een autobom, waarbij 18 mensen om het leven kwamen Beeld reuters
In Jalawla ontplofte op 8 juni een autobom, waarbij 18 mensen om het leven kwamenBeeld reuters

Nadat het Iraakse leger Saadiyah en Jalawla had verlaten, namen de strijders van ISIS de plaatsen vanuit de nabijgelegen stad Muqdadiya onder vuur. Tientallen families sloegen op de vlucht en trokken naar de grens met Iran.

Ook in de provincie Diyala zijn soennitische opstandelingen in gevecht geraakt met een sjiitische militie. Dat hebben bronnen binnen de veiligheidsdiensten en een lokale functionaris gemeld.

Eerder deze week liepen opstandelingen van ISIS de tweede stad van Irak, Mosul, onder de voet, om daarna Baiji en Tikrit te veroveren. Volgens de VN zijn daarbij mogelijk 'honderden doden' gevallen.

Kirkuk
Gisteren namen Koerdische strijders, de zogeheten Peshmerga, de noordoostelijke stad Kirkuk in beslag nadat het Iraakse leger de benen had genomen. Een langgekoesterde wens van de Koerden is daarmee in vervulling gegaan, zegt Volkskrant-correspondent Remco Andersen die net in Kirkuk is geland. 'Het is omstreden gebied. Ten tijde van Saddam Hoessein zijn veel Koerden met harde hand verdreven, in een poging om de minderheden te verzwakken. De Koerden beschouwen Kirkuk historisch gezien als hun gebied, maar de soennitische Arabieren, die er ook wonen, zijn het daar niet mee eens.'

Andersen verwacht dan ook dat soennitische opstandelingen nog zullen reageren op de verovering van Kirkuk. Op dit moment is de situatie relatief kalm, weet hij te melden. 'Ik sprak net een kolonel die zei dat er vanochtend wel gevochten is tussen de Koerden en ISIS, maar dat het nu rustig is. Alleen in het zuiden en westen zijn nog wat gevechten. En er kunnen natuurlijk elk moment granaten op de stad landen.'

De Peshmerga zijn tot nu toe niet ingegaan op de wens van premier al-Maliki om het Iraakse leger bij te staan in hun strijd tegen ISIS. De goed bewapende en kundige Koerdische strijders zijn op dit moment vooral bezig met het beschermen van hun eigen regio in het noorden. Wat mogelijk ook een rol speelt bij hun weigering om zich in de strijd te mengen, is dat de relatie tussen de Koerden en al-Maliki de laatste maanden ernstig is bekoeld vanwege een geschil over de export van olie uit de Koerdische regio.

Grootayatellah Ali al-Sistani, een belangrijke sjiitische geestelijke, drong er vandaag tijdens het vrijdaggebed bij burgers op aan om de wapens op te pakken tegen soennitische extremisten. Op Twitter zijn inderdaad foto's te zien van burgers die ten strijde zijn getrokken.

Militaire maatregelen
President Obama heeft gewaarschuwd voor militaire maatregelen tegen de soennitische militanten van ISIS, die hun eigen Islamitische staat in Irak en Syrië willen oprichten. De Koerden, die een autonome regio in het noorden bezitten, proberen te midden van de chaos hun territorium te vergroten. Zij kregen het olierijke Kirkuk onder controle, samen met andere gebieden die formeel buiten de enclave liggen. 'Om te voorkomen dat er ook maar één ISIS-strijder binnenkomt', zo verklaarde een Koerdische kolonel.

Peshmerga-troepen in Kirkuk. Beeld afp
Peshmerga-troepen in Kirkuk.Beeld afp
Een straat in Mosul wordt met een bulldozer schoongeveegd. Beeld ap
Een straat in Mosul wordt met een bulldozer schoongeveegd.Beeld ap

Syrië
Ondertussen is de Syrische tak van ISIS gestopt met vechten. Dat meldden waarnemers van het Syrische Observatorium voor Mensenrechten. 'ISIL vecht sinds 4 dagen niet meer. We weten niet precies waarom', aldus het hoofd van de organisatie die het geweld in Syrië in de gaten houdt. Waarnemers hebben wel gezien dat de jihadisten buitgemaakte voertuigen en wapens uit Irak naar het oosten van Syrië brengen. Daar zouden ook Amerikaanse Humvee-voertuigen die het Iraakse leger gebruikt bij zitten.

ISIS in Syrië Beeld ap
ISIS in SyriëBeeld ap

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden