Opmaken gebeurt nu ook in stijl

Veel lezers van de Volkskrant zijn bekend met Het (nieuwe) stijlboek van de krant. Dat gaat over taalgebruik en tekstverzorging....

Sinds kort is er nog een Stijlboek, dat alleen voor de redactie is bestemd: het Stijlboek Journalistieke Genres.

Het is een degelijk geconstrueerde klapper die je pontificaal voor je neus kunt zetten, met koffiebestendige, geplastificeerde pagina's die fraai zijn vormgegeven. Maar dat mag ook wel, want het is de bijbel voor de vormgeving van de nieuwspagina's van de Volkskrant.

De verschillende genres zoals nieuwsbericht, kader, (sfeer)reportage, nieuwsachtergrond, analyse, interview en recensie, en hun karakteristieken zijn helder omschreven.

Verder zijn erin ook de gewenste maximale lengte van de verschillende genres en de zetaanwijzingen voor de tekst en de koppen vastgelegd.

Het stijlboek is de definitieve uitwerking van een opmaakverandering waaraan meer dan anderhalf jaar is gewerkt en die in februari van dit jaar werd ingevoerd, tegelijk met een nieuw elektronisch opmaaksysteem.

In een column van eind februari schreef ik dat de lezer met luchtige vignetten en een vaste opmaak de verschillende journalistieke genres ook verschillend gepresenteerd kreeg. Voordien werden die in opmaak nogal willekeurig door elkaar gehaspeld. Lezer klaagden dat ze daardoor op het verkeerde been werden gezet.

Een lezer gaf kort geleden na een probleem met de krant dat niet direct naar zijn volle tevredenheid kon worden opgelost, blijk van zijn overtuiging 'dat de redactie meer praat dan structureert'. Nu is dan toch ter redactie iets gestructureerd dat in het verleden regelmatig klachten opleverde. Een ander punt is natuurlijk of er ook niet meer over hoeft te worden gesproken.

Klachten over de opmaak hebben me sinds februari niet meer bereikt, wel lof. Ook de redactie kan er inmiddels goed mee uit de voeten. Het systeem is helder en het is bovendien praktisch dat alle redacteuren nu precies weten wat ze geacht worden te doen.

Een van de grote voordelen, zegt een van de redacteuren die 's nachts verantwoordelijk zijn voor de opmaak van de nieuwspagina's, is dat het vroeger vaak tijdrovende gesteggel tussen auteur en eindredactie over het bekorten van artikelen voorbij is. Auteurs houden zich steeds beter aan de lengte. En als er, om welke reden dan ook, toch eens ingekort moet worden, is het primaat van het stijlboek en dus van de eindredactie op dit punt nu geaccepteerd.

Een lezer uit Amsterdam heeft nog een wens. Hij zou het prettig vinden als er een duidelijker onderscheid komt tussen de necrologie Postuum en het Profiel, de beschouwende beschrijving van een persoon die in het nieuws is. 'Ik schrik me af en toe rot: is die persoon dood? En dan blijkt het om een Profiel te gaan', zegt deze lezer.

Hij krijgt steun van een van de verslaggevers. Ook die meldt dezelfde, verkeerde, indruk te hebben gekregen bij het opslaan van een pagina met daarop een Profiel. In zijn geval werd die ongelukkige indruk nog versterkt doordat de redactie er een kop boven had gezet die in de verleden tijd was gesteld.

De vormgever heeft deze wens op zijn lijstje gezet voor een mogelijke aanpassing. Hij onderstreept dat de opmaak tot taak heeft de lezer door het nieuws te gidsen en het hem daarbij zo makkelijk mogelijk te maken. Toch aarzelt hij nog.

Hoewel hij gevoelig is voor het argument dat een lezer door de identieke opmaak op het verkeerde been kan worden gezet, bekent hij dat het onderwerp voor hem niet de hoogste prioriteit heeft. Hij heeft zijn handen vol nu de redactie druk is met de voorbereidingen van een wekelijks kleurenmagazine en wijzigingen in de zaterdagkrant.

Hij denkt er dus over na. En tot het zo ver is dat verwarring echt is uitgesloten, doet de redactie er verstandig aan om de kop boven een Profiel in ieder geval in de tegenwoordige tijd te zetten. Dat staat trouwens ook in Het nieuwe stijlboek voorgeschreven. Zie pagina 106 van het lemma 'koppen nieuwsartikelen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden