Opiniepeiler onder vuur Kremlin

De toepassing van de controversiële Russische 'buitenlands agent'-wet dreigt volgens critici uit te monden in het smoren van alle nog bestaande onafhankelijke stemmen in het land. 'Het tijdperk dat begon met Gorbatsjovs perestrojka loopt ten einde', zegt Lev Goedkov, directeur van een peilingbureau dat met sluiting wordt bedreigd.

MOSKOU - Goedkov leidt het Levada Center, de enige onafhankelijke Russische opiniepeiler; een afsplitsing van staatspeiler VTsIOM. Vorige week ontving hij een brief van aanklagers waarin hij gemaand wordt zijn organisatie aan te melden als 'buitenlands agent' omdat Levada buitenlands geld ontvangt en 'activiteiten ontplooit die de publieke opinie vormen'.

Volgens een vorig jaar aangenomen wet moeten alle niet-gouvernementele organisaties die fondsen uit het buitenland ontvangen en wier activiteiten een 'politiek karakter' dragen, op straffe van hoge boetes, zich formeel registreren als buitenlands agent. Deze term wordt in Rusland geassocieerd met de klopjacht op vermeende buitenlandse spionnen in Stalins tijd - reden voor alle ngo's om te weigeren zich als zodanig te registreren.

Het eerste slachtoffer van de wet was de onafhankelijke waarnemersorganisatie Golos die een grote rol speelde bij het registreren van fraude bij de Doemaverkiezingen van december 2011 en de presidentsverkiezingen vorig jaar. Destijds kwam Golos ook onder vuur: toenmalig premier sprak van 'jakhalzen' die met buitenlands geld de binnenlandse orde verstoren.

De afgelopen maanden zijn honderden ngo's in heel Rusland aan vergaande inspecties onderworpen. Volgens cijfers van Human Rights Watch zijn tegen vijf organisaties aanklachten ingediend, terwijl nog eens 47 ngo's zijn gewaarschuwd dat sancties volgen als ze zich niet als buitenlands agent inschrijven en zich onthouden van 'politieke activiteit'.

Dat nu zelfs een onafhankelijk peilingbureau voor de bijl gaat, is volgens Levada-directeur Goedkov geen toeval. 'Natuurlijk neemt de druk op ons toe. Wij registreren en verspreiden informatie over de afkalvende steun voor Poetin en het hele politieke systeem, de afname van zijn gezag, en het gebrek aan enthousiasme om bij volgende verkiezingen nog op hem te stemmen - zeg maar, Poetin-moeheid.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden