Ophef over kerstrede Belgische koning

De Belgische koning Albert II ligt onder vuur vanwege zijn kerstboodschap. Daarin lijkt hij te verwijzen naar de Vlaams-nationalistische partij N-VA, waarna hij een verband legt met de opkomst van het nazisme in de jaren dertig. Volgens de N-VA heeft de koning zich 'laten gebruiken als woordvoerder van de PS', de partij van premier Di Rupo.

BRUSSEL - In zijn toespraak waarschuwde de koning voor populistische politici: 'Altijd zoeken ze naar zondebokken voor de crisis, ofwel zijn het de vreemdelingen, ofwel landgenoten uit een ander landsdeel. De crisis van de jaren dertig en de populistische reacties die ze teweegbracht, mogen niet worden vergeten. Men heeft gezien welke rampzalige gevolgen dat voor onze democratieën heeft betekend.'


Veel Vlamingen interpreteerden de uitspraak als een sneer naar de razend populaire N-VA. Die partij wordt vaak populisme verweten, omdat ze de Franstalige Belgen over één kam scheert. Maar de vergelijking met de jaren dertig gaat volgens verschillende Vlaamse politicologen veel te ver.


Volgens de Vlaamse hoogleraar staatsrecht Hendrik Vuye heeft koning Albert met zijn uitspraken zelfs de wet overschreden. 'Volgens de Belgische wettenmoet de koning volkomen neutraal zijn', zei hij in Het Laatste Nieuws. 'Koning Albert is heel ver over de schreef gegaan.'


De N-VA kondigde aan dat ze premier Di Rupo, die politiek verantwoordelijk is voor de uitspraken van de koning, in het parlement wil ondervragen. 'De koning is uit zijn rol gevallen', aldus N-VA-senator Huub Broers. 'Hij beledigt een groot deel van de Vlamingen.'


Albert was na zijn troonsbestijging in 1993 aanvankelijk een tamelijk passieve koning. Maar sinds de Belgische politiek in crisis verkeert, bemoeit hij zich er vaker mee. Op 21 juli 2011, de nationale feestdag, berispte hij de politici omdat ze nog steeds geen regering hadden gevormd.


De 78-jarige Albert, die er oververmoeid uitziet, wilde de troon naar verluidt in 2013 doorgeven aan zijn zoon, prins Filip. Gezien de politieke instabiliteit in België wordt dat mogelijk uitgesteld tot na de verkiezingen van 2014.


Maar als Albert zijn gezag wil behouden, kan hij volgens de Vlaamse politicologen maar beter ophouden zich als 'koning-politicus' te gedragen. 'Wie de monarchie liefheeft, had die passage moeten laten schrappen', aldus politicoloog Carl Devos. 'Op deze manier maakt het koningshuis zichzelf kapot.'


De Belgische premier liet weten geen probleem te zien. 'De koning heeft geen enkele partij bij naam genoemd. Door de burgers te vragen om waakzaam te zijn tegenover populistische discours, richt hij zich niet tegen een specifieke politieke groepering.'


Pagina 10: kersttoespraak koningin Beatrix


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden