Opgravingen in de beladen grond van kamp Westerbork

In een van de meest beladen stukjes van Nederland, het voormalige doorgangskamp Westerbork, hebben archeologen een begin gemaakt met verkennende opgravingen. De opgravingen zijn een wettelijk verplichte voorbereiding op een grote renovatie van de voormalige woning van de kampcommandant, maar kunnen het historische beeld van het kamp verrijken.

Kamp Westerbork. © ANP

Zo voeren de archeologen buiten het terrein een verkennend onderzoek uit van de voormalige vuilstort van het kamp. Die is gewild bij schatgravers, en de directie van Herinneringscentrum Kamp Westerbork wil weten wat de waarde is van de vuilstort, en of de plek al dan niet moet worden beschermd.

Rob van der Laarse, houder van de 'Westerborkleerstoel voor het erfgoed van de oorlog' van de Vrije Universiteit Amsterdam, wijst erop dat er bij soortgelijke opgravingen in Sachsenhausen duizenden vondsten werden gedaan. 'We hebben het vermoeden dat er ook hier persoonlijke dingen in de bodem zitten. In de Duitse periode werden er iedere week achtduizend mensen weggevoerd. Dan laat je dingen achter. Dat ligt allemaal in die belt.'

Opmerkelijk is dat de archeologen ook onderzoek boven de grond doen, in de commandantswoning zelf. Die werd tot 2007 bewoond en is als een van de weinige bouwsels op het terrein overeind gebleven. De onderzoekers hopen sporen van het verleden te vinden die niet eerder zijn opgevallen, onder meer door de kruipruimte onder het pand in te gaan.

Rondom de woning gaan de archeologen de voormalige tuin verkennen. Die is door onder anderen Joodse gevangenen aangelegd en bijgehouden, en het is dan ook niet geheel uit te sluiten dat er bewust of onbedoeld achtergelaten herinneringen begraven liggen.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door archeologisch adviesbureau RAAP, dat vaker archeologisch onderzoek doet naar restanten uit de Tweede Wereldoorlog: zo onderzocht het bureau vorig jaar ook loopgraven nabij het voormalig kamp Amersfoort.

Kamp Westerbork werd in 1939 gebouwd, ironisch genoeg als opvang voor Joodse vluchtelingen uit Oostenrijk en Duitsland. Na de tijd als Duits doorvoerkamp (1942-1945) diende het achtereenvolgens als interneringskamp voor collaborateurs, opvang voor Indische Nederlanders en als woonoord voor Zuid-Molukkers. De verwachting is dan ook dat er niet alleen overblijfselen uit de Joodse tijd in de bodem zitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden