Opinie

'Opgewonden moslims zijn verwende kinderen uit de zevende eeuw'

De demonstranten tegen de Mohammed-film doen als kinderen die zich van hun macht bewust zijn. Dat betoogt Henryk Broder, columnist van Die Welt.

OPINIE - Henryk Broder
Palestijnse moslims demonstreren tegen de film Innocence of Muslims in Gaza-stad. Beeld EPA
Palestijnse moslims demonstreren tegen de film Innocence of Muslims in Gaza-stad.Beeld EPA

Als ik word uitgenodigd voor een brunch of een kopje thee 's middags vraag ik voor de zekerheid altijd even of er ook ouders of alleenstaande vaders en moeders met hun kinderen bij zullen zijn. Wanneer het antwoord 'ja' is, bedank ik gastvrouw of gastheer voor de uitnodiging en blijf ik thuis. Want ik weet hoe die middag zal verlopen.

Slecht opgevoede kinderen gooien met eten en rennen over en tussen de tafels door. Met hun geschreeuw terroriseren zij de volwassenen, die ze niet terecht zullen wijzen, omdat ze dan nog erger gaan donderjagen, nog harder gaan schreeuwen en nog meer schade aanrichten. Ik heb niet echt iets tegen kinderen, maar wel tegen ouders die voor hun eigen kroost capituleren en dat als een grootse pedagogische prestatie beschouwen.

Hetzelfde gevoel krijg ik als ik al die opgewonden moslims op de televisie zie die in Benghazi, Caïro, Khartoum, Islamabad, Jakarta en zelfs Sydney demonstreren tegen een film waarvan ze gehoord hebben dat hij beledigend is voor de profeet Mohammed. Om te beginnen vraag ik me af: Wat doen die mannen als ze niet protesteren? Hebben ze geen gezin dat ze moeten onderhouden? Geen werk? Krijgen ze een salaris van een van de vele ngo's die zich in de Derde Wereld over arme en uitgebuite mensen ontfermen?

En waar hebben ze de Amerikaanse en Israëlische vlaggen vandaan die ze voor de camera's van CNN en BBC verbranden? Worden die per stuk door thuiswerkers vervaardigd, of heb je in Egypte, Soedan en Pakistan bedrijven die zich gespecialiseerd hebben in de productie van vlaggen van vijandige staten?

Begrip
Hoe het ook zij, één ding staat vast: die demonstranten gedragen zich als kinderen die zich van hun macht bewust zijn. Ze weten dat niemand ze zal durven tegenhouden. Sterker nog: ze weten dat er genoeg volwassenen te vinden zullen zijn die er begrip voor tonen dat ze zo tekeer gaan. Claus Kleber van het Heute Journal van de ZDF, bijvoorbeeld, die tijdens een van zijn taalkundig altijd zo gepolijste presentaties de 'radicalen aan beide kanten' er de schuld van gaf dat de situatie was geëscaleerd. Of mijn collega van de Stern, die zijn commentaar over 'een stomme video', die 'de islamitische wereld in opschudding' bracht van de kop voorzag: 'Wie haat zaait, zal haat oogsten.' (Dat was trouwens ook de leus waarmee het 'Amerika-kritische' deel van de vredesbeweging na de aanslagen van 9/11 de straat opging.)

Het infantilisme van de demonstranten, die onderling via mobieltjes communiceren, maar verder in de stenige wereld van de zevende eeuw leven, slaat over op de mensen die begrip voor hen hebben. Na de fatwa tegen Salman Rushdie werd gezegd dat De Duivelsverzen geen literair meesterwerk was, maar vooral bedoeld om de gevoelens van moslims te kwetsen; de Mohammed-karikaturen die in de Deense krant Jyllands Posten verschenen, werden als 'primitief' en 'artistiek gezien waardeloos' afgedaan en deze keer is het 'een domme en impertinente film, waarin de profeet Mohammed en de islam op ideologisch kwalijke en bovendien weinig vakkundige en goedkope wijze aan de verachting worden prijsgegeven' - alsof het de kwaliteit van de film is die de moslims tot razernij brengt. Is er iemand die denkt dat de zonen van Allah geestdriftig in hun handen klappen als het geen 'domme en impertinente, weinig vakkundige en goedkope' film zou zijn, maar een meesterwerk van Pasolini of Tarantino?

Volgens volkenkundige psychologen en islamexperts kun je zoiets niet van moslims vragen, die zouden nog niet zover zijn dat ze hatelijkheden en spot jegens hun religie aankunnen zonder uit hun vel te springen. Je moet ze nog even de tijd geven, zeggen ze. Wie zulke argumenten gebruikt, is niet alleen een cultuurrelativist, maar ook een subtiele racist. Die, als hij consequent is, moslims ook zou moeten aanraden om lange afstanden per kameel in plaats van per vliegtuig af te leggen en ze de toegang tot internet zou moeten verbieden. Want ze zijn nog niet zover.

Maar als iemand via internet een vlucht naar München of Zürich kan boeken om zich daar in een kliniek te laten behandelen, kun je ook van hem vragen om niet door het lint te gaan als zijn religie belachelijk wordt gemaakt.

Paus
Nog maar een paar weken geleden heeft het Duitse satirische maandblad Titanic een smakeloze, domme, impertinente, weinig vakkundige en goedkope satire op de paus gepubliceerd, die door niemand opgemerkt zou zijn als de paus niet had geprobeerd om de verspreiding van de uitgave tegen te houden. Maar de pontifex stuurde niet de Zwitserse Garde om de redactie af te tuigen, noch riep hij zijn aanhangers op - toch gauw een miljard mensen - om ambassades te bestormen. Hij liet zijn advocaten alleen een verzoek tot een voorlopige voorziening indienen, dat een dag voor de behandeling werd ingetrokken. Een tweede reden voor de critici van de paus om zich te verkneukelen. Toch heeft geen enkele katholieke jihadist tot een Heilige Oorlog tegen de ongelovigen opgeroepen. En dat is geen uitzondering, dat is de regel.

De film Paradies: Glaube (Paradijs: Geloof), een coproductie van de WDR en Arte, met steun van ettelijke filmfondsen, kreeg dit jaar op het filmfestival van Venetië de speciale prijs van de jury. In de film gaat het om een 'missionaire verpleegster', Anna Maria genaamd, 'die extreem ver gaat in haar liefde voor Jezus'. Dat wil zeggen: Anna Maria masturbeert met een kruisbeeld.

Er is niet veel fantasie voor nodig om te voorspellen hoe de reacties in de moslimwereld zouden zijn als Anna Maria geen kruisbeeld had gebruikt, maar een voor moslims heilig voorwerp. Geen jury ter wereld zou zo'n film zelfs maar in het programma durven opnemen. En met nog minder fantasie zijn de reacties van Claus Kleber en de commentatoren van Stern en andere bladen te voorspellen: 'Dom en impertinent, primitief, een provocatie.'

Verweggistan
In die zin meet het Westen, dat zijn vrijheid niet thuis, maar in Verweggistan verdedigt, met twee maten. Wij zitten moreel zo stevig in elkaar dat we tegen zulke provocaties kunnen, maar zij, de moslims, moeten het nog leren. En omdat dat nog even kan duren, moeten wij ons inhouden. Minister van Binnenlandse Zaken Friedrich heeft al aangekondigd dat hij 'met alle juridisch toelaatbare middelen' zal voorkomen dat de film The Innocence of Muslims wordt vertoond. Niet om het Duitse publiek te beschermen tegen een goedkope flutproductie, maar om te voorkomen dat er nog meer 'olie op het vuur' wordt gegoten. De voorzitter van de Commissie voor Buitenlandse Zaken van de Bondsdag, Ruprecht Polenz, wil zelfs artikel 166 van het Duitse Wetboek van Strafrecht toegepast zien, waarin de verstoring van de 'openbare orde' strafbaar wordt gesteld.

Hier is maar één remedie tegen: een bezoekje aan een oase van gezond verstand, de Arabische zender Al-Jazeera. Die meldt dat steeds meer Syriërs zich erover verbazen dat een film over Mohammed in de islamitische wereld voor meer opwinding zorgt dan het bloedbad in Syrië. 'Beste moslims', schrijft een lezer, 'onze profeet zou veel meer beledigd zijn door de moorden die Assad in Syrië begaat dan door een of andere respectloze film.'

Henryk Broder is columnist van Die Welt.
Vertaling: Gerda Pancras
© Die Welt

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden