Column

'Opgeven is wél een optie'

Positieve strijdkreten zijn niet voldoende om ziekte een plek te geven in je bestaan, vindt columnist Renée Braams.

Fans voor de Nederlandse fietsers tijdens de beklimming van de Alpe d'Huez. Beeld anp

Opgeven is geen optie, was het motto van de sponsorklim op de Alpe D'Huez tegen kanker.

Zulke strijdkreten verhogen de feestvreugde, maar ik word er ook treurig van. Waarom zou opgeven geen optie mogen zijn?

In mijn eigen club van maculadegeneratie-patiënten kunnen ze er ook wat van. Het blad MaculaVisie staat bol van de verhalen over actief zijn en alles willen kunnen wat je vroeger kon. 'Net als Joop Atsma fietsambassadeur worden?' luidde de kop van een bericht dat me woest maakte. 'Ondanks zijn maculadegeneratie fietste Joop door het drukke verkeer van Rio de Janeiro om de Brazilianen te attenderen op de Nederlandse manier om de wereld duurzaam schoon en veilig te maken.'

Ga toch weg man, dacht ik, waarom moet je als slechtziende nou per se door Rio fietsen? Waarom moet je doen of er niets aan de hand is? Waarom moet je je als gehandicapte staatssecretaris nou op de allerstoerste manier laten fotograferen?

Nog geschokter las ik het verhaal van een vrouw met maculadegeneratie die haar rijbewijs wilde halen. Waarom moet je nou leren autorijden als je problemen met je ogen hebt? Dan ben je toch een gevaar voor jezelf en anderen? Je kunt toch met de trein reizen?
Ik heb nooit een rijbewijs gehad, dus als ik dit verkeerd inschat, moet u het zeggen, reageerders!

Maar ... ik zou zo graag een verhaal willen lezen over iemand die het fietsen opgaf en die probeert daar vrede mee te zoeken.

Zelf ben ik bang op straat, lopend en fietsend, hoe drukker het is, hoe banger ik ben. Bij Visio, de slechtziendenhulporganisatie, zouden ze me de straat op sturen met een mobiliteitstrainer om de angst in kaart te brengen en de baas te worden. Voorwaarts mars!

Ach, dat is mijn angstige brein dat zoiets verzint. Die ene keer dat ik Visio heb gebeld, kreeg ik een goed advies ... Ik zei dat ik twijfelde of ik nog wel naar mijn koor kon gaan. Het lezen van de noten en het herkennen van de gezichten kostte me zoveel inspanning dat de druk op de ketel te hoog werd. Moest ik dan maar thuisblijven? 'Als je je die dag redelijk voelt, ga je wel, en als je je die dag overbelast voelt, ga je niet', was het wijze advies.

Middenweg
Ik voel me ook begrepen als ik de filosoof René Gude hoor vertellen over omgaan met ziek zijn. Hij heeft botkanker en geen rooskleurig vooruitzicht. Hij vindt dat je je door je ziekte niet helemaal moet laten overheersen, niet de hele dag op de bank gaan liggen treuren, maar dat je ook niet stoer moet doen alsof er niets aan de hand is. Je moet daar de middenweg tussen zoeken.

Ja, die gulden middenweg. Elke dag is het een hele klus om hem te zoeken. In de gesprekken met mijn koorvriendinnen bijvoorbeeld: ik probeer om niet steeds en niet te lang over mijn ogen en hoofdpijn te praten, want dat lijkt me benauwend voor hen, maar ik wil er ook niet te weinig over praten, want dan wordt het een eenzame bedoening.
Lastig, maar ik wil aan anderen laten zien hoe je mét een uitputtende kwaal toch kunt meedoen, al is het voor spek en bonen. Andere koorleden hebben of krijgen ook mankementen aan lichaam en ziel die het 'voorwaarts mars!' verzieken.

Fietsen doe ik zelf toch wel hoor, op zaterdagochtend en zondagochtend vroeg in de weilanden achter mijn straat. Ik zie er immense gele vlakken van boterbloemen en koolzaad.

Renée Braams is neerlandica, muziekdocent en columnist voor Volkskrant.nl.

 
Ga toch weg man, dacht ik, waarom moet je als slechtziende nou per se door Rio fietsen?
Lopers komen aan na de beklimming van de Alpe d'Huez. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden