Opgestoken vingertje

Het vitale van Tolstoj, het bijna tastbare schrijven. We moeten vergeten dat hij de verhalen, verzameld in Na het bal, tussen 1889 en 1903 publiceerde, meer dan honderd jaar geleden....

Hij duikt op in zijn personages, in de kluizenaar Sergius, in Iwan Wasiljewitsj de danser, in de landeigenaar Yewgeni. Tolstoj's figuren zijn strijdbaar, melancholiek, bezeten, arm, of wat ook, maar er zit onder alle beschrijving een vitaliteit, een onderkoelde wildheid, een gedrevenheid die de werkelijkheid wil laten zien zoals hij is. Een vreemde laconiekheid ook, een zekere mate van arrogantie, Tolstojs pen verandert zomaar in een opgestoken vingertje, de moraal staat altijd vlak achter de deur. Maar dat verandert niets aan het feit dat hij de lezer vrijwel direct vastgrijpt en hij er plezier in lijkt te hebben hem niet meer los te laten.

Verhalen vertellen, de aandacht van zijn gehoor opeisen, schmieren, zeuren, moraliseren, lachen, voort op het ritme van de steeds nieuwe stemmen die zich aansluiten bij wat hij vertelt. Verhalen vertellen, te paard, in volle galop. Tolstoj is een soldaat, een niet te stuiten veldheer, trots op zijn woorden, trots op zijn vondsten, hij is een verleider, je leest hem zonder tegenspreken. Graaf Lev Tolstoj, graaf onder de boeren en boer onder de graven, idealist, pacifist, socialist, maar boven alles: schrijver. Na het bal is een uitgebalanceerde bloemlezing samengesteld en ingeleid door Oek de Jong. Wie dit leest, krijgt zin nu echt eens Oorlog en vrede ter hand te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden