NieuwsSacharovprijs

Opgesloten filmmaker Oleg Sentsov ontvangt Europese mensenrechtenprijs naar aanleiding van 144 dagen hongerstaking

De Sacharovprijs gaat naar een man die de afgelopen vier maanden 30 kilo lichaamsgewicht verloor, twee tanden kwijtraakte en een van de strengste winters op aarde tegemoetgaat, 3.000 kilometer verwijderd van zijn vrouw, dochter en zoon.

Sentsov wordt onderzocht in strafkolonie IJsbeer. Beeld REUTERS

Oleg Sentsov (42), een Oekraïense filmmaker, zit opgesloten in de noordelijkste strafkolonie van Rusland: strafkolonie IJsbeer in Labytnangi, een nederzetting ten noorden van de poolcirkel. Een Russische rechtbank veroordeelde Sentsov in 2014 tot twintig jaar gevangenschap voor het beramen van terroristische aanslagen op de Krim.

Door Sentsov te eren met de Sacharovprijs haalt het Europees Parlement uit naar president Poetin en het Russische rechtssysteem. Het Parlement ziet Sentsov als een politiek gevangene van Poetins regime. Een gevangene die een onzelfzuchtige en levensgevaarlijke strijd voert voor de vrijlating van 64 andere politiek gevangenen.

Sentsov werd genomineerd door de christendemocratische fractie in het Europees Parlement, de fractie waarbij het CDA is aangesloten. Zeven andere mensen en organisaties waren genomineerd. De parlementsvoorzitter en fractievoorzitters kozen donderdag voor Sentsov.

Daarmee nemen ze het op voor een Oekraïner, geboren in de Sovjet-Unie, die met zijn activisme doet denken aan dissidenten uit de Sovjet-tijd.

Twijfels

Net als bij de veroordelingen van mensen die zich tegen de communistische leiders keerden, kleven er grote twijfels aan de rechtvaardigheid van Sentsovs veroordeling. De belangrijkste getuige trok tijdens het proces zijn verklaring in, omdat hij naar eigen zeggen gemarteld was om Sentsov te beschuldigen van plannen tot aanslagen.

De werkelijke reden voor Sentsovs veroordeling is volgens critici zijn protest tegen de Russische annexatie van de Krim, het Oekraïense schiereiland waar Sentsov geboren is. Met een wrede straf zou de Russische regering andere tegenstanders van de annexatie willen afschrikken.

Net als de naamgever van de prijs, Nobelprijswinnaar Andrej Sacharov, greep Sentsov in gevangenschap naar het laatste middel van verzet tegen de autoriteiten: hongerstaking.

144 dagen at Sentsov niets, behalve twee tot drie eetlepels van een voedzaam middeltje om gedwongen voeding te voorkomen. Begin deze maand was de gezondheid van Sentsov dermate ernstig dat de strafkolonie dreigde over te gaan op gedwongen voeding – daarbij binden cipiers een gevangene vast en brengen artsen een buisje aan van de neus naar de maag. Sentsov beëindigde daarop zijn hongerstaking.

Met zijn actie eiste Sentsov de vrijlating van 64 Oekraïners die volgens hem onterecht gevangen zijn gezet door Rusland. Zij zitten nog steeds vast.

Oproepen tot vrijlating van Sentsov door wereldleiders en mensenrechtenorganisaties hebben geen effect gehad. President Poetin heeft via zijn woordvoerder gezegd alleen amnestie voor Sentsov te willen overwegen als de Oekraïner zelf om vergiffenis vraagt. Sentsov weigert dat, omdat hij zichzelf als onschuldig ziet.

Op de dag van de uitreiking, op 12 december in de plenaire zaal van het Europees Parlement in Straatsburg, is de temperatuur in Labytnangi naar verwachting gedaald tot -25 graden Celsius.

Meer over de Oekraïense regisseur Oleg Sentsov:

Sacharovprijs voor verdedigers van democratie en mensenrechten naar Oekraïense regisseur Sentsov
De Sacharovprijs, na de Nobelprijs voor de Vrede de belangrijkste onderscheiding voor mensenrechtenverdedigers, gaat dit jaar naar de Oekraïense regisseur Oleg Sentsov. De filmmaker (42) zit in een gevangenis in Siberië vanwege zijn verzet tegen de Russische annexatie van de Krim. In augustus maakte onze correspondent Tom Vennink een profiel van de regisseur de toen nog in hongerstaking was. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden