Opgepoetste Old Town

VAN DE VERVALLEN STEENKOOLHAVEN IS EEN OOGVERBLINDEND MILLENNIUM WATERFRONT GEMAAKT. CARDIFF MAAKT ZICH IN ALLE OPZICHTEN OP OM IN 2008 CULTURELE HOOFDSTAD VAN EUROPA TE WORDEN....

Kijk je op de plattegrond van Cardiff, dan lijkt het alsof het nieuwe millennium er is ingeslagen als een meteoriet. De compleet vernieuwde baai aan de monding van de Severn Estuary heet meteen maar Millennium Waterfront. Er vlak tegenaan fonkelt het nieuwe gebouw voor uitvoerende kunsten, het Wales Millennium Centre.

In het oude centrum, een paar kilometer verderop, ligt sinds 1998 het Millennium Stadium aan de oever van de Taff: het nieuwe stadion, waar het belang van voetbal wel wordt ingezien, maar waar het in de eerste plaats om rugby draait - de nummeréénsport van Wales.

Op dit gras worden niet alleen professionele sportcarrières beslecht, maar ook muzikale sterren geboren en gemaakt. De mezzosopraan Katherine Jenkins was de mascotte van het Welsh rugby team en zingt nog steeds gepassioneerd de nationale hymnen bij belangrijke wedstrijden.

Idem voormalig wonderkind Charlotte Church en bas-bariton Bryn Terfel. Zijn zegetocht als lied-en operazanger begon in 1989 vlakbij in de St David's Hall, toen hij winnaar werd van de tweejaarlijkse BBC Singer of the World Competition. Vandaag begint daar de twaalfde editie van deze zangwedstrijd, waarvoor weliswaar geen Nederlandse deelnemers zijn geselecteerd, maar wel twee Nederlanders in de jury zitten.

Overigens zijn er niet alleen geschoolde zangers in het stadion te horen. Wales, zang en harp zijn een heilige drieëenheid. Ook bij de supporters liggen de zangprestaties doorgaans ver boven gemiddeld en het is geen uitzondering als de mannen en vrouwen van Wales een vierstemmig Hen wlad fy nhadau (Land of my fathers) aanheffen.

Een Welsh Banquet in de gewelven van het oude Cardiff Castle is niet compleet als niet de voltallige bediening in een harmonieus falderaldera is uitgebarsten.

Cardiff culturele hoofdstad in 2008 is, niet verwonderlijk dus, een van de vele ambities die hier aan de oevers van de Ely en de Taff worden gekoesterd, en waarvan er al enkele met flink veel geld zijn gerealiseerd - mede om het jubileum van stad (honderd jaar) en hoofdstad (vijftig jaar) extra luister bij te zetten.

Overdag gebeurt er niet veel in de Coal Exchange. Er zijn geen parties.

Er zijn ook geen cafés en wandelende mensen voor de brede entree, zoals gedroomd op een van de futuristische planologenplaatjes van Cardiff Bay.

Het gebouw van de kolenbeurs, waar tonnen en tonnen aan geld en steenkolen zijn verhandeld, staat er vol vergane glorie. De rechtervleugel is uitgebrand, in een kamer in de linkervleugel zit het plakband-oud-papierkantoor van het partybedrijf The Coal Exchange van Mike Johnson.

Het gebouw aan de Mount Stuart Square verkeert nog in de staat van vóór de renovatie-revolutie in Cardiff Bay, toen Butetown of Tiger Bay, de twee gangbare namen voor de wijk, nog gelijk stond aan lager wal.

Een troosteloze, verpauperde wijk, waar de aanwezigheid van ruim vijftig nationaliteiten, hutjemutje op elkaar, op z'n best aanleiding heeft gegeven tot deprimerende sociaal-realistische romans zoals The Hiding Place van Trezza Azzopardi.

Sinds 1987, toen de regering van Wales het megaplan lanceerde en daarvoor de Cardiff Bay Development Corporation in het leven riep, is de baai rigoureus aangepakt. De docks zijn ontruimd en schoongeveegd, er zijn panden gesloopt (uiteraard niet zonder protest), bestaande gebouwen zoals het Pierhead Building en de Norwegian Church zijn glimmend en glanzend herrezen.

Het meest prestigieuze project is de dam van ruim één kilometer die de baai afsluit van het open water; er is een kunstmatig zoetwatermeer ontstaan van zo'n 200 hectare. De zeiljachten dobberen er aan hun ankerboeien.

Het nieuwe gebouw voor toegepaste kunst (Craft in the Bay) houdt prettig het midden tussen winkel en galerie met restaurant. Er tegenover is sinds november vorig jaar het Wales Millennium Centre geopend. Onder een reusachtig gekromd koperkleurig schild bevindt zich de nieuwe behuizing voor opera, theater en musical.

Aan de overkant van de baai ligt het St Davids-vijfsterrenhotel, met een supersonisch gewelfd dak dat als een adelaar lijkt op te stijgen. In een zilverkleurige buis op hoge poten ('the tube') bevindt zich het toeristenbureau.

Maar ja, denkt Johnson van de Coal Exchange, de vraag is wel hoe de Old Town en de spetterende nieuwbouw aan de Cardiff Bay nu verder met elkaar verbonden moeten worden. Op dit moment is er namelijk nog een klein probleempje dat Bute Street heet.

De overdag slaperige straat langs het ouderwetse spoorlijntje tussen de stad en de baai is ' s nachts voor normale stervelingen een no go area, weet de Nederlandse Karolijn Asveld die enkele jaren geleden als stagiaire bij de Coal Exchange kwam en er is blijven hangen omdat ze het reuze naar haar zin heeft in Cardiff.

Overdag, zegt ze, kun je makkelijk lopen (een kwartiertje), of met de bus of met het boemeltje (vijf minuten). Je kunt zelfs op de fiets over de Taff-Trail naar de riante kasteeltuin van Cardiff Castle. Maar ' s nachts is er behalve de taxi eigenlijk geen manier om van de Bay naar de Town te gaan - als je niet beroofd wilt worden. Hoewel

de nieuw aangelegde Lloyd George Avenue aan de andere kant van het spoor wel veiliger heet te zijn.

Zo heeft Cardiff in dit stadium van deze miljardenoperatie iets weg van een flessenhals met twee fraaie uiteinden. Aan de ene kant is er dus het Millennium Waterfront, aan de andere kant is er het oude stadscentrum dat zich niets aantrekt van alle futuristische aspiraties van het stadsbestuur.

Ja natuurlijk, er staat nieuwbouw, er zijn ook luxe vijfsterrenhotels en shopping malls, en er is ook sinds 1998 een groot nieuw sportstadion met 72 duizend plaatsen.

Maar wat eigen en authentiek was, is ook gebleven en opgeknapt. Het oude brouwerijterrein is veranderd in een trendy eet-en drinkkwartier met de onvermijdelijke tapasbar, een chargrill-restaurant, een geraffineerd goed Indiaas restaurant (volgens toonaangevend blad Buzz) en een aantal cafés. In de aangrenzende straat gaat het er wat gewoner aan toe met vlees uit Kebabland en een fish & chipstent uit de jaren vijftig .

Wat Cardiff echt anders maakt, zijn de 'arcades': de fraaie overdekte negentiende-eeuwse steegjes waar de betere, alternatieve winkeliers zitten. Naast een hippe schoenenwinkel, de moderne vega-tenten die het imago van Cardiff als Fair Trade Capital hoog moeten houden en een zaakje voor chique kinderkleding, vind je er de eigenwijze oud-bibliothecaresse die in Morgan Arcade haar eigen antiquariaat is begonnen en toeristen graag vertelt dat Dylan Thomas heus niet de enige literaire grootheid uit Wales is.

Aan deze zijde is Cardiff Castle het ijkpunt van de stad, aan gene zijde vechten nieuwkomers in modernistische vormen om de eer. Maar ook hier is het verleden, net als Cardiff Castle, een opgepoetste herinnering in nostalgische belichting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden