Opgejaagde Thaise premier is thuis heldin

Sluipenderwijs wordt het protest tegen de Thaise regering gewelddadiger. Deze week kwamen vier peuters om. 'Blijf maar hier', zeggen inwoners van Chiang Rai tegen premier Yingluck.

JAKARTA - Mensen omhelzen Yingluck Shinawatra, anderen zijn toegestroomd om hun premier toe te juichen. Zij roepen dat zij de strijd niet mag opgeven. 'Hou vol!' Na maanden te zijn opgejaagd en uitgemaakt voor hoer of erger moet dit een warm bad zijn voor de premier.


Niet dat het een verrassing is. Dit is Chiang Rai, de stad waar haar loyaalste achterban woont, maar toch krijgt Yingluck tranen in haar ogen. Het is duidelijk dat zij dit even nodig had.


Yinglucks bezoek aan het noorden lijkt niet meer dan een adempauze, even weg uit Bangkok, waar zij bij elke stap die zij zet, wordt gevolgd door de haat van haar tegenstanders. In Bangkok wordt nu geroepen dat Yingluck naar het noorden is gevlucht; Chiang Rai viert het bezoek van Yingluck, geboren in deze streek, als een thuiskomst. 'Blijf maar hier', zeggen haar aanhangers.


Die in de nabijgelegen stad Chiang Mai hebben zelfs aangeboden haar hele regering te huisvesten en daarna het noorden af te scheiden van de rest van het land.


Opsplitsen die boel, desnoods met een burgeroorlog. Dát is misschien het enige geluid dat je aan beide kanten van de kloof kunt horen.


Ook de dood van vier kleine kinderen afgelopen weekeinde bij betogingen tegen de regering heeft het land nog niet tot bezinning kunnen brengen. De kinderen kwamen om bij aanslagen tijdens demonstraties in Bangkok en de oostelijke provincie Trat.


Geen mens kijkt meer op van de schietpartijen en de granaataanslagen. Nooit wordt er een schutter veroordeeld. Iedereen in Thailand weet toch al voor honderd procent zeker wie dat zijn: 'de anderen'.


De schutters kunnen radicale, losgeslagen elementen zijn uit beide kampen, militairen of politieagenten, maar de aanslagen kunnen ook deel uitmaken van een campagne het land willens en wetens in de richting van een gewelddadige 'eindafrekening' te sturen. Het woord 'burgeroorlog' wordt in Thailand steeds vaker gebruikt.


Legerchef generaal Prayuth Chan-ocha waarschuwde deze week in een zeldzaam openhartige bui 'Als er doden blijven vallen, zal het land zeker ineenstorten.' De generaal had drie maanden lang elk gerucht over een militaire coup van de hand heeft gewezen.


Geen uitweg meer

Er lijkt geen uitweg meer. Tussentijdse verkiezingen hebben de rust niet kunnen herstellen en de demonstraties hebben de regering niet op de knieën kunnen dwingen. De demonstranten hebben Yingluck opgejaagd, regeringsgebouwen bezet en een deel van de hoofdstad Bangkok verlamd met hun protestkampen. Zij hebben er alles voor over om van Shinawatra af te komen: zij willen er zelfs de democratie voor afschaffen en de regering overdragen aan een anonieme 'burgerraad' van zelfbenoemde wijze mannen.


Er wordt hard gewerkt aan een 'justitiële coup': een poging de premier via de rechter tot aftreden te dwingen. In Thailand worden premiers niet afgezet door het parlement maar door oppermachtige rechtbanken, die een soort vetorecht hebben op elke regering. Een vormfout, een futiliteit kan voor een rechter al voldoende zijn om iemand ten val te brengen.


Ook dat biedt geen uitweg uit de Thaise patstelling. Het zal alleen maar leiden tot nieuwe woede.


Niemand wil een burgeroorlog, maar toch stuurt Thailand er langzaam, als een supertanker, recht op af. Het noorden omhelst Yingluck, Bangkok en het zuiden kotst haar uit, samen met haar broer: de verdreven ex-premier Thaksin Shinawatra, die Thailand regeerde als een Berlusconi. Hij deelde cadeautjes uit aan zijn kiesdistricten, en gebruikte het parlement om zijn eigen zakken te vullen. Zijn fans kan dat niets schelen: hij is hún Thaksin.


De grootste verliezer is tot nu toe Thailand zelf. Zelfs de toeristen, die bij vorige onlusten altijd gewoon bleven komen, blijven nu weg. Het eerste kwartaal van 2014 zullen het er 1,1 miljoen minder zijn dan begin vorig jaar: een strop van bijna 2 miljard euro. Hotels in Bangkok staan al maanden leeg. Het opgewekte 'die komen wel weer terug' van de reisbranche klinkt steeds minder overtuigend.


De altijd zo zonnige economische groei zakte vorig jaar weg van 6,5 naar 2,9 procent en zal dit jaar niet hoger uitkomen. Het woord 'recessie' valt in Thailand al bijna net zo vaak als 'burgeroorlog'. Het woord 'oplossing' valt steeds minder.


Generaal Prayuth Chan-ocha stafchef van het Thaise leger

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden