Opgefriste Federer is Nadal niet de baas

Roger Federer was tegen Rafael Nadal de keizer zonder kleren. Hij verloor de halve finale van de Australian Open in drie sets (7-6, 6-3, 6-3). De verjongingskuur is niet aangeslagen.

AMSTERDAM - Nog even mag Roger Federer zich de beste tennisser aller tijden noemen, met onder meer zeventien grandslamtitels. Maar zijn rivaal en kwelgeest Rafael Nadal heeft bij de Australian Open meer in het vizier dan een veertiende grandslamzege. De 27-jarige Spanjaard kan de eerste speler worden die alle grandslamtoernooien minstens twee keer heeft gewonnen. En wie is dan de grootste?


Na zijn 23ste overwinning in 33 ontmoetingen staat één statistiek vast: 1. Nadal, 2. Federer. Een klassieker als McEnroe-Borg, Sampras-Agassi of Nadal-Djokovic is Nadal-Federer al jaren niet meer.


En mocht Nadal zondag in de finale in Melbourne de Zwitser Stanislas Wawrinka verslaan, dan biedt de wereldranglijst een nog pijnlijker aanblik: Nadal staat nummer 1, Federer komt pas op 8. Wawrinka lijdt aan hetzelfde complex als zijn illustere landgenoot: in twaalf duels met Nadal won hij geen set.


Federer kwam met een nieuw racket, een nieuwe coach en een opgefrist speltype naar Melbourne, maar tegen Nadal was hij drie sets lang (7-6, 6-3, 6-3) de keizer zonder kleren. Al in de eerste set kon Federer slechts aanklampen bij Nadal en werd hij afgerekend op een matige tiebreak: 7-4. Daarna ebde het geloof snel weg bij Federer. De laatste keer dat hij de nummer 1 van de wereld versloeg op een grandslamtoernooi, was op Wimbledon in 2007.


De 32-jarige Zwitser wekte in Melbourne de indruk dat hij bij het net de klok zeven jaar terug kon zetten. Als Federer tegen Nadal speelt, lijkt het echter alsof een duiveltje hem influistert dat hij hoe dan ook kansloos is. Het was na zijn prachtpartijen tegen Tsonga en Murray verleidelijk te dromen van de nieuwe Federer, die een verjongingskuur had ondergaan en service-volley speelde als in zijn jeugd.


Maar de enorme voorsprong van Nadal in hun onderlinge score torst Federer als een zak met stenen met zich mee. De Amerikanen verwoorden die mentale ballast het mooist door het als een 'aap op je rug' te omschrijven. Nadal is sinds zijn debuut in 2005 de aap op de rug van Federer geweest en dat zal niet meer veranderen.


Neem het punt op 30-30 in de opslagbeurt van Nadal, bij een 5-4-voorsprong voor Federer in de eerste set. Het was een belangrijk punt, dat de Zwitser wellicht van een trauma had kunnen verlossen. Vanaf de baseline miste hij een forehand en je zag het coach Stefan Edberg en Pete Sampras, veertienvoudig grandslamwinnaar en een vriend van Federer, in de Rod Laver Arena bijna hardop denken: neem initiatief Roger, kom naar het net zoals je dat tegen Murray maar liefst 66 keer deed. Durf Nadal te bestoken op zijn backhand, zoals hij dat bij jou doet. En houd vooral de punten kort.


Donderdag had Wimbledonkampioen Richard Krajicek nog een andere tactiek genoemd die Federer zou kunnen hanteren: gebruik backhandslice tegen de zware spinballen van Nadal. Hij deed het welgeteld één keer.


Het was bijna bizar te constateren dat Federer ondanks 22 nederlagen hardnekkig de bekende weg naar de ondergang volgde door opnieuw de rally aan te gaan met Nadal. Pak de beelden er nog eens bij, op 5-3, 15-30 voor Nadal in de tweede set. Het was de laatste kans voor Federer om de partij te laten kantelen, maar dan moet je niet met Nadal in een achtbaan willen stappen.


In die heerlijke slagenwisseling had Nadal zijn tegenstander - voor wie hij een heilig respect heeft - aan een touwtje met die gluiperige, moddervette spinballen met de forehand. Zo doet Nadal het al bijna tien jaar tegen Federer: zware ballen sturen naar zijn backhand om hem buiten de 'tramrails' te duwen en zo de baan te openen voor een winner langs de lijn.


Wanhopig trachtte Federer te versnellen met een backhandspin, maar Nadal antwoordde met een flitsende forehand: setpoint en voor Federer mentaal game over.


Wanneer de Zwitser het net opzocht, toverde Nadal de befaamde 'forehandkrul' uit zijn racket om hem genadeloos te passeren. Zelfs met zijn dubbelhandige backhand maakte Nadal schitterende hoeken. Het was voor Federer om moedeloos van te worden.


Federer had zich geërgerd aan de vertragingstactieken van Nadal, die na de eerste game in de tweede set een medische time-out nam om de blaar in zijn linkerhand te laten verzorgen. Hij kreunde volgens Federer als het hem uitkwam. Regels zijn regels, ook voor beste speler van het circuit, mopperde Federer. Indirect uitte hij vooral de frustraties over zijn onvermogen de Spaanse machine te ontregelen. 'Ik heb te weinig kansen gecreëerd.'


In 2013 was het in onderlinge duels 4-0 voor Nadal en Federer constateerde dat hij zowel met zijn service als met de returns te weinig had kunnen uitrichten. Het maakte hem onzeker over zijn speelplan. 'Ik heb nieuwe dingen geprobeerd tegen Nadal, maar hij was zichzelf, als altijd. Het is zijn kracht dat hij alles neutraliseert. Het zal me lang spijten dat ik er geen Zwitserse finale van heb kunnen maken.'


Nadal zei de videobeelden uit 2012 te hebben bestudeerd. Toen verloor hij in Melbourne de eerste set van een agressieve Federer. 'Het is voor Roger niet eenvoudig die aanvallende tactiek vol te houden.'


Vrijdag had Nadal geen andere speler gezien dan de man die hij meestal als winnaar de hand schudt. De linkshandige baseliner zei morgen wel een andere Wawrinka te verwachten dan de tennisser die met een 26-0-achterstand in sets tegen hem aan zijn eerste finale in Melbourne begint.


Uit beleefdheid roemde Nadal de service en de kracht van Wawrinka. Toch kan het niet anders of de aap van Federer springt in Melbourne lachend op de rug van Wawrinka.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden