'Operatie e-day' is logistiek huzarenstukje

Slepen met kisten geld was het privilege van ridders en struikrovers. Met de komst van de euro herleven die dagen....

Van onze verslaggever Kees Kraaijeveld

Snelheid is voor De Nederlandsche Bank noodzaak, wil de invoering van euro een succes worden. Vergeleken met de overige eurolanden gaat Nederland straks in razend tempo van munt wisselen. Op 1 januari wordt de euro ingevoerd. Zondag 27 januari kan de Nederlander voor het laatst met de gulden betalen. In de tussenliggende vier weken moet De Nederlandsche Bank een uniek project in goede banen leiden; 'operatie e-day'.

Het wordt een enorm gesleep met geld. Miljarden munten en miljoenen biljetten moeten worden omgewisseld. Momenteel zijn er van de gulden 380 miljoen bankbiljetten in omloop. De felgekleurde zonnebloemen, snippen en vuurtorens hebben in totaal een waarde van 37 miljard gulden en wegen 380 duizend kilo. De 360 miljoen euro-biljetten - eveneens 380 duizend kilo papier - worden in november over de banken verdeeld. Daar kunnen de winkeliers het nieuwe papiergeld vanaf 17 december afhalen.

De munten zijn een groter transport-probleem. Van de 6 miljard dubbeltjes, kwartjes en riksen die DNB na de oorlog heeft uitgegeven, is nog ongeveer de helft in omloop. DNB, die normaal alleen papiergeld terugneemt, moet straks 12 miljoen kilo munten verwerken.

Daarnaast moeten de nieuwe euro's worden verspreid vanuit de enorme opslaghallen in de Flevopolder. De Koninklijke Nederlandse Munt is druk bezig met het slaan van de nieuwe euromunten. Op e-day moeten 2,8 miljard stuks klaar zijn. In totaal laat DNB 3,3 miljard Nederlandsche euro-munten maken, waarvan 1 miljard geel-koperen muntjes van 1 en 2 eurocent. De gezamenlijke waarde van de nieuwe geldstukken is 900 miljoen euro (1980 miljoen gulden).

De inname en uitgave van munten is een gewichtig probleem. De Nederlandsche Bank moet in kort tijdsbestek 27 miljoen kilo aan geldstukken verslepen. Dat is bijna 2 kilo munten per Nederlander.

Met 'operatie e-day' poogt de Bank de muntenruil wat te spreiden. In oktober worden Nederlanders aangespoord hun spaargeld op de bank te zetten in 'de nationale spaarweek'.

Na deze opruimactie van oud geld, wordt vanaf 17 december voorzichtig de nieuwe munt geïntroduceerd.

Het begint met de Zalmkit, een rode 'ansichtkaart' waar de acht euromunten (1, 2, 5, 10, 20 en 50 eurocent en 1 en 2 euro) in worden gepresenteerd. In de eerste weken van december krijgt iedere Nederlander van 6 jaar en ouder een waardebon thuisgestuurd. Met die bon kan gratis één van de 14 miljoen Zalmkits worden afgehaald. Consumenten die de 3,88 euro (8,54 gulden) wisselgeld niet voldoende vinden kunnen voor 25 gulden per stuk zakjes met 31 euromunten inslaan.

De duizenden winkels die vanaf 1 januari hun klanten met euro's moeten terugbetalen, kunnen grotere pakketten bestellen. DNB heeft een overeenkomst met postbedrijf TPG voor de aflevering van de pakketten. Na het verrijden van de kerstkaarten zal TPG op 27, 28 en 29 december met 55 grote trucks en duizend kleine bestelauto's de 'startpakketten' uitrijden.

Anders dan bij het gewone geldtransport van firma's als Geldnet en Brinks heeft TPG niet de beschikking over beveiligde vervoermiddelen. De koerierswagentjes gevuld met kisten geld moeten ook op de moderne dief een grote aantrekkingskracht hebben.

Meer blauw op straat, is dan ook een belangrijk onderdeel van operatie e-day. De politie gaat vooral het waardetransport in de gaten houden, verzekerde projectleider commissaris M. Bosman tegenover het MKB.

De Nederlandsche Bank en de middenstanders maken zich echter meer zorgen om de papieren geldvoorraad die de winkeliers voor 1 januari in kas zullen hebben. 'Munten zijn veel te zwaar om te stelen en een koerier heeft nooit meer dan anderhalve ton bij zich', zegt een woordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden