Operatie Alba gaat voorbij aan echte probleem

Beschermd door soldaten van de Operatie Alba zijn de eerste konvooien voedselhulp in Albanië aangekomen. Jammer dat Albanië die hulp niet nodig heeft, want het kan zichzelf op voedselgebied best bedruipen....

JAN VAN DER PUTTEN

Van onze correspondent

ROME

De centrale kwestie in Albanië is de confrontatie tussen president Berisha en de gewapende rebellen in het zuiden. Dat conflict heeft geleid tot een anarchie waarin oude clans en nieuwe bendes hun wil opleggen. Hoe denken Italië en de zeven andere Alba-landen bij te dragen aan de oplossing van dat conflict? Voor zover ze daar ideeën over hebben, zijn ze grondig verdeeld.

De problemen van de 'humanitaire' missie beginnen in Italië zelf. Dit land heeft het meeste belang bij een snelle terugkeer van de orde in Albanië. Daarom heeft Rome alles gedaan om het commando te krijgen over de operatie in zijn ex-kolonie. Maar de politieke dekking van deze eerste door Italië geleide internationale expeditie is dubieus.

Het debat over de toestemming voor de operatie speelde zich af in de slangenkuil van de Italiaanse binnenlandse politiek. Bijna hadden de geboren dwarsliggers van Communistische Herstichting de regering-Prodi over Albanië laten struikelen. Rechts kwam, in naam van het nationale belang en het Italiaanse prestige, Prodi te hulp. Maar gelet op het niveau waarop in Italië politiek wordt bedreven, zijn Berlusconi en zijn vrienden graag bereid de eerste de beste tegenslag van de Operatie Alba, die dank zij henzelf is doorgegaan, Prodi in te peperen.

Diezelfde partijpolitieke belangen kunnen de hele missie laten mislukken. Links en rechts brengen immers via de Operatie Alba de Italiaanse tegenstellingen over naar Albanië. Links Italië wil de rechtse president Berisha weg hebben omdat hij het grote obstakel is voor een nationale verzoening. Rechts Italië is bang dat de ex-communistische socialisten aan de macht komen en steunt dus de wettige, zij het van fraude niet vieze, president Berisha.

Wat wil de Italiaanse regering eigenlijk met Alba? De vrede in Albanië terugbrengen, zegt minister Andreatta van Defensie. Eerlijke, democratische verkiezingen in juni mogelijk maken, zegt premier Prodi, die natuurlijk hoopt dat Berisha dan wordt verslagen. Hij legt niet uit hoe de vicieuze cirkel die de verkiezingen in de weg staat, moet worden doorbroken.

Berisha wil geen verkiezingen als de 'bandieten' in het zuiden niet eerst hun kalasjnikovs inleveren. Die weigeren dat als niet eerst de 'bandiet' Berisha aftreedt. En dan nóg. Er is geen enkele garantie dat de rebellen na het vertrek van Berisha zich wél van hun schiettuig zullen ontdoen.

Net zo min als er enige garantie is dat Berisha de verkiezingen echt wil laten doorgaan, ook als het in Albanië weer rustig mocht worden.

Alba is niet berekend op het doorbreken van die impasse. Ze moet bemiddelen tussen onverzoenlijke vijanden. Kiest ze voor één van beide partijen, dan heeft ze zich bij de andere onmogelijk gemaakt. De soldaten mogen niet tot ontwapening overgaan, tenzij ze worden aangevallen. Ook schieten mag alleen uit zelfverdediging. Eigenlijk mag Alba niets, behalve een humanitaire hulpactie beschermen die niet echt nodig is en niets zal oplossen.

Volgens militaire experts had de missie een ander mandaat moeten krijgen: het ontwapenen van de bevolking. Maar daarvoor zijn zesduizend man veel te weinig, en drie maanden veel te kort. De experts zeggen ook dat er twaalf- à vijftienduizend man nodig zouden zijn geweest, en dat, zeker als de verkiezingen worden uitgesteld, de missie gemakkelijk een half jaar tot een jaar kan duren.

Met al deze tegenstrijdigheden en beperkingen is het gevaar levensgroot dat Alba terecht komt in de interne Albanese woelingen en daardoor op een gegeven moment gedwongen wordt kleur te bekennen. Trouwens, hoe kan een missie die de vrede in Albanië wil laten terugkeren, zich niet mengen in de binnenlandse aangelegenheden die de vrede in de weg staan?

Berisha doet zijn best om de interventiemacht die niet mag interveniëren voor zijn karretje te spannen. Niet voor niets heeft hij zo aangedrongen op haar komst. De Alba-soldaten hebben volgens hem maar één taak: de rebellen over de kling jagen. Als ze tussen die bedrijven door ook meel en medicijnen willen uitdelen, vooruit dan maar.

De rebellenleider van Vlore, Zani, spreekt andere taal. 'De Italianen en Grieken die naar Vlore komen', zei hij, 'zijn onze vrienden.' En als ze zich niet als vrienden gedragen? 'Dan is het oorlog. Dan leggen we de stranden van het zuiden vol met mijnen. En dan zullen we ook onze chemische wapens gebruiken.' Alba dreigt meer problemen op te roepen dan op te lossen.

Jan van der Putten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden